Boekgegevens
Titel: Nieuw handboek der aardrijkskunde, met geschiedkundige aanteekeningen
Auteur: Frijlink, H.
Uitgave: Amsterdam: Hendrik Frijlink, 1858
Auteursrechten: Zie auteursrechten
Citeerinstructie: Bijzondere Collecties van de Universiteit van Amsterdam, UBM: IWO 680 D 2
URL: https://schoolmuseum.uba.uva.nl/bookid/LCSM_203765
Onderwerp: (Sociale) geografie, cartografie, planologie, demografie: geografie van de aarde
Trefwoord: Geografie, Leermiddelen (vorm)
Bekijk als:      
Scan: Afbeeldinggrootte:
   Nieuw handboek der aardrijkskunde, met geschiedkundige aanteekeningen
Vorige scan Volgende scanScanned page
100 EUROPA.
welks voet de MuUle vloeit, heeft 5200 inw. Fabrieksteden zijn: llochlitz met
4500 en Colditz met 3000 inw., aan de Zwiekauer Mulde, Voorts Gerimjswatde
met 2500, Hartha met 2000. }Valdfiei?n met 3.500, Hainichen met 5G00, Geithain
met 3100, Lausigk met 2400, Kohren met 1100, Frohburg met 2600, Borna met
4200, Rötha met 1200, Zwenkau met 2700. Fegan met 2600, Groitzsch met 2000
inw. Middelijk (mediaat) aan de vorsten van Schönburg behoorende heerlijkheden
Penig, Roch s burg en Wechselburg, met de steden Pentg met 4000, Burg-
städt met 3300, Lunzenau met 2900 en Wechselburg met 2100 inw.
3. Kreisdirectie Zwickau, 84^ v. m., met 760,000 bew.
Zivickau, hoofdstad, in een der schoonste en meest romantische dalen van
Saksen, aan de Mulde, heeft in het kasteel Osterstein een groot verbeter- en werk-
huis, vele fabrieken, levendigen handel en 12,000 inw. Werdan heeft 6500, Crim-
mitzschau 6000, Ktrchherg 4200, WHdenfels 8000, en het daarbij als voorsiad be-
hoorende dorp Friedrichsthal 2500 inw. Zschopau, zeer nijvere stad aan de
Zschopau , heeft 7000 inw.; in de nabijheid lig-t het bekoorlijke ZschopendnL Ge-
lenau is een groot dorp met 4500 inw. Dc stad Schellenberg heeft 1500 en Oederan
met lakenfabrieken 5000 inw. Chemnitz, stad in eene vruchtbare vlakte aan de
Chemnitz, heeft aanzienlijke katoen- en andere fabrieken, belangrijken handel en
ruim 29,000 inw. Zöblitz, stad op een gebergte, dat gedeeltelijk uit serpentijnsteen
bestaat, uit welken steen hier vele waren vervaardigd worden, heeft 1600 inw.
liet vlek Olbernhau heeft 2600, de bergsteden Wolkenstein 2000, Ehrenfriedersdorf
(met eene granieirots, de GreiJenstein, in de nabijheid) 2600, Marienberg 5000,
Lengefeld 2500, Jöhnstadl 2000, Annaberg 9000, 7Vi«/« 2100, 6'eycr3600, Buchholz
3200. Grünhayn 1600, Eiterlein 2200, Zivönitz 2100 inw. Nieder-Zivönltz met 2100
en Beyerjeld met 1200 inw. zijn dorpen met veel nijverheid. Stollberq heett weve-
rijen en 3600 inw. Annaberg heeft 9000, Geyer 36li0 en Schneeberg 7200 inw. An-
dere bergsteden zijn: Neustiidtel mei , Bockau mQt , Johann-Georgestad
met 2500, Aue met 1400, Eibenstock met 5500, Scheibenberg vtiQt-imo, Schivarzen-
berg met 2200, Oberwiesenthal met 1900, üntenviesenthal met 18Ü0 en Schlettau m^x.
19Ö0 inw. Crottendorf met 2800 en Schönheid met 4600 inw. zijn groote dorpen
met veel nijverheid. — Gedeeltelijk onder de kreisdirectie van Leipzig en gedeel-
telijk onder die van Zwickau behooren de heerlijkheden der vorsten en graven vau
Schönburg, die onder het opperbestuur des konings staan. Daarin liggen:
Glauchau, hoofdstad, nabij de Mulde, op 7 kleine bergen: er zijn 2 grafelijke
residentiepaleizen, aanzienlijke fabrieken en 10,000 inw. Hohenstein, hooggelegene
stad, aan de steile helling eens bergs, heeft 4800 en Ernstthal 8200 inw. Walden-
burg, aan en op eenen berg, a.in de Mulde, in een bevallig oord, heeft een vor-
stelijk residentieslot, veel industrie en 2500 inw.; als voorsteden er van kan men
aanmerken de dorpen Alt-Waldenburg, Eichlalde en Altstadt, te zamen met 2200
inw. Fabrieksteden zijn nog: Merane met 5500, Lichtenstein met 3400, Callenberg
met 2300, Hartenstein met 2000 en Lossnitz met 5000 inw. Langenlungwiiz is een
groot fabriekdorp met 3800 inw. en Mulsen een fabriekdal, 3^ uur lang, en uit 7
aaneenliggende dorpen bestaande, te zamen met 12,000 inw. /'/awen, voormalige
hoofdstad van den Voigtlandschen kreis, aan de EUier, heeft belangrijke katoen-
en mouselinfabrieken en 12,090 inw. Neukirchen met 2800 en Adorf met 2600
inw. zijn steden, wier inwoners vele muziekinstrumenten vervaardigen. Oelsnitz,
in een dal aan de Elster met 2600 inw., is bekend wegens de parelvisscherij in
die rivier en andere beken. Auerbach met 3700 en Elsterberg met 2500 inw. zijn
fabrieksteden. Schöneck, stad in een koud en ruw oord, is merkwaardig wegens
haren vrijdom van belasting. Het (\.0Y\iNieder-Auerbach heeft de eenige Saksische
geelgieterij. Reichenbach is eene bloeijende fabriekstad met 7500 inw. Andere
fabrieksteden, meestal met katoenweverijen, zijn Xewoen/eW met 4000, Mühltrof
met 1800, Mdau met 18C0, Pansa met 2500, Netschkan met 2000, Falkenstein
met 3500 en T/exen met 4500 inwoners.
*
4, Kreisdirectie Bautzen, 451 v. m., met 350,000 bew.
Dit bevat het Saksisch aandeel aan den Opper-Lausitz, benevens
een ambt van den voormaligen Meissnischen kreis.
Bautzen of Budissin, welgebouwde hoofdstad, op eenen berg, langs welken
in een dal de Spree vloeit, heeft belangrijke fabrieken en 13,000 inw. (Slag 20
en 21 Mei 1813.) Bij de stad staat het slot Ortenburg. Elster heeft 1200, Pulssnitz
heeft 2000, Bischofswerda 2800, Stolpen 1300, Königsbrück 1800 inw. Kamenz, aau
de Zwarte Klster en aan den voet van den Hutberg, heeft 4500 iuw. L^öbau, op eenen
"i'
V