Boekgegevens
Titel: Nieuw handboek der aardrijkskunde, met geschiedkundige aanteekeningen
Auteur: Frijlink, H.
Uitgave: Amsterdam: Hendrik Frijlink, 1858
Auteursrechten: Zie auteursrechten
Citeerinstructie: Bijzondere Collecties van de Universiteit van Amsterdam, UBM: IWO 680 D 2
URL: https://schoolmuseum.uba.uva.nl/bookid/LCSM_203765
Onderwerp: (Sociale) geografie, cartografie, planologie, demografie: geografie van de aarde
Trefwoord: Geografie, Leermiddelen (vorm)
Bekijk als:      
Scan: Afbeeldinggrootte:
   Nieuw handboek der aardrijkskunde, met geschiedkundige aanteekeningen
Vorige scan Volgende scanScanned page
294 afuika.
IVIORIVIA: of SOKUAM.
Dit Afrikaansche binnenland, dat nog zeer onbekend is, ligt tus-
schen de Sahara, Senegambië, Guinea, de onbekende deelen van
Midden-Afrika, Darfoer en Nubië, en beslaat nagenoeg 50,000 v. m.
De grootste rivier is de Bzjoliba of Niger, die eerst van het
oosten naar het westen stroomt, dan onder den naam van Qworm
eene zuidelijke rigting neemt, de aanzienlijke rivieren Awè^z, Kudonia
en Tsjadda met zich vereenigt, en eindelijk met onderscheidene mon-
den in de baai van Benin uitloopt. Twee andere rivieren, eerst
onlangs bekend geworden, zijn de Sjari en de Jeoe, waarvan de
eerste op eene hoogvlakte ontspringt, later het aanzienlijke eiland
Dzjoggahah vormt, en zich in het zuiden van het meer Tsjad ont-
last. De Jeoe ontspringt in het rijk der Fellata's, en ontlast zich
in het westen van het Tsjad-meer. Onder de meren komen in aan-
merking het Fidri-meer, en vooral het meer Tsjad, in het rijk van
Boernoe, dat zich ten minste 47 mijlen ver uitstrekt, en waaiün de
Jeoe en de Sjari uitloopen.
Het noordelijk gedeelte bestaat uit groote zandige vlakten; het
zuidelijke is bergachtig, boschrijk en wel bevochtigd, wordende deels
door takken van het Kongo-, deels van het Maan-gehergte doorsne-
den. Het klimaat is heet; doch .de hitte wordt door de gelijkheid
van dagen en nachten en de periodieke winden eenigzins gematigd.
De producten zijn als in Senegambie. Zout heeft men er niet.
De inwoners zijn Negers, die zich onderscheiden door eene blin-
kend zwarte kleur, buitengewoon dikke lippen en gekroesd, zwart,
wolachtig hoofdhaar. Zij leiden eene nomadische levenswijze; ge-
deeltelijk hebben zij ook vaste woonplaatsen. Eenigen belijden de
Mohammedaansche godsdienst; anderen zijn Fetisch-aanbidders. Zij
kennen weinig fabriek-arbeid. De voornaamste handels-artikelen zijn
goud en slaven. Nigritië bevat eene menigte staten, waarvan eenige
zijn:
Boernoe, waarin het groote meer Tsjad, met vele eilanden, wier bewoners
een roofziek volk zijn, en altijd met de oeverbewoners van het meer overhoop
liggen. Boernoe telt 2 mill. bew., die deels Arabieren, deels Negers zijn, en in
schijn onder een sultan, doch eigenlijk onder een sjeich (oudste des volks) staan.
Engomu, aan het meer Tsjad, met 50,000 inw. en eene belangrijke weekmarkt,
is de grootste stad des lands. Andere steden zijn: Birnieh met30,000, KoekarnQi
8000, Digoa met 30,000, Affageh met 20.000 inw. Oud-Bimiehcn Gambaroe, vroe-
ger aanzienlijke steden, liggen thans in puin. — Tusschen Boernoe en het rijk
Haoessa ligt het Bedi-Iand, met ondoordringbare bosschen, dat door wilden be-
woond wordt.
Het rijk der Fellata's, het magtigste en meest beschaafde in Nigritië, on-
der eenen sultan, die een groot deel van Nigritië aan zich onderworpen heeft,
en waartoe behooren: 1. het eigenlijke land der Fellata's, eene bergstreek met
goud- en zilvermijnen, en de hoofdst. Moesfeja; 2. het aanzienlijke koningrijk
Hoesa of Soedan, met Sackatoe, volkrijke hoofd- en residenttestad van deu
sultan, aan eene rivier, die waarschijnlijk in de Dzjoliba valt voorts de handelste-
den Kasjna en Kano, de laatste met 40,000 inw., en de stad Kattagum, eene der
sterkste in deze streken, met 8000 inw.
Van het rijk der Fellata's zijn ook nog meer landen afhankelijk, b, v.
Nyffe, met Koefoe, eene der voornaamste koopsteden in deze deelen van
Afrika, benevens de aanzienlijke steden liabba en Egga, nabij de Dzjoliba.
Borgoe, koningrijk, bestaande uit een bondgenootschap van 8 staten, met dc
steden Niki en Ki'ama met 30,000 inw.
Boes sa, met eene hoofdstad van dien naam aan de Quorra, alwaar de be-
roemde reiziger Mükgo Park om het leven kwam.