Boekgegevens
Titel: Nieuw handboek der aardrijkskunde, met geschiedkundige aanteekeningen
Auteur: Frijlink, H.
Uitgave: Amsterdam: Hendrik Frijlink, 1858
Auteursrechten: Zie auteursrechten
Citeerinstructie: Bijzondere Collecties van de Universiteit van Amsterdam, UBM: IWO 680 D 2
URL: https://schoolmuseum.uba.uva.nl/bookid/LCSM_203765
Onderwerp: (Sociale) geografie, cartografie, planologie, demografie: geografie van de aarde
Trefwoord: Geografie, Leermiddelen (vorm)
Bekijk als:      
Scan: Afbeeldinggrootte:
   Nieuw handboek der aardrijkskunde, met geschiedkundige aanteekeningen
Vorige scan Volgende scanScanned page
AFRIKA. 281
•k
luchtstreek, het heetste ilei" aarde, en wordt slechts aau de kusten
door de zeewinden gematigd. Onder do dikwerf voorkomende win-
den heeft men den harmatian, aan de westkust van Afrika, een zeer
heete en droogo oostenwind, don insgelijks heoten en verslappenden
sirohko, die uit de Sahara komt, en den chamzien in de woestijnen van
Egypte, die den hittegraad van den mede aldaar heerschenden samoen
bereikt, en er vaak mede verwisseld wordt. De kustlanden binnen
do keei-kringen kennen slechts 2 jaargetijden, het natte en het drooge.
De belangrijkste rivieren stroomen door Soedan: de Bahr-el-
Abiad (Witte rivier) ontspringt uit het Blaangebcrgte, vereenigt in
Nubië zich met de Baiir-el-Azrak [Blaauwe rivier), die uit het Abcs-
siniscli gebergte komt, en stroomt verder als Nijl door Egypte naar
de Middellandsche zee. Uit Hoog-öoedan, het westelijk gedeelte,
stroomen de Senegal en de Gambia beide westwaarts door Senegam-
biö naar den Atlantischen Oceaan. Ook hier ontspringt de Niger
ï>ï Dzjoliba, die eerst in eene noordoostelijke rigting naar Timboktoo
stroomt, cn vervolgens in eene zuidelijke rigting naar de Golf vau
Guinea, waarin hij zich door ondersclieidone monden ontlast. Do
Zaire of Kongo ontspringt uit het hoogland, en stort zich door Neder-
Guinea in zee. De Oranje-rivier ontstaat door de zamenvloeijing van
de Zwarte en de Gele rivier, cn stroomt door het land der Hottentotten
in de Ethiopische zee. Do Zambize breekt door het Lupata-gebergte,
cn ontlast zich in het kanaal van Mozambiek.
Meren zijn: het Tyad-meav, dat de rivieren Sjary en Jeoe ont-
vangt, het meer Dibbi, waardoor de Niger stroomt, en het groote
meer, dat de namen Ziwa, Njassi, Njanja^nz. draagt, in de Binnen-
landen of Hoog-Afrika. Voorts hot Lowdeah-meer in Tunis en het
Dembea- of Tsana-meer, in Abessinie. De golf van Guinea, in het
westen, is de eenige belangrijke zeeboezem.
Onder de vele kapen in Afrika zijn de voornaamste, in het noor-
den: kaap Spartel aan de straat van Gibraltar, de Witte kaap, het
noordelijkste punt van dit werelddeel, en kaap Bona in het noord-
oosten van Tunis; in het westen: de Witte kaap, kaap Gehren Cabo
vcrdo of de Groene kaap, het westelijkste punt van het vasteland van
Afrika, de kapen Sierra Leona, Palmas en Tres puntos, in Opper-
Guinea, cabo Lopez on cabo Negro in Kongo, en de kaap de Goede
Hoop (cabo de Bnona Esperama) in het zuidwesten van dit wereld-
deel. In do Indische zee heeft men cabo ylquiUias (Naalden-kaap),
zijnde do zuidelijkste punt van Afrika's vastland, de kapen Carrien-
tes, del Gado en Guardafui, welke laatste de oostelijkste uithoek van
Afrika is.
De bewoners, wier getal zeer ongelijk geschat wordt (100 ä 250
millioen) en niet met juistheid te bepalen is, zijn óf inlanders, als
Negers, Kopten, Berbers of Kahjlen, Galla's, Somanlies, Kaffers en
Hottentotten, óf vreemdelingen, gelijk de Arabieren met de Abes-
siniërs en Ntibiërs, Turken, Joden en Europeanen. Do talen zijn on-
telbaar; het meest verbreid is het Arabisch.
De Afrikanen, die in kennis van den landbouw, en v/at daartoe
behoort, verre bij de Aziaten achterstaan, zijn, wat hunne gods-
dienst betreft. Mohammedanen, Fetisch-aanbidders, vereerders der
hemellichten, en men vindt onder hen ook Christenen en Joden.
Afrika kan men vci-deelen in:
1. Barbarije; 2. de Nijlslreek; 3, de Sahara; 4. Seneganbië; 5. Ni-