Boekgegevens
Titel: Nieuw handboek der aardrijkskunde, met geschiedkundige aanteekeningen
Auteur: Frijlink, H.
Uitgave: Amsterdam: Hendrik Frijlink, 1858
Auteursrechten: Zie auteursrechten
Citeerinstructie: Bijzondere Collecties van de Universiteit van Amsterdam, UBM: IWO 680 D 2
URL: https://schoolmuseum.uba.uva.nl/bookid/LCSM_203765
Onderwerp: (Sociale) geografie, cartografie, planologie, demografie: geografie van de aarde
Trefwoord: Geografie, Leermiddelen (vorm)
Bekijk als:      
Scan: Afbeeldinggrootte:
   Nieuw handboek der aardrijkskunde, met geschiedkundige aanteekeningen
Vorige scan Volgende scanScanned page
HET KONINGltlJK SAKSEN. 161
berg en aan^bct Lobaucr water, heeft eene gezondheidsbron, handel in linnen en
4000 inw. Weissenherg heeft 1000, Schirgiswalde 1400 inw. iVew^vVcÄ is een groot fa-
briekdorp met 4000 en Reibersdorf een vlek met 1200 inw. Bernsiadty met 1800 inw.,
is een eigendom van het Cisterciënser nonnenklooster ilfar/éns^er«. Oud-enMemo-
Eybau, Ehersbach, Seifhennersdorf, Waltersdorf, Groot Schönau, Reichenau, Johns-
dorf en Grossolbersdorf zijn aanzienlijke fabriekdorpen. Zittau, stad aan het Alt-
v/asser en de Mandau, die niet verre vandaar in de Reisse valt, is eene van de
belangrijkste handelplaatsen in Saksen, wel gebouwd, met eene gezondheidsbron,
vele fabrieken, aanzienlijke linnenbleekerijen'en 12.000 inw. Eene mijl van hier
is de Oijhin of Oywin, eene rots in de gedaante eener pyramide, van welke men een
der heerlijkste vergezigten heeft. Het dorp Hernhut, met 900 inw., is de hoofd-
plaats der broedergemeente, die van hier zich in alle deelen der wereld uitgebreid
heeft, en wier leden gemeenlijk onder den naam van Hernhutters bekend zijn. Do
plaats is fraai gebouwd, en de inwoners bestaan enkel uit kooplieden, handwer-
kers, kunstenaars en fabrikanten.
HKT OROOTHËllTOOnOjn BjtDKlV.
Dit strekt zich langs den Rijn uit, en grenst ten oosten aan
Wurtemberg en Hohenzollern, ten zuiden aan het meer van Con-
stants, den Rijn en Zwitserland, ten westen aan den Rijn, die het
van Frankrijk en de Beijersche Rijnprovincie scheidt, en ten noor-
den aan het groothertogdom Hessen en de Beijersche staten. De
grootte is 278J- vierk. mijlen, en het getal bewoners 1,405,000, van
welke het grootste gedeelte (nagenoeg Katholiek is; de overigen
zijn Evangelischen, Doopsgezinden of Joden.
De graven van Zahringen (stamhuis bij Freiburg in Rreisgau), die goederen
bezaten in Zwaben en den Elzas. voerden naar Berthold, die in 1060 hertog
van Karinthië en markgraaf van Verona werd, later den titel van markgraven van
Baden, welk land eerst de zoon van gemelden Berthold door huwelijk verkreeg.
Na verscheidene verdeelingen bij erfopvolging (Baden-Baden, Baden-Durlach),
kwam in J77I al het land bij elkander; in 1803 werd het een keurvorstendom,
in 1806 een groothertogdom, en het vergrootte zich in den Franschen tijd tot
meer dan het viervoudige van bot vroeger gebied. Het land ten zuiden van de
stad Baden behoorde tot het oude hertogdom Zwaben, het noordelijk gedeelte aan
Frankenland.
De regeringsvorm is constitutioneel. Aan het hoofd des lands staat thans de groot-
hertogelijke prins Frei>euik , die, in de plaats zijns ouderen broeders, zijnen va-
der Leopold in 1852 in de regering opvolgde, en als lid van het Duitschen Bond-
genootschap daarin ééne stem heeft. De troonopvolging is erfelijk in de mannelijke
cn vrouwelijke linie.
De hoofdrivier is de Rijn, die hier de Kiazig, de Marg en den
Neckar (met de Jaxt) opneemt. Ook de Enz, de voornaamste zijtak
van den Neckar, en de Mein, die hier de Tanber ontvangt, besproei-
jen dit land voor een gedeelte. De Bonau heeft, hier in het Zwarte
woud zijnen oorsprong, en wordt Brege genoemd tot aan Donaueschin-
gen, waar hij zich met eene bron in den slottuin vereenigt, de
yach opneemt, en nu den naam Donaxi ontvangt. Het meer van Con-
stants behoort hier gedeeltelijk, is 16 uur lang en 4 a 5 uur breed,
en wordt van den Rijn doorstroomd. Het Mummel-meer, in het Zwarte
woud, ligt 3186 v. boven de oppervlakte der zee, heeft | uur in om-
vang, is zeer diep en zonder visch. Uit dit meer ontspringt de berg-
stroom Acher, die eerst Seehach (meerbeek) heet. Het Eicken-meer,
nur van het dorp Eichen, in den Boven-Rijn-kreis, ligt 1467 v. hoog,
en loopt (eveh als het Cirknitzer-meer in Oostenrijk), nu eens vol,
en droogt dan weder uit. De Nonnenmattweiher^ in het Zwarte woud,
ligt 2826 V. hoog, en heeft; een drijvend eilandje. Het Schluch-meer,
rijk aan forellen, ligt 2810 cn het Titi-meer 2598 v. boven de opper-
vlakte de zee.
11