Boekgegevens
Titel: Nieuw handboek der aardrijkskunde, met geschiedkundige aanteekeningen
Auteur: Frijlink, H.
Uitgave: Amsterdam: Hendrik Frijlink, 1858
Auteursrechten: Zie auteursrechten
Citeerinstructie: Bijzondere Collecties van de Universiteit van Amsterdam, UBM: IWO 680 D 2
URL: https://schoolmuseum.uba.uva.nl/bookid/LCSM_203765
Onderwerp: (Sociale) geografie, cartografie, planologie, demografie: geografie van de aarde
Trefwoord: Geografie, Leermiddelen (vorm)
Bekijk als:      
Scan: Afbeeldinggrootte:
   Nieuw handboek der aardrijkskunde, met geschiedkundige aanteekeningen
Vorige scan Volgende scanScanned page
iis EUROPA.
De grond bestaat gedeeltelijk lüt eene vruchtbare vlakte, die
zieh langs den Kijn uitstrekt, en ten oosten en ten noorden door het
Oden-woud en ten zuiden door het Zwarte Woud begrensd -wordt. Van
het laatste zijn de hoogste bergen de Feldberg van 4000 voet en de
Belclien van 4300 voet. Deze beide bergen breiden zich over het
grootste gedeelte des lands uit, en vormen bekoorlijke dalen, onder
welke vooral het Mnrgdal bekend is. De Kaiserstuhl is een gebergte,
rijk aan wijn en ooft. Van de Bergstrasse behoort een gedeelte aan
dit land. Het klimaat is alleen in de bergstreken ruw, en voor
het overige gematigd en gezond.
De voortbrengselen van dit vruchtbare en welbebouwde land
zijn: koi'en, waaronder spelt en maïs, ooft (in de Bergtrasse aman-
delen, kastanjes en veel walnoten), hennip, tabak, wijn, hout, ijzer,
en eene menigte minerale bronnen.
De fabrieken zijn in de laatste tijden zeer vooruitgegaan, en
worden steeds van meer aanbelang. In het Zwarte "Wond worden
vele houten huisklokken, alsmede andere houtwaren cn ook stroo-
werk, vervaardigd. Garenspinnerijen en linnenweverijen viijdt men
door het geheele land; ook zijn er vele ijzersmelterijen. De koop-
handel is vrij levendig.
Het land is verdeeld in de navolgende 4 kreisen:
1. Middel-Rijn-kreis, 77 v. m., met 480,000 bew.
KarlsruhCy welgebouwdet in 1715 regelmatig aangelegde boof'd- en residentie-
stad, in eene schoone vinkte bij het llartwald, heefteen groothertogelijk residen-
tieslot, vele openbare gebouwen, 36 straten, waarvan 11 waaijervormig op het
slot aanloopen, en 25,000 inw. Burlach, levendig stad aan de Pfinz, hecil 5000
inAV. Mühlburg heeft 1600, Eppingm 3200 cn Hilsbach 1400 inw. Breiten, aan de
Salzbach , met 3200 inw., is de geboorteplaats van Melanthon. Gochsheim heeft
1400 inw. Bruchsal, aan de Salza, heeft een slot, een instituut voor blinden cn
yOOO inw. lleidelsheim heeft 2400, en de vlekken Langenbrücken 1600 en Mingols-
heim 1900 inw. Pforzheim, de belangrijste fabriekstad des lands, aan de Enz, die
zich hier met de Nagold en de Wurm vereenigt, heeft fabrieken van bijouteriën
en 9000 inw. Rastadt, regelmatig gebouwde stad, in eene vlakte, de Rastatter-
heide geheeten, aan de Murg, heeft een prachtig slot en 9000 inw. In 1714 werd
hier een vrede gesloten, en in 1797 en 1798 een vredescongres gehouden, dat
een bloedig einde nam. Sedert 1843 is zij bondsvesting. In de nabijheid ligt het
lustslot Favorite. Baden, stad in eene zeer aangename vlakte aan de Oelbach,
heett een slot, beroemde warme baden en 7000 inw. In de nabijheid van het
dorp Ebersteinburg, met 500 inw., liggen op eene rots de bouwvallen van het
kasteel Oud-Eberstein. Etlingen, levendige stad aan de Alb, heeft eene uitge-
breide katoenspinnerij en weverij en 5500 en Kuppenheim 1700 inw. Gernsbach ^
aan de Murg, met belangrijken handel in hout, heeft 2500 inw. Offenburg, aan de
Kinzig, in een aangenaam oord. heeft 4500 inw. Het stadje Kehl, voorheen eene
vesting aan den Rijn, die hier de Kinzig en de Schutter opneemt, ligt tegenover
Straatsburg, en heeft 1400 inw. Afgescheiden daarvan is het dorp Kehl, made met
1400 inw., dat met het naburige Sundheim ée'ne gemeente uitmaakt. Andere ste-
den zijn Renchen met 2800, Öberkirch met 1900, Gengenbach met 2500, Zeil am
Hammersbach met 4200 inw. Hammershach is een lang dal, met molens en ijzer-
smederijen en 4200 inw. Lahr is eene stad met veel nijverheid cn 7U00 en Op-
penau met 2100 inw. Haslach heeft 1800, Hausach 1100 inw. Wollach, aan do
Kinzig, met 1700 inw., een sloten bergbouw, behoort den vorst van Fürslen-
berg. Lichtenau heeft 1300, Achern 2000, Bnhl 3000 en Steinbach 2250 inw.
Griesbach, Petersthal en Rippoldsau zijn beroemde zuurbronnen en baden in het
Zwarte Woud. Hohen-Geroldseck is een graafschap, dat, onder het opper-
gebied van Baden, den vorst von der Leyen toebehoort.
2. Meer-kreis, 61J v. m., met 200,000 bew.
Constants of Costnitz, hoofdstad, in een zeer aangenaam oord aan den Rijn,
die hier uit het Bregenzer-meer (een gedeelte van het meer van Constants) in
de Unternsee (het Benedenmeer) vloeit, heeft eene domkerk, ccnc haven, scheep-