Boekgegevens
Titel: Nieuw handboek der aardrijkskunde, met geschiedkundige aanteekeningen
Auteur: Frijlink, H.
Uitgave: Amsterdam: Hendrik Frijlink, 1858
Auteursrechten: Zie auteursrechten
Citeerinstructie: Bijzondere Collecties van de Universiteit van Amsterdam, UBM: IWO 680 D 2
URL: https://schoolmuseum.uba.uva.nl/bookid/LCSM_203765
Onderwerp: (Sociale) geografie, cartografie, planologie, demografie: geografie van de aarde
Trefwoord: Geografie, Leermiddelen (vorm)
Bekijk als:      
Scan: Afbeeldinggrootte:
   Nieuw handboek der aardrijkskunde, met geschiedkundige aanteekeningen
Vorige scan Volgende scanScanned page
HET CHINESCHE RIJK. 2i3
Cholan, met 300 moskeen, iliijft handel, zijdebouw en zijdeweverijen. Charasjar
is eene versterkte handelst. Toer fan of Toer pan heeft een vulkaan in de nabijheid.
Jli of Goeldzja, voorname handelst. en zetel van den gouverneur-generaal, heelt
50,000 inw. Tarhagatai en Koer-kara-oesoe hebben ieder 10,000 inw.
Onder de bescherming van het Chinesche rijk en daaraan schat-
pligtig zijn:
I. Tibet.
Dit land (ook Tibhet en Tubbet, bij de Chinezen iSZ-tóa'ï^ geheeten)
is 34,000 vierk. mijlen groot, en grenst aan China, Voor- en Ach-
ter-Indie, Afganistan, Groot en Klein Boecharye en Mongolye. Hier
ontspi*ingen de grootste rivieren van zuidelijk AziÖ, zoo als de
laduis, de Ganges, de D^/art-^o-A^yoe, vervolgensgeheeten, de
Bramapoeter, hier Bor-Lohit genoemd, de ife-i'awn^, de Loe-kjang, dc
Jang-tsi~kjang, Onder de meren zijn de voornaamste bet Jamrotk-
Jomdso [Palte of Jandro) en het Tengri-nor [Terkiri).
Tibet is een hoogland, welk oppervlakte zich van 7 tot 8000
voet verheft, liet heeft vele bergen, romantische dalen en eenen
grooten rijkdom van verhevene natuurtooneelen, kortom, het is het
Aziatische Zwitserland. Aan de zuidzijde strekt zich het Jlimaleh-
gebergte uit, aan den noordkant de Kuen-loen of Koel-hoen, aan de noord-
westelijke grenzen Thsoen-hen (het Uijengebergte), en in het binnen-
land do Karakorum-Fadisjah, de Caylas, de Keniaisse, enz. Deze ge-
bergten zijn met sneeuw en ijs bedekt; maar het ontbreekt dit land
ook niet aan vruchtbare streken.
Onder de menigvuldige producten komen inzonderheid in aan-
merking de buffels met paardenstaarten van zijdeachtig haar, scha-
pen met fijne wol, muskusdieren, en eene soort van geiten, van wier
haar de fijnste sjaals vervaardigd worden. De groote rijkdom van
delfstoffen wordt nog weinig ten nutte aangewend.
De Tibetanen hebben eene eigene taal, en hunne godsdienst is die
van Lama of Boddiia. De kerk heeft twee opperhoofden, Dalai Lama
en Bogdo Lama^ benevens talrijke priesters en vele kloosters. Do
industrie der inwoners bepaalt zich tot het vervaardigen van la-
kens, papier uit boomschors en metaalwaren. De handel wordt
door de moeijelijke bergengten zeer bezwaarlijk gemaakt, en het meest
met China gedreven. De wereldlijke magt is met de geestelijke in
een en den zelfden persoon vereenigd; doch de keizer van China is
de beschermheer.
Het land wordt verdeeld in Groot- of eigenlijk iV^an'(waartoe
onder anderen Ladach oï Klein-TibetheliOOTi) en Boetan. Hierin liggen:
/
In Groot-Tibet: Lassa, hoofdstad en het middelpunt van den Tibetaanschen
handel. De stad is groot, en bestaat eigenlijk uit vele kleine vlekken, waarin eene
menigte tempels en kloosters zijn; in haren omtrek ligt de berg Poetala of Bota-
la, die drie toppen heeft, op eenen van we'ke het groote, vermaarde klooster
ligt, dat door den Dalai-Lama bewoond wordt en 10,000 kamers bevat. Dzi-ga-
goen-gar heeft 10,000, Sjegar 5000, Sakyn 12,000, Nataoe 300,000 inw. Dzja-sji-
loem'boe en Bal-dhi zijn ieder om zijn groot klooster beroemd. Di-sjoe-loembi is de
residentiestad van den Bogdo-Lama.
In Ladach of Klein-Tibet is Leh de hoofdstad, die nagenoeg 12,000 voe-
ten hoog ligt. Ten westen van Ladach heeft men het land Baltistan, met de
hoofdstad Jskardoh. Dit land is eerst in 1835 door de Europeanen bezocht, en
deszelfs inwoners geven voor, dat zij afstammen van de Grieken, die Alexander
den (Jroote op zijnen veldtogt derwaarts begeleidden.
In Boetan is Ta^slsocdon dc hoofdstad en zetel van den radzja. Eene andere
stad is Pocnacha.