Boekgegevens
Titel: Nieuw handboek der aardrijkskunde, met geschiedkundige aanteekeningen
Auteur: Frijlink, H.
Uitgave: Amsterdam: Hendrik Frijlink, 1858
Auteursrechten: Zie auteursrechten
Citeerinstructie: Bijzondere Collecties van de Universiteit van Amsterdam, UBM: IWO 680 D 2
URL: https://schoolmuseum.uba.uva.nl/bookid/LCSM_203765
Onderwerp: (Sociale) geografie, cartografie, planologie, demografie: geografie van de aarde
Trefwoord: Geografie, Leermiddelen (vorm)
Bekijk als:      
Scan: Afbeeldinggrootte:
   Nieuw handboek der aardrijkskunde, met geschiedkundige aanteekeningen
Vorige scan Volgende scanScanned page
puuiSöEX. 135
cn 75üO inw. Tr/eic^heeft 1600, Chrütianstadt 000, Gassen 1200, Kalau 2200, Xwi-
benau ^-200, Senfiienhcf (j 1600, Vetschau 1800, Lubben 5000, Lieberose 1500 inw.
Luckauy aan de l^ersic, heeft fabrieken en 4500 inw.heeft 2200,/V/w^er-
Lcalde 5000, Dobrilugk 1200, Golssen\\m^ Sonnenwalde 1200 en 4600 inw,
Saksen, 460| v. m., met 2,000,000 bew,
1. Regerings-district Maagd e burg.
Maagdeburg, hoofdstad en sterke vesting, in eene vlakke landstreek, aan dc
Elbe, heeft eene fraaije domkerk, eene citadel, vele fabrieken, grooten transito-
handel, en met dc Neustadt en Sudenburg 80,000 inw. (Vernield 1631; beleg 1814—
1815.) Kalbe heeft 5600 en Groot-Salza 2600 inw. Schönebeck, aan de Elbe, heeft
eene belangrijke zoutkeet, eene groote chemische fabriek, vele andere fabrieken
cn 8500 inw. Wollmirstadt heeft 1200, Aken 4400, Wanzleben , Seehausen'ibOO,
lladmersieben 800, Altenweddmgen 2200, Stassfurt 2100, Neuhaldensleben 5000 inw.
Burg, aan de Ihle, heeft groote lakenweverijen cn 16,000 inw. Loburg \\QQh 2000,
Görzke 1500, Gommern 1600, Möckern 1700, Sandau 2000, Genthin IhOO, Jertchnw
1500, Ziesar 3000, Barby 3400 inw. Gnadau, viek en kolonie v.m Hernhutters,
heeft 400 inw. Stendal heah 6S00, Tangerm-mde 4500, Bismark 1800, Werben 1900,
Osterburq 2300, Gardelegen 5500, 8000, Artndsee2\m, Oebisfelde 2000
inw. tialberstadt, in een aangenaam, vruchtbaar oord, aan de llolzemme, heeft
eene bezienswaardige domkerk, fabrieken en 20,000 inw. Osterwick heeft 350o,
Aschersleben ^ aan de Eine, aanzienlijke weverijen en 12,000 inw. Kochstädt heeft
1600, He^e/e^'e« 2500, Schwanebeck 2l00, Groningen 240o, Oschersleben 3500, Horn
iMr^ 2500, Kroppenstädt 2100, Lfardesheim 1700, Derenburg 2500 inw. Thale, dorp
aan de Bode, met ijzergieterijen en het Hubertsbad, heeft 1700 inw.; in dc nabij-
heid is de Rosstiappe, de wildste rotspartij van het Hartsgebergte. Quedlinburg,
ouderwets gebouwde, aanzienlijke stad aan do Bode, met het voormalige stiftslot,
heeft 15,000 inw. en brandewijnstokerijen. Het graafschap Wernigerode, den
graaf van Stolberg-Wernigerode toebehoorende, heefl eene stad van gelijken naam,
aan de vereeniging van de Zillicherbach met de Holzemme, met 7000 inw. en een
hoogliggend residentieslot.
2. Regerings-district Merseburg.
Merseburg, de hoofdstad, in een aangenaam oord aan de Saaie, heeft eene fraaije
domkerk met een der schoonste orgels van Duitschland, eene koninklijke stoeterij,
groote bierbrouwerijen en 11,000 inw. Lützen, met 2300 inw., is bekend door den
veldslag in 1632, waarin Gl'STaaf Adolf, koning van Zweden, sneuvelde. Ijiuchstadt,
aan de Laucha, heeft eene minerale bron eu 1500, Schafstädt , Schkeuditz 2100
inw. liet dorp Groot-Gör sehen, met 500 inw., is bekend door den veldslag van 1813.
Naumburg, in een aangenaam oord, aan de Saaie, heefc aanzienlijken handel en
14,000 inw. Zeitz, aan de Elster, heeft vele fabrieken en 15,000, eene be-
roemde jaarmarkt en 4000 inw. Muscheln heeft 1200 en Heldrungen 1800 inw. Schulp-
forta of Pforta, aan de Saaie, voorheen een klooster, is thans eene beroemde in-
rigting voor onderwijs, dat aan 200 leerlingen kosteloos gegeven wordt. Het dorp
Kosen, aan de Saaie, met 1400 inw., heeft eene zoutkeet cn minerale baden. H'e«-
senfels, stad in een zeer aangenaam oord aan de Saaie, heeft op eenen hoogen berg
een slot, dat thans eene kaserne is, eenige fabrieken, handel in hout, eene kweek-
school voor onderwijzers en 9000 inw. Stossen heeft 1000, Mölsen 1400, Osterfeld
1300, Teuchern 1600, Schöchlen 1700. Freiburg 2800, Laucha 1700 en Nehra '1800
inw. Het dorp Rossbach is bekend door de nederlaag, die de Franschen daar in
1757 geleden hebben. Kloster-Rossleben is eene bekende schoolinrigting nabij het
dorp Rossleben, dat 1400 inw. heeft. Bckartsberga heeft 1800, Bibra 1200, Wtehe
1900, Cöiteda 3100 inw. Sangerhausen, levendige stad in een vruchtbaar oord, aan
de Gonna, heeft in de nabijheid een koperwerk, eene vitrioolstokerij en 6200 inw.
Artern, met eene zoutkeet, nabij de Unstrut, heeft 3200 inw. Eisleben, stad, waar
Luther den lOden November 1483 geboren is, heeft hergbouw en 9000 inw.
Hettstädt, aan de Wipper, heeft koperwerken en bergbouw en 4003 inw. Gerbstadt
heeft 2000, Mannsfeld 1500, Leimbach 1000, Schraplau 1400 inw. Halle, in eene
vlakte aan de Saale, heeft met de nabijliggende steden Glaucha cn Neumarkt,
die voorheen afzonderlijke plaatsen waren, 36,000 inw. Men heeft er eene hooge-
school, waarmede die van Wittenberg is vereenigd, vele fabrieken, aanzienlijke
handel en scheepvaart, eene groote zoutkeet, en te Glaucha een groot wees-
huis, door A. H. Fraske gesticht. Landsberg heeft 1100, Alsleben 2000, Kön-
nern 2800, Wettin 3300, Löbejün 2800 inw. Wittenberg, versterkte stad aan de Elbe,
met 11,000 inw., is bekend door de kerkhervorming in. 1517. Een gedenktee-
ken van Luther staat op het marktplein, en in de slotkerk liggen Luthek cn