Boekgegevens
Titel: Nieuw handboek der aardrijkskunde, met geschiedkundige aanteekeningen
Auteur: Frijlink, H.
Uitgave: Amsterdam: Hendrik Frijlink, 1858
Auteursrechten: Zie auteursrechten
Citeerinstructie: Bijzondere Collecties van de Universiteit van Amsterdam, UBM: IWO 680 D 2
URL: https://schoolmuseum.uba.uva.nl/bookid/LCSM_203765
Onderwerp: (Sociale) geografie, cartografie, planologie, demografie: geografie van de aarde
Trefwoord: Geografie, Leermiddelen (vorm)
Bekijk als:      
Scan: Afbeeldinggrootte:
   Nieuw handboek der aardrijkskunde, met geschiedkundige aanteekeningen
Vorige scan Volgende scanScanned page
RUSLAND IN EUROPA. 185
Austerlitz in Moravië, bij Eilau cn Friedland in Pruissen, zelfs in bet hartje van
het rijk, bij Mojaisk aan de Moskwa; doch het geluk van Rusland, toenmaals
tevens het geluk van Europa, wilde dat Napoleon te laat vóór de winterkoude
aftrok en zijn leger verloor. Tc zamen met andere natiën, genoten zelfs de Rus-
sische troepen den triomf van Parijs tc zien.
De belangrijkste aanwinsten van Alexander waren Finland, Bjalystok (een
gedeelte van Pruissisch Polen) en het grootste gedeelte van het hertogdom War-
schau. De keizer gevoelde echter, hoezeer deze nieuwe vergrooting van zijn on-
opiioudelijk in omvang toenemend gebied de met hem geallieerde mogendheden
in Europa verontrusten moest. Hij nam derhalve het hertogdom Warschau slechts
als koningrijk Polen, met eigene staatsregeling, onder zijne opperheerschappij, eu
voegde bij zijnen keizer-üt^i dien van koning. Den laatsten tijd zijns levens ver-
blijdde hij zich over den verworven vrede, en stierf den Isteu December 1825 tc
Taganrog, aan de Zwarte zee. Hij werd opgevolgd door zijn veel jongeren broe-
der Nikolaas X, die aldra Perzen en Turken bevocht, hun lauden in Perzië en
Armenië afnam , vervolgens het opgestane Polen op nieuw onderwierp en bij ziju
rijk volkomen inlijfde, leger op leger tot bedwinging der Kaukazische bergvolken
uitzond, en in 1849 de Oostenrijkers hielp om de Hongaarsche omwenteling te
onderdrukken. Dat hij zijn aanzien in Europa daardoor zoo toegenomen achtte,
om ongestoord met nieuwe eischen aan den sultante kunnen optreden, en midden
in vredestijd Moldavië cn Walachije te bezetten, hebben wij gezien, en hoe En-
geland en Frankrijk te zamen Rusland een oorlog hebben aangedaan, waarbij
aan alle zijden veel bloed gestort is, ligt tc versch in ieders geheugen or^ erover
uit te weiden. Vóór bet einde er van echter — 2 Maart (18 Febr.) 1855 — over-
leed Nikolaas, en werd opgevolgd door zijnen oudsten zoon Alexander H,
die, na den val van Sevastopol, door in de vredesvoorwaarden, hem door zo:>
even gemelde mogendheden gesteld, genoegen te nemen, aan dien oorlog een einde
maakte. Die vrede werd in Maart 1856 te Parijs geteckend. Het Russische rijk in
Europa verloor daardoor eenig grondgebied, daar eeu gedeelte van Bessarabië
aan Moldavië werd afgestaan, waardoor de grenzen tusschen beide landen eene
verandering ondergingen.
De troonopvolging is erfelijk in de mannelijke en vrouwelijke linie.
Rusland in Europa grenst ten noorden aan de IJszee; ten oos-
ten aan de rivier Kara, het Oeral-gebergte, de rivier Oeral en de
Kaspische zee; ten zuiden aan het Kaukazisch gebergte, de Zwarte
zee en Europisch Turkije; en ten westen aan Moldavië, Oostenrijk,
Pruissen, de*"Oostzee, Zweden en Noorwegen.
Den grond van dit rijk kan men beschouwen als oene uitge-
breide vlakte, hier en daar met heuvelen bezet. Het Waldai-ge-
htrgte in het midden, 55 mijlen lang, is eigenlijk slechts een land-
rug, ter hoogte van 1000 voet; in het noorden, tusschen de golf
van Botnië en de Dwina, heeft men eene kale granietketen, mede
1000 v. hoog. Voorts heeft men in het oosten, langs de grens van
Azië, het Oeral-gebergte, 800 mijlen lang en tot 6000 voet hoog, dat
verdeeld kan worden in den Verchotoerischen Oeral ten zuiden, rijk
in goud- en zilver-erts, en den wcesten Oeral ten noorden, die zoogoed
als onbekend is. In het zuiden heeft men den Kaukazus, tot 16,000 voet;
voorts, mede in het zuiden, het Taurisch gebergte, in de Krim, tot
5000 voet; in het zuidwesten voortzettingen van de Karpaten, tot
1500 voet. Heerlijke bosschen beslaan ^ en uitmuntende wei- en
korenlanden ^^ van de geheele oppervlakte. Hoog in het noorden
heeft men veenlanden, en in het zuiden zoutmoerassen.
Do IJszee, die de geheele noordkust des rijks bespoelt, vormt
verscheidene groote zeeboezems, waaronder in de eerste plaats
die behoort, welke onder den naam van Witte Zee bekend is en diep
pjuropisch Rusland indringt, en waarin men de golven van Kada-
laskajn, van Onega, van Dwina of Jrchangel en van Mezen heeft.
Andere golven van de Noordelijke IJszee, voor zoo ver deze aan
Riisland in Europa grenst, zijn die van Tsjeskaja, van Petsjnra, van
Chaipoelnjeskaja en van Ob.