Boekgegevens
Titel: Nieuw handboek der aardrijkskunde, met geschiedkundige aanteekeningen
Auteur: Frijlink, H.
Uitgave: Amsterdam: Hendrik Frijlink, 1858
Auteursrechten: Zie auteursrechten
Citeerinstructie: Bijzondere Collecties van de Universiteit van Amsterdam, UBM: IWO 680 D 2
URL: https://schoolmuseum.uba.uva.nl/bookid/LCSM_203765
Onderwerp: (Sociale) geografie, cartografie, planologie, demografie: geografie van de aarde
Trefwoord: Geografie, Leermiddelen (vorm)
Bekijk als:      
Scan: Afbeeldinggrootte:
   Nieuw handboek der aardrijkskunde, met geschiedkundige aanteekeningen
Vorige scan Volgende scanScanned page
AZIATISCH TURKIJE. 225
Het klimaat is grootendeels gezond, iu eenige oorden zeer heet,
maar aan de kusten gematigd. De brandende zuidewind, samoem
genoemd, benevens post eu aardbevingen, behooren tot de plagen
van deze landstreek.
De producten zijn fraaije paarden, buffels, drommedarissen,
ezels, schapen, Angorasche geiten, bijen, zijdewormen, roofdieren
(als jakhalzen, hyena's, tijgers, luipaarden, verwoestende zwermen
sprinkhanen enz.), koren , rijst, wijn, ooft, edele zuidvruchten , manna,
olijven, tabak, saffraan, katoen, suikerriet, maankop tot opiumbe-
reiding, meorschuim-aarde, bolus, zout, bergolie en minerale bronnen.
De inwoners bestaan in Turken, Syriërs, Grieken, Armeniërs,
Georgiërs, Arabieren, Joden, Turkomanen, Koerden, Brusen en Heidens.
De hoofdgodsdienst is de Mohammedaansche; echter worden
Christenen en Joden mede geduld. De hoofdtalen zijn Turksch,
Grieksch, Armenisch, Arabisch, Perzisch en Koerdisch.
Dc industrie bestaat voornamelijk in zijde-, katoen-, marokijn-
en metaalfabrieken, als ook in verwerijen van Turksch garen.
De handel, zoowel ter zee als te land, is belangrijk. De laatste
heeft plaats door middel van karavanen. De Armeniërs zijn de rijk-
ste kooplieden van westelijk Azië.
Tot Aziatisch Turkije behooren de onderstaande hinden, die, zon-
der de eilanden, de volgende pasjalieks (stadhouderschappen) of eja-
lets (provinciën) vormen :
I. Aiiadoli (Natolie, Klein-Azic, de Levant).
Dit is een schiereiland van 12,700 v.m., tusschen de Middelland-
sche en de Zwarte zee, vol gebergten, maar ook met uitgebreide en
schoone valleijen, en 12 mill. bew.
l. Anadoli (in engeren zin). — Koetahia of Koetajeh, de hoofdstad en zetel
des gouverneurs, aan de Poersak, heeft warme baden en 70,000 inw. Eskjoedar
oï Scutari, stad met 80,000 inw., tegenover Konstantinopel, wordt als eene voor-
.stad van de laatste aangemerkt. Izniek-viied of Niek-mied (Nicodemia), in eene
wclbebouwde streek, aan eene golf van de zee van Marmara, heeft 10,000 inw.
De Aziatische Dardanellen, aan de zeeëngte van dezen naam, zijn twee sterkten.
In de nabijheid heeft men den berg Ida en de streek, waar de stad Troje lag,
van welke nog eenige geringe overblijfsels bestaan, hmir of Smirna, de rijkste
cn belangrijkste fabriek- en koopstad (tapijten en rozijnen) in de Levant, aan
den mond van den Mclcs, in eene golf, heeft eene haven eu 150,000 inw. Tsjesme
is eene zeestad met eene citadel cn eene haven, waar in 1770 de Osmansche
vloot door de Russen vernield werd. Koesj Adasi of Skdlanova, vervallen stad
aan de golf van gelijken naam, heeft 4000 inw. Eskisjecr, aan den Poersjak,
heeft warme mineraalbaden. Jiergamah {Pergainus), naar welke stad het perka-
ment zijnen naam heeft, dat hier werd uitgevonden, heeft 3000 inw. Mam'ssa
(Magnesia) ia eene aanzienlijke stad, aan den voet van den Hos-dag, in een be-
koorlijk dal, met weverijen, handel, safïraanplantaadjes en 40,000 inw. Fokja of
Fotsja [Fhocaea) heeft 1200, 6'oeseM/essar veel industrie en 30,000, Moentesja^nm,
Boedrojn (voorheen llnlikarnasus) eene goede haven en 2500, Antalla 8000 eu
Jspartah 30,000 inw. Karaliissar, levert veel opium, heefteen aantal tapijtfabrieken
cn wapcnsmederijen cn 70,000 inw. Twee uren van hier, aan den voet van den
Argaeus, heeft men eene merkwaardige oude stad. in eene rotsholte gebouwd,
met ontelbare grotten cn cellen, cn eenige kerken. Angora, do voornaamste koop-
stad in het binnenland van Natolië, met 60,000 inw., is vermaard wegens dc An-
gorasche geiten. AhnaIJi heeft beroemde looijerijen cn 8000, Boli, mede looijc-
rijcn, weverijen en 50,000 inw. Boersa of Broesa, in een bevallig en welbebouwd
oord, aan den voet van den Olympus, met voortreffelijke warme baden, 365
moskeën, belangrijke zijdecultuur, veel handel en 60,000 inw., werd in 1853 het
ballings-oord van den emir Abd-el-Kader. Sedert Febr. 1855 werd zij echter door
verscheidene achtereenvolgende aardbevingen geheel vernield, ten gevolge waar-
van dc bevolking thans, in zoo verre zij niet naar elders dc wijk genomen heeft,
15