Boekgegevens
Titel: Nieuw handboek der aardrijkskunde, met geschiedkundige aanteekeningen
Auteur: Frijlink, H.
Uitgave: Amsterdam: Hendrik Frijlink, 1858
Auteursrechten: Zie auteursrechten
Citeerinstructie: Bijzondere Collecties van de Universiteit van Amsterdam, UBM: IWO 680 D 2
URL: https://schoolmuseum.uba.uva.nl/bookid/LCSM_203765
Onderwerp: (Sociale) geografie, cartografie, planologie, demografie: geografie van de aarde
Trefwoord: Geografie, Leermiddelen (vorm)
Bekijk als:      
Scan: Afbeeldinggrootte:
   Nieuw handboek der aardrijkskunde, met geschiedkundige aanteekeningen
Vorige scan Volgende scanScanned page
136
EUROPA.
Melanthon (*) begraveu. Kemberg heeft 3200, Prctsch lüOO, Zahna 2200, Jessen
2500, Schmiedeberg 3200, üräfenhainchen 2900, Annaburg 1800, Ilerzberg 3400,
Schweinitz 1300, Schlichen 1900, Schöneivalde 1100, Seyda 1500, Prettin 1800 inw.
Bij de laatste stad heeft men het slot Lichtenberg, met ecn groot tuchthuis. Bitter-
feld heeft 4000, Belitsch 5000 en Zörbig 3000 inw. Eilenburg, levendige stad, op
een eiland, dat door de Mulde gevormd wordt, met de belangrijke ijzergieterij
Erwinhof'm de nabijheid, heeft 10,000 inw. Düben aan de Mulde, met een instituut
voor landhuishoudkunde en houtvesterij, heeft 4800, Brehna 1800 inw. Torgau,
versterkte stad aan de Elbe, heeft 9000 inw. en het slot Hartenfels, dat thans tot
kaserne en oorlogsmagazijn dient. Bij Torgau is eene koninklijke hoofdstoeterij.
Slag 1760; eigenlijk bij het doxXi.Sv'ptitz, dat wijnbouw en 700 inw. heeft. Belgern
heeft 3100, Dommtsch 2100, Schilda 1500 en Ortrand 1300 inw. Muhlberg, nabij
de Elbe, met 3500 inw., is bekend door den veldslag van 1547. Liebeniverdahteït
2100, üebigau 1200 en Wahrenbrück 700 inw. Bij dit district behoort het graaf-
schap Stolberg, dat een eigendom is van de graven van Stolberg-Stolberg en
Stolberg-Kossla, met de stad Stolberg, die 3000 inw. telt, en waarbij het grafelijk
residentieslot op eenen berg staat. Rossla, dorp aan de Ilelme, is de residentie-
plaats van den graaf van Stolberg-Eossla. Tot dit graafschap behooren mede do
stadjes Kelbra met 1100 en Heringen met 2200 inw.
3 Regerings-distriet Erfurt.
Erfuit, de versterkte hoofdstad aan de Gera, heeft veel tuinbouw, fabrieken,
productenhandel, 2 citadels en 30,000 inw. In het Luthersche weeshuis, dat voor-
heen het Augustiner-klooster was, wijst men nog de cel aan, die Luther bewoond
heeft, en in den toren van de domkerk hangt de bekende groote klok. Langen-
salza, aan de Salza, met 8000 inw., heeft fiibrieken en in de nabiiheid een zwa-
velbad. Tennstädt heeft 3000, Treff urt 2100, Weissensee , Kindelbrück ,
Sömmerda of GrootS'ómmern 3500, Gebesee 2100 en Thamsbrück 1100 inw. Nord-
hausen, aan de Zorge, heeft belangrijke branderijen, aanzienlijken korenhandel cn
14,000 inw. Mühlhausen, aan de Unstrut, heeft eenige fabrieken, veel graanhandel
en 14,000 inw. Het vlek Dingelstedt heeft 3000, de steden Morbis 2100, Heiligen-
Stadt 5000, Bleicherode 3000, Ellrich 3100, Beneckenstein 3800, Sachsa 1800 en
Schleusingen 3300 inw. Suhl, opene bergstad bij het Thuringer-woud, met 9000
inw., heeft bombazijn-, geweer- en andere fabrieken. Steden zijn nog; Ziegen-
rück met 800 cn Rahnis met 1200 inw.
Wesifaleu, bijna 368 v. m., met 1,600,000 bew.
1, Regerings-distriet Munster.
Mumter, de hoofdstad, in eene vlakte aan de Aa, heeft een slot, eene hooge-
school (doch slechts met 2 faculteiten), een doofstommen-instituut, een beziens-
waardige domkerk, met fraai beschilderde glazen en een der beroemdste orgels
van Duitschland, levendigen handel en 25,000 inw. (Wederdoopersin 1534. West-
faalsche vrede 1648.) Telgte, aan de Ems, heeft 2200 inw. en wordt door vele
bedevaartgangers bezocht. Lüdinghausen heeft 1800, Werne 1900 inw. Warendorf
aan de Ems, heeft fabrieken, linnenbleekerijen en linnenhandel en 4500 inw.
Beckum heeft 2100, Ahlen 2800, Sendenhorst 1600, Oelde 1800, Tecklenburg 1200,
Ibbenbühren 2100 en Lengerich 1500 inw. Rheina, aan de Eems, in het vorsten-
dom Rheina-Wolbeck, heeft 2500 inw. Steinfurt heeft 2600, DidmenS^OO, Hakern
2000, Koesfeld 3600, Horstmar 1100, Bilierbeck 1500, Bocholt ^oOOO, Borken 3000,
Stadtlohn 2500, Vreden 2600 inw. Anholt, aan den Ouden IJssel, met een fraai
residentieslot van den vorst van Salm-Salm, heeft 2000 inw. Aahaus, met een slot
aan de Aa, in het vorstendom Salm-Aahuis, dat voonnaals gedeeltelijk tot het
vorstendom Salm-Kyrburg, doch thans tot dat van Salm-Salm toebehoort, heeft
1700 inw. Dorsten, aan de Lippe, met 3000 inw. en Recklinghausen, met een slot
en 3600 inw., liggen in het graafschap Recklinghausen, dat den hertog van Arem-
berg toebehoort.
2. Regerings-distriet Minden.
Minden, versterkte hoofdstad aan de "Wczer, heeft eene aanzienlijke domkerk,
fabrieken, scheepvaart, handel en 12,000 inw. (Slag 1759.) Petershagen heeft 2200,
(.*) schwabzerd, zoo als Luther's Vriend eigenlijk heetie , schreef zijnen naam, in het Grieksch
overgebragt, Jl/e^flJl/Äo«. Orthographisch zou liet 3/e/art-cA/Aora (Ms^flt'W-^^'&jv) moeten zijn (volstiekt
niet Melanch'ton, «oo als meestal gespeld wordt); wy geven echter öcawARZiERD'b naum zoo al»
zelf dien schreef.