Boekgegevens
Titel: Nieuw handboek der aardrijkskunde, met geschiedkundige aanteekeningen
Auteur: Frijlink, H.
Uitgave: Amsterdam: Hendrik Frijlink, 1858
Auteursrechten: Zie auteursrechten
Citeerinstructie: Bijzondere Collecties van de Universiteit van Amsterdam, UBM: IWO 680 D 2
URL: https://schoolmuseum.uba.uva.nl/bookid/LCSM_203765
Onderwerp: (Sociale) geografie, cartografie, planologie, demografie: geografie van de aarde
Trefwoord: Geografie, Leermiddelen (vorm)
Bekijk als:      
Scan: Afbeeldinggrootte:
   Nieuw handboek der aardrijkskunde, met geschiedkundige aanteekeningen
Vorige scan Volgende scanScanned page
UET GUOOTUEllTOGDOM 3AK3EN-WE1MA11-E1SENACU. 173
Dc rcgcringvorm is constitutioneel, en de troonopvolging geschiedt naar het
ccrstgeboorteregt. De groothertog, thans Kauel Alexanuek, heeft met de ove-
rige hertogelijk Saksische huizen ée'ne gezamenlijke stem in de Duitsche bouds-
vcrgadcring.
1. Het vorstendom Weimar (44 v. m. met 182,000 bew.) is
verdeeld in 2 kreisen, Weimar en Neustadt.
1. Weimar. — Weimar, hoofd- en residentiestad, in een dal aan dc Ilm, heeft
een groothertogelijk paleis, eene groote bibliotheek, een fraai parken 13,000 inw.
Iu de nabijheid ligt het groothertogelijk lustpaleis Belvedere, met eenen grooten tuin.
Jlet siadje Neumark heeft 600, Buttelstadt 950, Buttstadt 2300, Rastenherg 1100,
Berka 1400, Tannroda 1000 en Stadt Sulza 1300 inw. Apolda, aan de Ilm, met
v«le kousenweverijen, heeft 5500 iuw. Jena, gedeeltelijk door steile en kale bergen
omringd, in een romantisch dal, aan de Saaie, heeft eene beroemde hoogeschool
cn 6500 n»w. In 1806 viel hier de bekende veldslag tusschen dc Franschen eu
l'ruiseii voor. Bürgel heeft 1500, Lobeda 800, Remda 1100 inw. Vlekken zijn Ol-
disleben met 1500, Schlossvippach met 1200, Hassleben met UOO inw. Nog heeft
men de sleden Altstadt met 2600, Blankenhain met 1900, Mandala met 700, Krn-
nichfeld met 800 inw. Umenau, aan de Hm en het begin van het Thuringer-woud,
Jiceft 2800 inw. en eene koud-water-genees-inrigtinp.
Neustadt. — Neustadt aan deOrla^mQi een slot cn eenige fabrieken , heeft 4600,
Triplis 1600, Auma 2100, Weida 4300, Berga 900 cn Manchenb^rnsdorf MOO inw.
2. Het vorstendom Eisena cli, 22 V. m. met 83,000 bew.
Eisenach, de hoofdstad en grootste stad van het geheele groothertogdom, op
eene zacht opgaande hoogte, aan welker voet zich de Nesse met de Ilörsel ver-
eenigt, heeft aanzienlijke fabrieken van wollen stoffen, en 11,000 inw. Op eenen
berg, nabij de stad, ligt de Wartburq, een oud bergslot, waar Lutuku zich iu
1521 eenigen tijd ophield. Het dorp Tiefenort heeft 1400 inw. Het vlek Ruhla, dat
deels tot Kiscnach, deels tot Gotha behoort, heeft aan de Kisenachschc zijde 1600
inw. Kreuzburg, aan de Werra, met eene zoutkeet in de nabijheid, heeft 2100,
Berka 1300, het vlek Gerstungen 1600 en Markjühl 1200 inw. Osthehn voor de
Rhön, stad in een aangenaam dal, door hetwelk de Streu vloeit, heeft 2600, Kalten-
nordheim 1600, Geisa 1900, Vach 2100 en Lengsfeld 2200 inw.
HET MeRTO»no:vi sAUSEiv-mKiMiMr;!«:]«'-
HUiUBCROHAUSElV.
Dit vormt grootendeels een zamenhangend geheel, dat aan en op
het Thuringei'-Avoud, ten noorden en zuiden van de hier ontsprin-
gende Werra ligt. Ook de Saaie doet eenige streken er van aan. De
grenzen zijn Schwarzburg, Saksen-Altenburg, Saksen-AVeimar,
l^-uissiseh Saksen, het vorstendom Ueuss, alsmede het Beijersehe,
Koburgsche en Keurhessische gebied. De oppervlakte is 45J-vierk.
mijlen, met 1G7,000 bewoners, die bijna alle de Luthersche gods-
dienst zijn toegedaan. De gronu is met vele bergen en bosschen
bedekt, inzonderheid die deelen, welke het T/jMrm^er-iüow^i doorsnijdt.
De pi'oducten bestaan in die, welke men gewoonlijk in Duitschland
vindt, vooral tabak en veel hout. Het op het Thuringer-woud ge-
legen gedeelte is inzonderheid rijk aan delfstoffen, en de bewoners
houden zich bezig deels met de bearbeiding der voortbrengselen
van het mineraalrijk, deels met het vervaardigen van velerlei hout-
waren.
Dc hertog, thans Bernhard , dio met stenden regeert, heefc met de overige
groothertogelijk en hertogelijk Saksische huizen e'éne gezamenlijke stem in de
Duitsche bondsvergadering. Dc troon ia erfelijk in de mannelijke linie.
Meiningen^ hoofd- cn residentiestad, in een dal aan de Werra, met het resi-
dentieslot Elisabethshurg, eene lakenweverij, eene bombazijnweverij ,en een park in