Boekgegevens
Titel: Nieuw handboek der aardrijkskunde, met geschiedkundige aanteekeningen
Auteur: Frijlink, H.
Uitgave: Amsterdam: Hendrik Frijlink, 1858
Auteursrechten: Zie auteursrechten
Citeerinstructie: Bijzondere Collecties van de Universiteit van Amsterdam, UBM: IWO 680 D 2
URL: https://schoolmuseum.uba.uva.nl/bookid/LCSM_203765
Onderwerp: (Sociale) geografie, cartografie, planologie, demografie: geografie van de aarde
Trefwoord: Geografie, Leermiddelen (vorm)
Bekijk als:      
Scan: Afbeeldinggrootte:
   Nieuw handboek der aardrijkskunde, met geschiedkundige aanteekeningen
Vorige scan Volgende scanScanned page
232 AZiti.
taan zijn liefdewerk verrigtte. lu de nabijheid lag Gilgal (Jos. IV, 2ü), van hetwelk
thans geen spoor meer te vinden is. Ten noorden van daar ligt Gibeah (Dzjeba),
Saol's geboorteplaats en residentie, thans almede tot een ellendig dorp gezon-
ken. In de nabijheid bevindt zich de rots Rimnon (Richt. XX, 45), nabij den
belangrijken bergpas van Mlchmas (I Sam. XIII, 23; Jes. X, 29; Ezra II, 27],
ten oosten waarvan wederom de puinhoopen van het oude Bethel te vinden zijn.
Te Bethel woonde Abraham (Gen. XII, 8); Jakob had hier zijnen droom
(Gen. XXVm, 11—19) en bouwde later het altaar (Gen. XXXV, 7-15); en
hier bevond zich ook een tijd lang de arke des verbonds (Richt. XV, 18;
I Sam. VU, 16). Later voerde Jerobeam er de afgodendienst in (I Kon. XII,
28—32, XIII, 1), en nu spraken de profeten slechts met afschuw van de stad,
en IIosea noemt haar, in plaats van ^eM-e/(huis of woning Gods), (huis
der afgoden). —Beeroth, ten zuidwesten van het vorige, is hst dorp, waarin Jo-
serh en Maria huunen twaalfjarigen zoon te vergeefs zochten (Luk. II, 44). —
Ramah is bekend als Samuel's geboorteplaats (I Sam. I, 1, VII, 17). — Gibeon,
eene oude koningstad, was onder David en Salomo eene plaats van aanbidding
(I Kon. III, 4), en hier vielen ook door Joab's hand Abneu en Amasia. — Ki-
riath Jearim (d. i. Boschstad) was een tijd lang zetel van de arke des verbonds
(I Sam. VI, 21, VII, 1,2).— Hebron (thans Chaliel), de beroemde verblijf- en
begraafplaats der aartsvaders, is zeer oud, en thans nog eene levendige stad, met
2,000 inw. Zij komt ook onder den naam Mamre (Gen. XXXIII, 19jen buitendien
nog dikwijls in de boeken van Mozes en Josüa voor. Hier bad David jaar
zijn verblijf, en hier had de zamenzwering van Absalom plaats. — Thehoa, stad
waaruit de profeet Amos afstamt (Amos I, 1), is ook uit de geschiedenis van Ab-
salom bekend, die, door tusschenkomst eener wijze vrouw vanThekoa, van David
vergiffenis verwierf (II Sam. XIV). — Joeta, eene priesterstad, was de woon-
plaats van Zacharias; in de nabijheid vindt men den Karmel, bekend in de ge-
schiedenis van Sacl en David (I Sara. XV, 12, XXV, 2) en de woestijn iiw^ec?^
(^I Sam. XXIV). — Bersaba, reeds in den tijd der patriarchen beroemd geworden
(Gen. XXI, 22, XXVI), was het verblijf der zonen van Samüel (I Sam. VIII.
2, en van daar toog Elias naar de woestijn (I Kon. XIX, 2). Onder XJsia
werd de stad een hoofdzetel der afgodendienst (Amos V, VIII, XIV) en wordt
nog na de ballingschap (Neb. XI, 27), maar later niet meer genoemd. — Nu vol-
gen do vijf vorstensteden (Jos. XIII, 3; Richt. III, 3) der Philistijnen, welke
door do Joden nooit volkomen onderworpen zijn geweest. Gaza, slechts door
David en Salomo onderworpen, was den Israëlieten steeds vijandig. Askalon,
toenmaals door de Makkabeërs veroverd, is door IIerodes den Groote zeer ge-
spaard geworden. Asdod, eene grensvesting tegen Egypte (Jes. XX, 1), werd
door de Makkabeërs veroverd, die ook de afgods-altaren vernielden. 6'a^/è, woon-
plaats van Goliath, was later het toevlugtsoord van David voor Saul. Ekron.
was de zetel der eeredienst voor Baal-zebub. Ramleh, met 10 000 inw., is, zoo
men wil, het oude Arimathia, Zarah is de geboorteplaats van Simson (Ricbt. XIII).
Van Lod of Lydda wordt reeds in het O. T. (I Kron. VIII, 12, Ezra II, 33)
en ook in het N. T. bij gelegenheid der genezing van Annas door Petrus
(Hand. IX, 32—35) gewag gemaakt. Van Jojipe (thans Jaffa) wordt als koop-
stad aan zee melding gemaakt, waar ook bet cederhout van den Libanon voor
den tempelbouw werd ingescheept (II Kron. II, 16). De Makkabeërs hebben deze
stad verscheidene malen veroverd, en Petrus heeft hier bij den leerlooijer Simon
gewoond (Hand. IX, 42), wiens huis men nog aanwijst.
2. Sam aria.— Sichem (thans Nabulus)^ voormalige hoofdstad van het rijk
Israël en later van het landschap Samaria, heeft thans circa 8000 inw. Zij ligt
aan den Garizim, de plaats van aanbidding der Samaritanen, komt reeds bij
Jakob voor, was residentie van Jerobeam, en stond na de ballingschap in voort-
durende vijandschap tegen Jerusalem, waarvan nog het N. T. getuigenis geeft.
Echter schoot de leer van Jezds hier weldra wortel (Joh. IV, 39—42; Iland.
VIH, 5—25, IX, 31, XV, 2). In de omstreek leefde Jakob, en van hem heeft
de nog voorhandene Jakobsbron (Jos. IV, 6) zijnen naam; men wil ook dat
Jezus daar met de Samaritaausche vrouw gesproken heeft. Samaria, thans een
dorp in eene aangename en welbebouwde streek, was de residentie der koningen
van Israël, trad als zoodanig vijandelijk tegen Jerusalem op, en werd door
Salmanasser veroverd. — Salem, de plaats, waar Jakob na zijne terugkomst
nit Mesopotamië het bezit van den akker verwierf (Gen. XXXIII, 18). — Silo
was de zetel des tabernakels, van Josua tot aan Eli, toen hij door de Phi-
listijnen werd weggenomen, en was later door de Joden als zetel der afgoden-
dienst veracht. — Gilgal, oude Kanaüuietiscbc koningstad. — Jizreël, vroeger ecnc
aanzienlijke stad, is thans ccn ellendig plaatsje van naauwclijks 20 huizen. Hier
sloegen Saul en Jonathan htm leger op, na bunnen laatsten nngclukkigcn slag.
a.'Galilea. — Cesarea Palestina, een door IIeuoi'ES den Groote gebouwde