Boekgegevens
Titel: Nieuw handboek der aardrijkskunde, met geschiedkundige aanteekeningen
Auteur: Frijlink, H.
Uitgave: Amsterdam: Hendrik Frijlink, 1858
Auteursrechten: Zie auteursrechten
Citeerinstructie: Bijzondere Collecties van de Universiteit van Amsterdam, UBM: IWO 680 D 2
URL: https://schoolmuseum.uba.uva.nl/bookid/LCSM_203765
Onderwerp: (Sociale) geografie, cartografie, planologie, demografie: geografie van de aarde
Trefwoord: Geografie, Leermiddelen (vorm)
Bekijk als:      
Scan: Afbeeldinggrootte:
   Nieuw handboek der aardrijkskunde, met geschiedkundige aanteekeningen
Vorige scan Volgende scanScanned page
DE VORSTENDOMMEN REUSS. 177
110,000 bew., die tot de Luthersche godsdienst behooren, en in
wollen- en katoenweverijen, als ook in andei-e takken van industrie,
hun onderhoud vinden. De grond is grootendeels bergachtig, vooral
in de zuidelijke deelen, waar Franken-ivond zich. doch het
ontbreekt ook niet aan vruchtbare dalen. De vorsten zijn in twee
hoofdliniiin verdeeld, de oudere en ^q jongere, en hebben met Waldeck,
Lippe-Detm'bld, Schaumburg-Lippe en Liechtenstein te zamen ééne
stem in de Duitsche bondsvergadering.
I. Reuss-Greiz, het vorstendom van de oi^rfere//«te, heeft bijna
7 vierk. mijlen oppervlakte, met 36,000 bew. Vorst Hendrik XX.
Greiz, de residentiestad van den vorst, in een dal tussehen boschrijke bergen,
aan de Ekster, heeft 2 paleizen, aanzienlijke fabrieken en 670i) inw. Zeulenroda
Jieeft 5000 inw., meest alle wevers.
II. De jongere linie, Keuss-Schleiz, wordt wederom in drieën
verdeeld, namelijk in Schleiz, Lobeastein-Ebersdorf Gera. Vorst
Hendrik LXIT.
1. Schleiz, oppervl. 6 vierk, mijlen, met 23.000 bewoners.
Schleiz, residentiestad aan het Wiesenthal, met 5000 inw. Ilet stadje Tanna
heeft 1500, het vlek Hohenleuben 2300 en het dorp Langenwetzendorf 11 de
twee laatste zijn plaatsen met weverijen.
2. Lobenstein-Ebersdorf heeft 7J vierk. mijlen oppervlakte
en 25,000 bew.
Ebersdorf, vlek, met een frani residentieslot van denvoi'st, heeft 1400 inw., waar-
onder 450 Hernhutters, die er een opvoedings-instituut hebben. Hirschbejrg, met
weverijen, heeft 18(l(» inw. Lobensfein, dat voorheen de residentie der in 1824 uit-
gestorven linie van dezen naam was, heeft 4200 en het vlek Wurzhacli 1500 inw.,
beide plaatsen met fabrieken.
3 Gera. Oppervl. v. m., met 32,000 bew.
Gera, de grootste stad des lands en thans zetel der regering, nabij de Klster,
is welgebouwd, heeft aanzienlijke fabrieken en 12,000 inw. Aan gene zijde vau
de Klster, op eenen boschrijken berg, ligt het slot Osterstein, en in de nabijheid
van Gera de nieuwe zoutgroef Heinrichshall. Het stadje ASaalhurg heeft 1200 inw.
Köstritz, aanzienlijk dorp aan de Elster met 1400 inw., beroemd om zijne brou-
werijen, is dc residentie eener bijlinie van het vorstelijk huis.
Zij zijn geheel door de Pruissische provincie Saksen ingesloten, en
grenzen ook voor een klein gedeelte aan het hertogdom Bruuswijk,
beslaan 48 vierk. mijlen, en liebben 178,000, grootendeels Prote-
stantsche bewoners.
De Askanicr, graaf ALniïiccnT de Heer (door zijne moeder Eilike kleinzoon
van den laatsten ßillungcr Magnus), heer van den burg Anhalt en vau Hallen-
städt cn Ascherslebcn, veroverde dc Slavische gebieden van Kothen, Dessau,
Zerbst en Wittenberg,, werd door keizer Lotharios in 1135 met het mark Noord-
Saksen beleend, en verwierf in 1142 van een Sluvischen vorst het mark Bran-
denburg. Zijne nakomelingen veroverden ook Lauenburg, on regeerden eindelijk
in 4 linicn, namelijk in Brandenburg, Anhalt, Wittenberg en Lauenburg, op
welke laatste twee landen dc naam vau het herlogdom Saksen is overgegaan,
waarmede reeds keizer Koeniïaad Albuecht de Beer beleend was. Terwijl de
Brandenburgsche Askanicrs in 1320, de Wittenbergsehe in 1422, de Laiienburg-
schc in I6S9 uitstierven, bloeide de Anhahsche linie tot den tegenwoordigen tijd.
Van Hendrik van Askaiiic, kleinzoon van Albrecht den Beer, die in 1253 over-
leed, stammen de liniën af, waarvan er in dc vorige eeuw nog 4 bestonden, na-
12