Boekgegevens
Titel: Nieuw handboek der aardrijkskunde, met geschiedkundige aanteekeningen
Auteur: Frijlink, H.
Uitgave: Amsterdam: Hendrik Frijlink, 1858
Auteursrechten: Zie auteursrechten
Citeerinstructie: Bijzondere Collecties van de Universiteit van Amsterdam, UBM: IWO 680 D 2
URL: https://schoolmuseum.uba.uva.nl/bookid/LCSM_203765
Onderwerp: (Sociale) geografie, cartografie, planologie, demografie: geografie van de aarde
Trefwoord: Geografie, Leermiddelen (vorm)
Bekijk als:      
Scan: Afbeeldinggrootte:
   Nieuw handboek der aardrijkskunde, met geschiedkundige aanteekeningen
Vorige scan Volgende scanScanned page
AMERIKA.
Dit vaste land, dat zich op het westelijk halfrond onzer aarde ten zuiden tot
.»iCo z. br. en ten noorden tot voorbij de 80^ n. br. uitstrekt, ofschoon doorgaans
als een werelddeel beschouwd, zou beter, gelijk wij reeds blarlz. 7 eenigzins to
kennen gaven, als twee werelddeelen kunnen worden aangemerkt, Noord-er\ Zuid-
Amerika y waarbij dan de West-Indische eilanden tot het laatstgemelde werelddeel
konden gerekend worden. Hierdoor wierd dan ook de ontdekking door Europea-
nen meer tot regelmaat gebragt, gelijk zoo aanstonds blijken zal. Misschien wordt
deze verdeeling bij de aardrijkskundigen ook wel ingevoerd, zoodra een kanaal,
door de landengte van Panama gegraven, Amerika inderdaad in tweeën zal heb-
ben verdeeld. Dat die verdeeling bij de Spanjaards reeds bestaat, is mede hier-
boven opgegeven.
Van Noord-Amerika toch is reeds uit IJsland door de Noormannen, in de ne-
gende eeuw onzer jaartelling, Groenland ontdekt (in 833 door den Deen Gardar) ,
waarop de' eene ontdekking na de andere volgde. De IJslander Bjarne Her-
JüLFSON zag in 986 de kusten van Massachusetts en Rhode-Island, welke in het
jaar 1000 werden bezocht door Leif den Gelukkige, zoon van Ekiic den Roode.
Volgens dc oudste overleveringen en het oudste Landnama-boek op IJsland, zijn
zelfs de zuidelijke kusten, tusschen Virginië en Florida, onder den naam van Land
der Blanke Mannen of Groot-IJsland beschreven. Tusschen Groenland en Nieuw-
Schotland (Maryland) bestond nog gemeenschap tot 1347, tusschen Groenland en
Bergen in Noorwegen tot 1484.
Het vaste land van Noord-Amerika is den 24.stfn Junij 1497 op nieuw ontdekt,
of teruggevonden, door de van Bristol afzeilende Venetianen, de gebroeders Gio-
vanni en Sebastiano Cadoto, en wel aan de kust van Labrador, tusschen Sö'' en
58^ n. br. Vijfjaren vroeger, en wel in Oct. 1492, landde, op eene gevaarvolle
ontdekkingsreis (het zoeken, zoo men wil, van een weg westwaarts naar Oost-
Indië) de Genuees Columbus (Cristoforo Colombo) op Guanahani, een der Ba-
hama-eilanden, dat hij San Salvador noemde. Den Isteu Aug. 1498 eindelijk ont-
dekte hij bet eerst het vaste land van Zuid-Amerika, en wel het oostelijk gedeelte
der provincie Cumana, bij Punta Redonda. Na deze ontdekking kwamen Alonso
de Hojeda (met Jüax de la Cosa en Amerigo Vksitcci) in 1499 rot 3" n. br.,
Vincente Janez Penzon in 1500 tot aan kaap Augustin op 8°, 20' z. br., en
eenige weken later Diego de Lepe mede derwaarts. De Portugees CABRALvond
in 1500 Brazilië, de Spanjaard Balboa stak in 1513 de landengte van Darië over,
en zag het eerst den Grooten of Stillen oceaan. Kort daarna, toen men van het
bestaan van een Mejicannsch rijk had gehoord, voer de Spanjaard Cortez over,
drong het land binnen , en veroverde in 1521 Mejico, waarna zijn nog ruwere lands-
man Pizarro aan de Stille zee de kusten van Peru en Quito ontdekte, eu met
schandelijke list en wreedheid er zich in 1533 meester vau maakte. Hebzucht al-
leen was het, die hem en andere Spaansche gelukzoekers naar die goud- eu zil-
verrijke landen lokte.
De ijver om langs deze zijde een weg naar Indië te vinden, voerde andere zee-
lieden in de koude gewesten van het zuiden en noorden. Dc Portugees Mage-
luaens omzeilde gelukkig Amerika's zuidspits, en kwam in 1522 weder in Spanje
terug. De Franschman Cartier bevoer in 1536 de Laurens-rivier, en de Engelsch-
man Walter Raleigh (aan wien wij de kennismaking met de aardappelen te dan-
' ki
ken hebben) in 1584 do kust ten zuiden van de Chesapeak-baai, die hij, ter eere
van zijne ongehuwde koningin Elizabeth, Virginia noemde, nadat tc voren een
andere Engelschman, Francis Drake, in 1577 aan de westkust vau Noord-Ame-
rika, die bij het eerst had bezocht, den naam Nieuw-Albion gegeven had.
Het voorstel, om dit nieuwe werelddeel den naam Amerika te geven, is af-
komstig (in 1507} vau Martin Waltzemüller, geboren te Frciburg in Breisgau,
20