Boekgegevens
Titel: Nieuw handboek der aardrijkskunde, met geschiedkundige aanteekeningen
Auteur: Frijlink, H.
Uitgave: Amsterdam: Hendrik Frijlink, 1858
Auteursrechten: Zie auteursrechten
Citeerinstructie: Bijzondere Collecties van de Universiteit van Amsterdam, UBM: IWO 680 D 2
URL: https://schoolmuseum.uba.uva.nl/bookid/LCSM_203765
Onderwerp: (Sociale) geografie, cartografie, planologie, demografie: geografie van de aarde
Trefwoord: Geografie, Leermiddelen (vorm)
Bekijk als:      
Scan: Afbeeldinggrootte:
   Nieuw handboek der aardrijkskunde, met geschiedkundige aanteekeningen
Vorige scan Volgende scanScanned page
ABESSINië. 291
Alejoe-Amba met 3000 imv. Het koningrijk Enarea is beroemd door zijne koffij,
waarvan men in de omstreek van Sakka, de hoofdstad, geheele bossehen heeft.
Ten zuiden daarvan ligt het Christelijke rijk Kaffa, dat aan de kofiij haren naam
gegeven heeft, die hier in uitmuntende kwaliteit groeit. De hoofdstad heet
IV. In de Sam ha ra of het kustland van Abessiniê, dat van het overige
Abessiniê door hooge gebergten gescheiden is, leven vele Nomadische stammen.
Steden aan zee zijn: Arkiko en Massuah,
SAHAIlA-KIi-IF'AIiJlAT, of nK OROOTE WOKSTIJIV.
Deze woestijn grenst ten oosten aan Egypte en Nubië, ten zuiden
aan Nigritie, ten westen aan de Atlantische zee, en ten noorden aan
Barbarije en Bïlad-ul-dzjerid. Zij bestaat uit een zandgrond van
80,000 tot 100,000 vierk. mijlen, die slechts zelden met eenig hout-
gewas, varenkruiden of enkele palmen bezet is. Aan rivieren ont-
breekt het geheel. Alleen met behulp van den kameel, en wegens
de enkele bevochtigde en vruchtbare plekken (oasen), kan men deze
woestijn doorreizen. Deze moeijelijkheden gelden inzonderheid de
grootere, westelijke helft der Sahara; want de kleinere, oostelijke
helft is veel rijker aan vruchtbare, wel bevochtigde en bewassen stre-
ken. Het land wordt van talrijke bergketenen doortrokken, dieniet
zelden eene aanzienlijke hoogte bereiken, waaronder inzonderheid het
Tibesty-gehergte. in de Libysche woestijn of het oostelijk gedeelte der
Sahara, met zijne hoogste toppen wel 10,000 v. bereikt.
De producten zijn gering, en bepalen zich in de oasen tot eenige
huisdieren en dadels, struisvogels, veel steenzout en gom.
De inwoners zijn weinig in getal, en bestaan uit Mooren, Be-
dovïnen. Berbers^ Taariks en Tibb^is, die tot de Mohammedaansche
godsdienst behooren, en meest, onder het beleid van stamopperhoof-
den, eene nomadische levenswijze leiden.
Het best kan men deze groote woestijn in de westelijke en ooste-
lijke verdeelen.
1. De westelijke woestijn strekt zich uit van de kust des Atlantischen Oce-
aans en beslaat het grootste gedeelte der Sahara. Aan de kust heeft men Kaap
Bojador, tot welke zich het Zwarte gebergte nitstrQkt, en Kaap blanco, qgx\q yUkke,
ver in zee uitstekende zandspits; de rivieren Sint Cipriaan en de Goud-rivier,
die zich in zee ontlasten. Ten zuiden van den staat Marokko ligt, aan den ingang
der woestijn, het land der Moeslemiems, dat over het geheel vruchtbaar is,
en bij geringe bebouwing eene menigte voortbrengselen levert. De talrijke be-
woners zijn roovers en meestal weggevlugte Mooren uit Marokko. In de oasen
in dit gedeelte der Sahara, van de kust tot aan Fessan, deels door Moorsche
stammen, deels door Tuariks bewoond, groeijen inzonderheid gomboomen, die
eene zeer rijke opbrengst leveren. Ten oosten van deze gombosschen zijn in
dc woestijn verscheidene plekken, b. v. Tegazza en Tudeyni, waar de Mooren het
steenzout graven, dat een voornaam handels-artikel met Nigritië is. De stad
El Arawan, 27 m. ten no9rden van Timboktoe, tusschen hooge zandbergen,
met 3000 inw., is de stapelplaats van het Tudyni-zout, dat van hier naar Tim-
boktoe en Sansanding aan den Dzjoliba vervoerd wordt, en het vereenigings-
punt van alle karavanen, die uit Barbarije komen. De oasen, die verder in de
woestijn worden aangetroffen, zijn: a. Gadames, ten zuiden van Tripoli, eene
wel bebouwde vallei, die 1 m. in omvang heeft en dadels in overvloed oplevert:
de hoofdstad van gelijken naam, eene niet onbelangrijke handelsstad met 5000 inw.,
staat thans onder de heerschappij der Turken; 6. Gat, ten zuiden van Gadames,
is door Tuariks bewoond, en heeft eene ommuurde stad van gelijken naam; c. T o e a t,
ten westen van Gat, een uitgebreid doch niet zeer vruchtbaar land, is geen aan-
eengeslotene oase, maar bestaat uit verscheidene vruchtbare plekken, die door
woeste streken vaneen gescheiden zijn. Onder de steden worden Ain-el-Salah,
19^