Boekgegevens
Titel: Nieuw handboek der aardrijkskunde, met geschiedkundige aanteekeningen
Auteur: Frijlink, H.
Uitgave: Amsterdam: Hendrik Frijlink, 1858
Auteursrechten: Zie auteursrechten
Citeerinstructie: Bijzondere Collecties van de Universiteit van Amsterdam, UBM: IWO 680 D 2
URL: https://schoolmuseum.uba.uva.nl/bookid/LCSM_203765
Onderwerp: (Sociale) geografie, cartografie, planologie, demografie: geografie van de aarde
Trefwoord: Geografie, Leermiddelen (vorm)
Bekijk als:      
Scan: Afbeeldinggrootte:
   Nieuw handboek der aardrijkskunde, met geschiedkundige aanteekeningen
Vorige scan Volgende scanScanned page
het koningrijk beijeren. 147
hoogste berg van het koningrijk is. "VYestelijk sluiten zich de Algauer
Alpen met den Hochvogel aan, die eene hoogte van 9000 voet heeft.
In de noordelijke deelen des lands heeft men het Fichtel-gehergte, dat
aan den noordwestkant met het Franken-woud en het Thuringer-woud
zamenhangt, en in het noordoosten op het zuidwestelijk gedeelte van
het Ertsgebergte stuit. De hoogste toppen van het Fichtel-gebergte zijn
de Sneeuwberg van 3200 en de Ossenkop van 3100 voet. In den om-
trek van het Fichtel-gebergte ontspringen 4 rivieren, die, bij haren
aanvang, de rigting naar de vier windstreken nemen, namelijk: de
Mein naar het Avesten, de Saaie naar het noorden, de Eger oost- en
de Nab zuidwaarts. Aan de noordwestelijke grenzen van het groote
hoofddeel des koningrijks strekt zich van het Thuringer-woud het
lihi'm'gebergte uit, met den Kreuzberg van 2000 voet, den Dammers-
feld en den Müzebnrg of den Ilevfuder; zuidwestwaarts van hetühön-
gebergte heeft men den Spessart. In het noordelijk gedeelte van
Beijeren heeft men het Bohemer-woud., een groot boschrijk gebergte,
dat Beijeren van Boheme scheidt, en Avaarvan zich de hoogste spit-
sen, de Arher en de Rachel^ omstreeks 4500 voet verhefien. In het
aan gene zijde van den Rijn gelegen gedeelte des lands vindt men den
Wasgaii of het Vogesen-gebergte^ waartoe ook de bekende IJonnersberg
behoort. Over het geheel is de grond vruchtbaar, de ruwe berg-
streken uitgenomen, als ook de moerassige oorden, hier Moosen ge-
noemd. Daaronder heeft men het 4 v.m. groote Donau-moos, dat thans
echter grootendeels in vruchtbare akkers en weiden herschapen is.
Ilet klimaat is gezond en gematigd, zeer aangenaam in de Rijn-
en Mein-streken, en alleen ruw in de gebergten.
De voornaamste voortbrengselen zijn: granen, hout, hop
(van daar uitmuntend bier)^ en aan den Rijn en den Mein wijn.
De regent is een koning^ thans MAXi^nLiAAX II, en de troon-
opvolging erfelijk in de mannelijke linie. In de Duitsche bonds-
vergadering heeft de koning ééne stem. Het rijk wordt verdeeld
in de volgende 8 kreisen,
1. Opper-Beijeren, ruim 309 v,m., met 770,000 bew.
Afunchen, de hoofd- en residentiestad des koningrijks, en eene der fraaiste
steden van Duitsehland, aan de Isar, met eene schoone brug, op eene hoog-
vlakte, heeft 6 voorsteden, prachtige kerken, vele fabrieken, eene hoogeschool,
benevens velo andere voortreffelijke inrigtingen voor onderwijs, rijke wetenschap-
pelijke en kunstverzamelingen (waaronder de hof- en staatsbibliotheek, eene der
grootsten van Europa), eene koninklijke akademie der wetenschappen, en 140,000
inw. Onder de gebouwen munten uit: het koninklijk paleis, met vele beziens-
waardigheden, de nieuwe Königsbau, het nieuwe bibliotheekgebouw, de glypto-
theek (museum van antieke kunstwerken), de pinakotheek (schilderijverzameling)
benevens vele andere paleizen, als ook de uit veroverde kanonnen gegoten obelisk
vau 100 voeten hoog, strekkende tot een gedenkteeken voor de 30,000 Beijeren,
die in Rusland gebleven zijn, het fraaije monument voor den overleden koning
Maximiliaan, en het ruiterstandbeeld voor den keurvorst Maximiliaan I (eerst
in 1839 opgerigt). Jaarlijks wordt bij Munchen een landhuishoudelijk feest ge-
vierd, dat een waar volksfeest heeteu mag. Nyviphenburg is een koninklijk lust-
slot, met bezienswaardigen grooten tuin, koninklijke porseleinfabriek, en een
dorp van dezen naam met 1200 inw. Schleissheim, mede een koninklijk lustslot, in
een aangenaam, boschrijk oord, heeft een zeer rijk museum van schilderijen en eene
inrigting voor landhuishoudkunde. Fiirstenjeldbruck is een vlek met 121)0 inw., in
welks nabijheid het klooster Fürstenfdd ligt, dat tegenwoordig tot ecu invaliden-
huis dient. Ilet dorp Siarnberg, met een bergslot en 400 inw., ligt aan het bevallige
Htarnberger-meer, aan welks oever onderscheidene kasteeleu en dorpen liggen.
jMudsberg, stad met 3000 inw. aandeLech, heeft weverijen en hopbouw. In de
nabijheid heeft men het Lechfeld, waar io 955 de Beijeren de Hunnen sloegen.
10*