Boekgegevens
Titel: Nieuw handboek der aardrijkskunde, met geschiedkundige aanteekeningen
Auteur: Frijlink, H.
Uitgave: Amsterdam: Hendrik Frijlink, 1858
Auteursrechten: Zie auteursrechten
Citeerinstructie: Bijzondere Collecties van de Universiteit van Amsterdam, UBM: IWO 680 D 2
URL: https://schoolmuseum.uba.uva.nl/bookid/LCSM_203765
Onderwerp: (Sociale) geografie, cartografie, planologie, demografie: geografie van de aarde
Trefwoord: Geografie, Leermiddelen (vorm)
Bekijk als:      
Scan: Afbeeldinggrootte:
   Nieuw handboek der aardrijkskunde, met geschiedkundige aanteekeningen
Vorige scan Volgende scanScanned page
178 EUROPA.
melijk Jhasau, Bcrnhurg, Köüutn eu ZerbsL Dc laatste linie ( Katharina II van
lluslaud was eene prinses van Zerbst) stierf in 1793 uit, en in 1847 die vau Kürbeii,
welk land toen bij Dessau gevoegd is. Sterft Anhalt uit, hetgeen waarschijnlijk is,
dan valt geheel Anhalt aan Dessau; sterft ook Dessau uit, dan valt het geheele land
aan Pruissen. De vorsten namen bij de ontbinding van het Duitsche rijk den titel
van hertog aan, en sloten zich aan bij het Rijnverbond.
Rivieren zijn de Elbe met de Mulde, de Saaie met de Bode, en
de Selke, die bier ontspringt. De grond is grootendeels zeer vrucht-
baar; de kleine gedeelten, die op den Harts liggen, zijn bergachtig
en rijk aan delfstoffen. De inwoners maken veel werks van den
graanbouw en het aankweeken van vruchtboomen, alsmede van vee-
teelt. Er zijn aanzienlijke bosschen. De fabrieken zijn van wei-
nig beteekenis, en bestaan hoofdzakelijk in eenige smelterijen, laken-
weverijen, garenspinnerijen, enz.
Deze landen worden geregeerd door twee hertogen, die met Oldenburg cn
Schwarzburg te zamen écne stem in de Duitsche bondsvergadering hebben.
Anhalt-Dessau-Kothen, het grootste, beslaat 32 vierk. mijlen,
en telt 125,000 bew. Hertog Leopold.
Dessau, welgebouwde hoofd- en residentiestad, in eene aangename, door kunst
nog meer verfraaide vlakte aan de Mulde, heeft een residentieslot cn I3,0ü0 inw.
(Geb. Moses Men'delszoon.) Wörlitz, aan de Elbe, heeft een hertogelijk slot met
eenen beroemden Engelschcn luin cn 2000 inw. Het vlek Radegast heett 700, de
steden Ragnhn 1700, Oranienbaum 2300, Sanderslebcn 1800, Jessniiz 2400 inw. Zerbst,
aan de Ruthe, de grootste stad van het vorstendom, met een hooggeregtshof voor
Anhalt en Schwarzburg, cn eene minerale bron, heeft 10,000 inw. AoMc», dc voor-
malige residentiestad van Anhalt-KÖthen, aan hot riviertje Ziethe, heeft 6500 inw.
Te Kothen kruisen zich de spoorwegen naar Wittenberg, Halle, Bernburg en Maag-
deburg." Andere steden zijn Güsten met 1700, Nienburg met 2000, Y^oä^«« met 1400
inw. Het vlek Lindau heeft 700 en het dorp Domburg, aan de Elbe, een fraai slot
cn 400 inw.
Anhalt-Bernburg Is groot 16 vierk. mijlen, en telt 53,000 bew.
Hertog Alexander.
Bernburg, de hoofdstad, aan de Saaie, heeft een slot op ccne hooge rots en
6000 mw.' Coswig heeft 3000 inw. BüUenstadt, de resideuiiesiad aan den noordelij-
ken voet van den Harts, heeft 4000, Güntersberg 900 en Harzgerode, in den Harts ,
:f400 inw. In het nahijgeiegen schoone Öelkedai vindt men de ijzerMnelierij Magde-
sprung cii het bezochte Alexisbad, Gernrode heeft 2100 eu lloym 2300 inw.
VORSTKIVaïO^.WBCÜf SCH^VARKBlIHm.
Deze liggen van elkander gescheiden, gedeeltelijk aan de noord-
zijde van het Thuringer-woud, tusschen de groothertogelijk en her-
togelijk Saksische landen en Pruissische bezittingen, gedeeltelijk
in de nabijheid van den Harts en bijna geheel door de Pruissische
landen ingesloten. Zij beslaan 33 vierk. mijlen, met 130,000 bew.,
die tot de Luthersche godsdienst behooren.
De voormalige graven van Schwarzburg zijn eerst sedert 1754 leden van den
rijksvorstenraad. Een van hen, Günther, werd in 1347 tot Duitsch koning ge-
kozen (tegen Karel IV"), doch stierf reeds in 1349.
De vorsten zijn verdeeld in twee liniën, en hebben met Oldenburg en Anhalt
écne gezamenlijke stem in de Duitsche bondsvergadering.
Het zuidelijke deel wordt van het Thnringer-ivond en het noorde-
lijke van de Hainleite, eene boschrijke bergketen, alsmede van het