Boekgegevens
Titel: Nieuw handboek der aardrijkskunde, met geschiedkundige aanteekeningen
Auteur: Frijlink, H.
Uitgave: Amsterdam: Hendrik Frijlink, 1858
Auteursrechten: Zie auteursrechten
Citeerinstructie: Bijzondere Collecties van de Universiteit van Amsterdam, UBM: IWO 680 D 2
URL: https://schoolmuseum.uba.uva.nl/bookid/LCSM_203765
Onderwerp: (Sociale) geografie, cartografie, planologie, demografie: geografie van de aarde
Trefwoord: Geografie, Leermiddelen (vorm)
Bekijk als:      
Scan: Afbeeldinggrootte:
   Nieuw handboek der aardrijkskunde, met geschiedkundige aanteekeningen
Vorige scan Volgende scanScanned page
18G EUROPA.
De voornaamste rivieren van Europiscli Kusland zijn: de 285 m.
lange PeUjora, die in de IJszee uitloopt; de 120 m. lange Mezen,
de IGO m. lange Dwina, die dezen naam ontvangt bij de zamenstroo-
ming van de Joeg en de Soechona, vervolgens de aanzienlijke Vi-
tsjegda, de Vaga en de Prinega opneemt, en de Onega, die zicli alle
drie in de Witte Zee ontlasten; de Neva, de 140 m. lange Buna en
de 115 m. lange Njemen (vervolgens de Memel geheeten), die in de
Oostzee vallen; de 110 m. lange Dnjester, die uit Galicië komt en de
240 m. lange Dnjepper (Borysthenes bij de ouden), die in het gouver-
nement Smolensk ontspringt (welke laatste rivier tot zijtakken heeft
de Berezina, de 110 m. lange Fripet en de Dema), en de 95 m. lange
Koeban {Ilypanis), die in de Zwarte zee stroomen; de 195 m. lange
Don (Tanais), die in het gouvernement Toela zijn oorsprong heeft, de
Donets opneemt, en zich in de zee van Azov ontlast; de 445 m. lange
Volga (de grootste rivier van Europa), die in het gouv. Twer uit het
meertje Stertsj ontspringt, altijd op Kussisch gebied blijft en zich met
meer dan 80 armen in de Kaspische zee ontlast. De 238 m. lange
Karna, die wederom door de groote rivieren Belaja en Vjetka versterkt
wordt, en de 200 m. lange Oka, zijn de voornaamste takken. De
Oeral, de Koema, de Terelc en de Koer (met de Araxes) loopen mede
uit in de Kaspische zee.
Onder het groot aantal meren zijn de opmerkelijkste het Ladoga-,
het Onega- en het Peipits-meer, en bovenal ten zuidoosten, aan de
■ grens van Azië, de Kaspische zee, het grootste meer der wereld.
Een drievoudig kanaalstelsel brengt op drie verschillende wijzen de
Oostzee met de Kaspische zee in verband, door de vereeniging na-
melijk van de Neva met de Volga; deze drie kanaalstelsels zijn dat
van Viesjnaja-Volotsjoh, dat van Ticlmin en het Marin-kanaalsielsel.
Het hoofdpunt van deze allen is de onmiddellijke verbinding van de
Neva met de Volchov, door middel van het Ladoga-kanaal. De verdere
merkwaardige kanalen zijn nog: het Knebenskische, dat de Dwina
met de Volga, het Berezinische, dat de Duna met den Dnjeppor, en
het OginsUsche kanaal, dat de Njemen met den Djnepper verbindt.
Het klimaat, over het geheel zuiver en gezond, is zeer ver-
schillend, en gaat van de hitte van zuidelijk Frankrijk tot eene koude
over, die het kwikzilver doet verstijven en smeedbaar maakt. Men
kan 3 luchtstreken onderscheiden: 1". De zuidelijke (tot 50'^. n. br.).
Deze heeft eene aangename lente en herfst, eenen droogen, heeten
zomer, eenen korten, maar gestrengen winter, en brengt olijven en
zuidvruchten tot rijpheid. 2°. De middelste (tot 60°). Deze is de uitge-
breidste, beste en aangenaamste, heeft in den zomer niet al te groote
warmte, des winters niet al te hevige koude, 6 maanden zomer en
even zooveel winter, en koren kan overal met vrucht gebouwd wor-
den, De lucht is er zeer gezond , zoodat menschen boven de lOOjairen
volstrekt geen zeldzaamheden zijn. 3°. De noordelijke (boven de G0°).
Deze is nog gestrenger dan de Skandinavische, heeft tot 64" huis-
dieren, en tot 67° struikgewas. Hooger op echter krimpen mensch
en dier van koude ineen.
De voornaamste voortbrengselen zijn : graan in groote hoeveel-
heid, vlas, tabak en ooft in het zuiden; voorts uitmuntend hout, rund-
vee, paarden, schapen (in het zuiden met vetstaarten); talg, jucht-
leer, varkensborstels, pelsdieren, rendieren en elanden; veel visch
(kaviaar enz ), honig, ijzer, koper, goud en platina; ook eenige edelge-