Boekgegevens
Titel: Nieuw handboek der aardrijkskunde, met geschiedkundige aanteekeningen
Auteur: Frijlink, H.
Uitgave: Amsterdam: Hendrik Frijlink, 1858
Auteursrechten: Zie auteursrechten
Citeerinstructie: Bijzondere Collecties van de Universiteit van Amsterdam, UBM: IWO 680 D 2
URL: https://schoolmuseum.uba.uva.nl/bookid/LCSM_203765
Onderwerp: (Sociale) geografie, cartografie, planologie, demografie: geografie van de aarde
Trefwoord: Geografie, Leermiddelen (vorm)
Bekijk als:      
Scan: Afbeeldinggrootte:
   Nieuw handboek der aardrijkskunde, met geschiedkundige aanteekeningen
Vorige scan Volgende scanScanned page
HET OOSTELIJK SClll liUEILANl).. 107
land Arkadië: dc kudden bedekten echter slechts bergen en hooggelegene dalen;
aan de rivieren Ingen ook fraaije steden, als Tegeja, Manthiea en Megalopolis,
en nog heden getuigen kunstrijke beeldhouwwerken, ann puinhoopcn voorhan-
den, van de heerlijkheid oens Apollo-tempels bij Baffae en Phigalia. De landtong
in het oosten heette Ai'golis, waar men de steden Argos eu Mycene hnd, de woon-
plaats van Ac;ami:mnon. Xen westen van Arkadië had men het landschap Elis,
beroemd door de vlakte Olympia aan den Alpheus, waar om de vier jaren fees-
telijke spelen plaats hadden, en heerlijke tempels met beeldhouwwerk prijkten.
Ten noordwesten lag het landschap Acliaja l^ij de haven Fatrae (Fatras), bene-
vens yychia Ten zuiden van het schiereiland lagen de landschappen Messene en
Lakonika, waar aan den Kurotas. beneden den hoogen Taygatus, twee uren ten
zuidoosteji van het tegenwoordige Missitra, de stad Sparta lag, die beroemd is
door de wetten van Lycuugus. Aan de landengte had men Korinthe, met den
burg Akrokorinthc. op eene hoogte van 1700 voet. Beneden lag de nijvere en
kunstrijke handelstad. met hare twee havens aan de beide naburige golven. Ko-
rinthe werd in 146 vóór Ciiu. door dc Romeiiicu verwoest; CAi-:sAit liet het weder
opbouwen.
2. Middel-Ilellas, tusschen de landtong en den berg Oeta, bestond, even als
de Peloponnesus, uit 8 landschappen. In liet westen lasr het boschrijke Akarna-
niëy met dc kaap Actium, en het ruwe Aet'olië, beide in de geschiedenis van wei-
nig belang. Belangryker was Fhocis, waar aan den voet vim den Parnassus,
nabij de bron Delphi, de tempelstad van Apollo prijkte, welks overblijfselen niet
züo geheel verdelgd zijn als die van Sparta. Ten westen daalde de Parnassus
naar hot lagere Bocütie af. dat, door hergen ingesloten, slechts smalle groeven
heeft om zijn water «f te leiden. Het voormalige meer Kopays is tegenwoordig
slechts een half uitgedroogd moeras. Dc vlakten van Boeotië waren rijk aan gra-
nen, doch dc geest der bewoners, door neveliger lucht, minder vlug en helder
dan bij andere (ïricken. Thehe, de geboorteplaats van den dichter Pindarus en
den edelen held Ei'amindndas, was de beroemdste stad; Plataea, Leuktra eu
Qhaeronea zijn als slagvelden bekcn'l. Ten noorden van Boeotië woonden Lokriërs
tot aan den Üera, tunscheu wolk gebergte en de golf van Maliakië de pas of
bergkloof van Tliermopylae lag, die zoo eng is, dat op twee plaatsen geen twee
wagens voor elkander kunnen uithalen; de^e enge pas, die naar Thessalie loopt,
is beroemd door den heldendood van Lkonidas. Uok aan de Kcn-inthi.scbe zee
of golf woonden Lokriers, die de uitmuntende haven Naupaktus (thans Lepanto)
bezaten. Het merkwaardigste aller landschappen is AtUka, dat U m. ver zich als
landtong in zee uitstrekt. In vruchtbaarheid van grond was bet zeker niet met
naburige landen te vergelijken, maar in vruchtbaarheid van geest staken zijne be-
woners boveu alle anderen Hellenen uit. Aitika is een steenachtig heuvelland;
maar geurige kruiden bedekken het gebergte, olijvenboschjes de valleijen, die
door heldere beken besproeid worden; geurige honig, de lijnstc olie, eu zilver
uit de mijnen van Laurium, waren de rijkdom van het lnn<i. De reinste hemel
spreidde zich boven het gezonde klimaat uit. Wie van de landengte kwam , nam
eerst zijnen weg langs de kust van Megara, voordat bij tegenover het eiland Sa-
lamis den bodem van Attika en de stad Eleusis betrad, waar geheimzinnige fees-
ten ter eere Di:;miteu of Ceres gevierd werden. Van daar liep de weg naar de
hoofdstad Athene, wier Akropolis of burg. op eene rotshoogte liggende, reeds
van verre zigtbaar was. De levendige en volkrijke stad prijkte met de schoonste
tempels, schouwburgen en kunstwerken, terwijl op de tribunen uitstekende re-
denaars, als Pekikles en Demostiienes, tot bet verzamelde volk spraken. Was
men op brecde trappen naar den Akropolis opgestegen , dan trad men eerst in
de door Mnei'üikles gebouwde, door groote schilders en beeldhouwers versierde
j^ropylaeën, die als voorportalen den burg openden. Daar prijkte bovenal het
Part) 'lenon ^d. i. tempel der maagd), ter eere van Pai.l.vs of Mineuva, die door
dc Atheners als hoogste schutsgodin vereerd werd. Had men hier de gewrochten
van bouw- cn beeldhouwkunde, bovenal het standbeeld van Pali.as, door de
meesterhand van Piiidias, bewonderd, en zich in het ruime en verrukkelijke uit-
zigt allerwege verlustigd, dan begaf men zich weder omlaag naar de drie havens,
waarheen, tusschen twee muren door, een weg van twee uren liep. De belang-
rijkste haven heette Pyraeus, bij welke eene afzonderlijke, door handel en nijver-
heid verlevendigde stad, vaak de rustplaats van aanzienlijke oorlogsvloten, ontstaan
was. Ten tijde van zijnen bloei heeft Athene met dc havenstad zeker over de
180,000 inw. geteld; de toenmalige bevolking van Athene met Salamis schat men op
500,000 zielen, waaronder ruim | slaven. Vijf uren tennoordwesten van Athene lag
het veld van Marathon, waar het eerst (490 v. Chr.) de Perzen overwonnen werden.
3. N O O r d - He l las. Dit bestond uit 2 gedeelten, a. Thessalie, tusschen dc
Oeta, Pindus en Olympus, terwijl zich aan de kust nog de bergruggen van den
Pclion cn den Ossa verhieven. Onder de plaatsen komen in aanmerking: Pha%'^