Boekgegevens
Titel: Nieuw handboek der aardrijkskunde, met geschiedkundige aanteekeningen
Auteur: Frijlink, H.
Uitgave: Amsterdam: Hendrik Frijlink, 1858
Auteursrechten: Zie auteursrechten
Citeerinstructie: Bijzondere Collecties van de Universiteit van Amsterdam, UBM: IWO 680 D 2
URL: https://schoolmuseum.uba.uva.nl/bookid/LCSM_203765
Onderwerp: (Sociale) geografie, cartografie, planologie, demografie: geografie van de aarde
Trefwoord: Geografie, Leermiddelen (vorm)
Bekijk als:      
Scan: Afbeeldinggrootte:
   Nieuw handboek der aardrijkskunde, met geschiedkundige aanteekeningen
Vorige scan Volgende scanScanned page
HET HERTOGDOM SAKSEN-KOBUIIG-GOTHA. 175
Seehcrg, met een beroemd observatorium. In den omtrek van Gotha beeft men de
nieuwe» belangrijke zoutkeet Kmsthalle. Waltershausen, stad met S20() inw., ligt
aan den voet van het Tbnringer-woud, en in de nabijheid heeft men Schnepfenthal,
het vermaarde opvoedingsgesticht van Salzmann. Ruhla, dorp in een eng dal vau
het Thuringer-woud, aan de lluhlabeek, met 3800 inw.. behoort gedeeltelijk aan
Eisenach, en levert veel ijzerwaren. Friedrichsroda is een stadje met 2100 inw.
Blasienzella of Zella, stad aan den voet van het Tburinger-woud, heeft 1950 inw.,
die geweren, benevens andere ijzer- en staalwaren vervaardigen. Neudietendorf U
eene kolonie der Hernhutters, met fabrieken. Ohrdruf, stad aan den voet van
het Thuringer-woud, aan de Ohra, met eene porseleinfabriek en 4500 inw., behoort
aan het vorstelijke huis Hohenlohe, dat onder het Kobnrgsche oppergebiad btaat.
In bet dorp Herhslehen, met 2000 inw., worden vele tuinzaden en groenten gekweekt.
HET HERTO<;ïOO]II SAHSK^'-AIiTE^^BVRG.
Dit bestaat uit verscheidene verspreide brokken, benevens twee
grootere, van elkander afgescheiden deelen, waarvan het oostelijke,
omringd door het koningrijk Saksen, Pruissisch Saksen, het groot-
hertogdom AVeimar en de vorstendommen Heuss, aan de P/mse ligt;
terwijl het westelijke stuk, door Pruissisch Saksen, het groother-
togdom Weimar,'het vorstendom Schwarzburg-Rudolstad, het ]\Iei-
ningsche vorstendom Saalfeld en de vorstendommen Heuss omgeven,
door de Saala besproeid wordt. De grootte bedraagt 24 vierk. mij-
len, met 134,000 bewoners, die grootendeels tot de Luthersche kerk
behooren, en van welke eene gedeelte nog een overblijfsel van de
oude Wenden is. Ilet oostelijke stuk is vlak en zeer vruchtbaar
in granen; het westelijke bergachtig en boschrijk. De producten
zijn als die van Duitschland in het algemeen, waaronder inzonder-
heid veel koren. De industrie bestaat hoofdzakelijk in wolspin-
nerij en weverij.
De hertog — thans Ernst — regeert met stenden, en heeft met de overige
groothertojzelijke en hertogelijke Saksische huizen eene gezamenlijke stem in de
Bondsvergadering. De troon is erfelijk in de mannelijke linie.
Altenburg, hoofd- en residentiestad, nabij de Pleiss, heeft een residentieslot en
17,000 inw., bij welke veel nijverheid heerscht, cn die levendigen handel uit-
oefenen. Op eene hooge rots in de nabijheid ligt het kasteel, waaruit in 1455 do
prinsen Ernst en Ai.uert geroofd werden. De fabriekstad Schmölla heeft 3900
inw. Ronneburg, stad, op eenen heuvel gebouwd, met eene gezondheidsbron in
de nabijheid, heeft 5500 inw. Het stadje Lucka heeft 1300, het vlek Gossnitz 1600
cn het 2 uren lange dorp Langenleuba 1800 inw. Eisenberg, met veel industrie,
heeft 4800 inw. Cahla, met 2500 inw., ligt aan de Saaie; aan gene zijde dezer
rivier heeft men het slot Leuchtenburg, dat tot tucht- eu krankzinnigenhuis dient.
Orlamünda heeft 1200 en Roda 2700'inw.
HET VORSTEIVDOIVI WAl^RECH.
Ilet grootste deel, het eigenlijke vorstendom Waldeck, ligt aan de
Dietnel en de FJder, en grenst aan Keurhessen, het groothertogdom
Hessen en de Pruissische provincie Westfalen; het kleinste gedeel-
te, het graafschap P^rflio»«, ligt naby de Wezer, tusschen Hannover,
Brunswijk, een afgescheiden stuk van Westfalen en Lii)pe. Een en
ander beslaat 21^ vierk. mijlen, met 00,000 bew., die meest tot de
Luthersche kerk behooren. Waldeck heeft eenen hoogen grond van
slechts middelmatige vruchtbaarheid, en is met bosschen en bergen
bedekt, die men als eene voortzetting van het Rothlager gebei'gte
kan aanmerken, en die zich in het noorden aan het Teutoburger-