Boekgegevens
Titel: Nieuw handboek der aardrijkskunde, met geschiedkundige aanteekeningen
Auteur: Frijlink, H.
Uitgave: Amsterdam: Hendrik Frijlink, 1858
Auteursrechten: Zie auteursrechten
Citeerinstructie: Bijzondere Collecties van de Universiteit van Amsterdam, UBM: IWO 680 D 2
URL: https://schoolmuseum.uba.uva.nl/bookid/LCSM_203765
Onderwerp: (Sociale) geografie, cartografie, planologie, demografie: geografie van de aarde
Trefwoord: Geografie, Leermiddelen (vorm)
Bekijk als:      
Scan: Afbeeldinggrootte:
   Nieuw handboek der aardrijkskunde, met geschiedkundige aanteekeningen
Vorige scan Volgende scanScanned page
mmgsm^^sm
1G4 LUiioPA.
deü aan Je Pruissisclio provincie liranJenburg, benevens liet ITan-
noversciie vorstendom Luneburg, en ten westen aan dc Deensch-
Duitsche landen en het gebied van de vrije stad Lübeck. Do geza-
menlijke grootte is 27ß vierk, mijlen.
Hendrik de Leeuw bedwong de Obotriten, en voerde het Christendom bij hen
in door het stichten van de bisdommen Schtverin en Ratzeburg. Van hunnen vorst
Pribislav stammen de tegenwoordige groothertogen af, de eenige vorsten van
Slavische afkomst in Europa. liet land werd dikwijls verdeeld. Onder keizer
Karel IV (1348) werd de tilel van hertog verworven, en nadat in den dertigjari-
gen oorlog WAï.LENSTKrK eene poos (1628—31) het land bezeten had, werden, bij
den Westfaalschen vrede, Wismar en het eiland Poel aan Zweden afgestaan, manr
daarentegen de bisdommen Schwerin en Ratzeburg met Mecklenburg vereenigd.
In 1803 werd Wismar weder ingekocht, en, nadat het land aan het Rijnverbond
had toebehoord, de titel van groothertog aangcnonieii.
Aan het hoofd staan twee groothertogen, die van Mecklenburg-Schwerin (Fre-
dekik Frans) en van Mecklenburg-SireÜfz (George) , van welke de eerste verre
weg het grootste gedeelte des lands bezit. Deze i)eidc vorsen, die met stenden
regeren, en wier troon-opvolging erfelijk is in de mannelijke linie, hebban te za-
men ééne stem in de Duitsche bondsvergadering.
De Elbc bespoelt slechts een klein gedeelte des lands. Van de al-
hier ontspringende rivieren, de Havel, de Peene, Redcnitz, da War-
now cn de FJde, verlaten de beide eersten spoedig dit grondgebied,
terwijl de anderen het tot aan haren mond doorstroomen. Ter be-
vorderinn- van de scheepvaart op de Elbe dient het nieuw aangelegde
FJbe-kanaal, Onder de ontelbare meren zijn do grootste het Müritz-,
het Schweriner- cn het Phiuer-mcer.
De grond bestaat bijna geheel uit eene offene vlakte, somtijds
door bosschcn, veenlanden, zand- en heidestreken, en ook wel eens
door heuvels, afgebroken. De hoogste berg is de Rnnenberg (576 v.).
De luchtgesteldheid is gematigd en gezond; slechts aan de kust
cn tusschen de vele meren wat te vochtig. Over het geheel zijn
deze landen vruchtbaar, hebbende overvloedigen graanbouw en voor-
treffelijke veeteelt; ook heeft men er uitgestrekte bosschen. De pro-
ducten uit het mineraalrijk zijn van weinig belang.
De industrie is niet groot; van meer aanbelang is de handel.
De heerschende godsdienst is de Luthersche. De spreektaal is
Flat-Duitsch,
L Het groothertogdom Mecklcnburg-Schwerin beslaat 240
vierk. mijlen, en telt 544,000 bew.
Schwerin, de hoofdstad en residentie van den groothertog, heeft eene aangename
ligging aan het meer van dien naam, een zeer fraai groothertogelijk paleis, dat
op een eiland ligt, en 20,000 inw. Parchim, bedrijvige stad, door welke de Elbe
vloeit, heeft eene gezondheidsbron en 7000 inw. Neustadt heeft 1800, Gi-aboio 5300
inw. Het vlek Lndivigslust, met 6000 inw., in een oord, dat door kanalen, water-
werken, lanen en velerlei andere verfraaijingcn zeer aangenaam gemaakt is, heeft
een fraai paleis, waar dc groothertog des zomers zijn verblijf houdt. T)<mitz, eenig-
zins versterkt stadje aan dc Elbe, heeft 2600, Hagenow 2700, Wittenburg 2800,
Gadebusch 2300 inw. (Slag 1712). Rehna hceft 2600, Grevismühlen 2700 inw. Het
vlek Doberan, met 3300 inw., in een dal, van lage heuvels omringd, in welks na-
hijheid, aan de kust van de Oostzee, een beroemd zeebad is, heeft een groothert,
paleis en eene fraaije Gothische kcjk. Merkwaardig is ook de zoogenoemde Hei'
lige Damm. Stemberg heeft looo, Lübz 1900, Malchow 2900, Waaren 5500 inw,
Güstrow, aan de Nebel, heeft 10,000 inw. die veel handel drijven. Ribnitz hceft 2800,
Sülze, aan de liecknitz, 3600 inw., eene zoutkeet en zwavelbaden. Gnoien heeft
3000, Teterow 3800, Malchin 3900, Penzlin 2300, Röbel , Plan veel nijverheid
en 2700 inw. Goldberg^ heeft eene staalbron cn 2700, Boitzenburg, aan den mond
van de Boitze in de Élbe, handel, scheepvaart, visscherij cn 3200 inw. Rostock,
de grootste'stad van Mecklenburg, aan de JVarnow, heeft eene hoogeschool cn
22,000 inw., die aanzienlijken handel ter zee drijven. (Overl. Hugo de Groot,