Boekgegevens
Titel: Nieuw handboek der aardrijkskunde, met geschiedkundige aanteekeningen
Auteur: Frijlink, H.
Uitgave: Amsterdam: Hendrik Frijlink, 1858
Auteursrechten: Zie auteursrechten
Citeerinstructie: Bijzondere Collecties van de Universiteit van Amsterdam, UBM: IWO 680 D 2
URL: https://schoolmuseum.uba.uva.nl/bookid/LCSM_203765
Onderwerp: (Sociale) geografie, cartografie, planologie, demografie: geografie van de aarde
Trefwoord: Geografie, Leermiddelen (vorm)
Bekijk als:      
Scan: Afbeeldinggrootte:
   Nieuw handboek der aardrijkskunde, met geschiedkundige aanteekeningen
Vorige scan Volgende scanScanned page
242 AZiti.
i'amilitin bedraagt, eii die in verscheidene stammen verdeeld zijn. Hiertoe behoort
het gebied Mangislak, met eene haven van gelijken naam. Nabij deze haven ligt
het Russische eilandje Koelali. #
2. De staat Chiwa, deels uit groote woestijnen, deels uit kleine vruchtbare
plekken bestaande, met 600,000 bew. Chiwa, hoofd- en handelst, in een vrucht-
baar oord, bevat, behalve het steenen gebouw van den chan, slechts leemen hut-
ten. Andere handelsteden zijn Oergendzj, de voormalige hoofdstad, Koenkrat of
Gangrar en Meri.
3. Het chanaat Chokand, waaronder een gedeelte van Balk (tot 1825 onder
Kaboel), thans een der aanzienlijkste staten in Tatarije. groot 4200 v, m., met
l mill. bew., was tot in den jongsten tijd een zeer onbeduidend land. Chokand,
de hoofdst., aan een tak van de Sir, heeft fabrieken en handel en 50,000 inw.,
cn even zoo Kodzjend, mede aan de Sir. Tasjkent, groote handel- en fabriekstad
in eene vlakte, heeft 5 uren in omtrek, en 40,000 inw. Turkestan, bijna geheel
verwoeste stad, wordt door de Turken voor heilig gehouden.
4. Het land der vriie Kirgiezen, ten noordoosten van het Aral-mecr.
Hiertoe behoort slechts de groote horde der Kirgiezen, onder eenen chan. Do
middelste en kleine staan gedeeltelijk onder Russische bescherming. Volgens de
jongste berekening zou men al de Kirgiezen op 2 a 2^ millioen kunnen schatten.
5. Groot-Boccharij e, ook Oesbekiestan geheeten, grenst aan Tasjkent,
Chokand, Bodaksjan, Kaboel en Chiwa, is een wel hoog gelegen, doch niettemin
vruchtbaar, wélbevolkt en welbebouwd land; het telt 2^ mill. bew., en wordt in
zijne geheele uitgestrektheid van de Kohiek of Siresjan doorstroomd. Boechara,
de hoofdst. en voornaamste handelst, van Midden-Azië, heeft 150,000 inw., doch
is slecht gebouwd. Samarkand, groote en volkrijke handel- en fabriekstad, heeft
20,000 inw., cn was vroeger residentie van Tameulan. iCars;Vheeft 10,000, Oeratepe
gordel- en sjaalfVibrieken en 12.000 inw,
6. Een afhankelijke staat is thans ook het chanaat Choenduz, waartoe bijna
alle kleine provinciën en ook het voormalige Badaksjan behooren. Steden
■zijn Chomduz, Choelum en Badoksjan oï Fyzabad. Nabij de laatste stad heelt men
robijn- en lazuursteen-mijnen.
7. Het land der Siap o sj - K af firs heet het gebergte tusschen Badaksjan
cn Pisjauer. Deze Kaff'irs (d. i. ongeloovigen) zijn een zeer wild volk, dat met de
naburige volken in voortdurende vijandschap leeft.
UET CHl^KSCHE RUH.
Dit rijk, het grootste in Azië na Eusland, bevat met de landen,
die er van afhankelijk zijn, dat gedeelte van Azië, hetwelk begre-
pen is tusschen Aziatisch Rusland, vrij Tatarije, Voor- en Achter-
Indië en de Chinesche en Japansche zeeën.
De Chinezen noemen hun vaderland Tsjoeng-kun, dat is Midden-rijk of Midden-
bloem; in engeren zin verstaan zij onder deze benaming echter slechts het
hoogst vruchtbare middelgedeelte of laagland van China. Bij de Russen heet het
Kitaiy bij andere Aziatische naburen Katai, in het Oud-Grieksch Kina en in het
Nieuw-Grieksch China, welke laatste benaming ook bij ons gebruikelijk is, met
dit onderscheid, dat wij de cÄ, in dit woord, als de Portugezen en Franschen
uiisprcken. Wij zien geen reden om hierin verandering voor te stellen, en Sina
of Tsjiena te schrijven, zoo als door sommigen gedaan wordt. De officiële be-
naming echter, in bet rijk zelf, is die van de herrschende dynastie, en daar deze
dikwerf veranderd is. zoo is ook de naam des rijks bij de inlanders op verschil-
lende tijden anders geweest. Dit gebruik bestaat in China sedert 2207 v. Chr.,
toen de oude keur-regering in eene erfelijke monarchie overging. Bij den naam van
de tegenwoordige Mandzjoe-dynastie Tsinc komt het woord ta (groot) er voor,
en kun (rijk, heerschappij) er achter; en is derhalve de tegenwoordige naam Ta-
tsing-kun, d. i. des grooten Tsings rijk.
rtet volgende is eene chronologische schets van hetgeen bij de Chinezen om-
trent himne geschiedenis geboekt is.
1. Jntogt der Chinezen, van het noordwesten, in de landen aan den Hoang-ho.
2. Mythische geschiedenis. Tot 2207 v. Chr., Regering van goden en halfgoden.
Foiii , ten tijde van den zondvloed, wordt als stichter van het Chinesche rijk,
de Chinesche beschaving cn het Chinesche schrift aangezien, Jao, een uitmuntend
keizer, regeerde van 2357 tot 2258 v. Chr.