Boekgegevens
Titel: Nieuw handboek der aardrijkskunde, met geschiedkundige aanteekeningen
Auteur: Frijlink, H.
Uitgave: Amsterdam: Hendrik Frijlink, 1858
Auteursrechten: Zie auteursrechten
Citeerinstructie: Bijzondere Collecties van de Universiteit van Amsterdam, UBM: IWO 680 D 2
URL: https://schoolmuseum.uba.uva.nl/bookid/LCSM_203765
Onderwerp: (Sociale) geografie, cartografie, planologie, demografie: geografie van de aarde
Trefwoord: Geografie, Leermiddelen (vorm)
Bekijk als:      
Scan: Afbeeldinggrootte:
   Nieuw handboek der aardrijkskunde, met geschiedkundige aanteekeningen
Vorige scan Volgende scanScanned page
wm
134
EUROPA
(vooral'de koninklijke porseleinfabriek en de koninklijke ijzergieterij), gewigtigen
handel, eene hoogeschool, en ruim 460,000 inwoners."Bijzonder merkwaardig zijn :
de Linden, de lusttuin met het nieuwe museum, het opera-plein met de opera,
do nieuwe schouwburg, het bronzen standbeeld van vorst Blüchek, de Branden-
burger-poort, de Wilhelmsplaats met de standbeelden van 6 Pruissischegeneraals,
het koninklijk residentieslot, de nieuwe Prederiksbrug, het tuighuis, het invali-
denhuis, het nieuwe kunstmuseum, de nieuwe bouwkundige school, enz. Potsdam,
de fraai gebouwde hoofdstad van het regeringsdistrict, en de tweede residentie,
ligt aan de vereeniging van de Nuthe met de Havel, op een eiland, dat 4 mijlen
in omtrek heeft, en door de Havel, eenige meren en kanalen gevormd wordt. Zij
heeft een koninklijk paleis, vele fabrieken, waaronder eene geweerfabrick, een
weeshuis voor kinderen van militairen, en 406,000 inwoners. In de nabijheid lig-
gen de 3 koninklijke lustsloten Sanssouci, het Niemve Slot en het Slot aan liet
Heiligenmeer of het Marmerpaleis. Charlottenburg heeft 80C0 inw. en een konink-
lijk lustslot. Beman heeft 3700, Oranienburg 4000, Liebemcalde 2500 inw. Bran-
denbtirg, aan de Havel, heeft fabrieken, veel scheepvaart, eene militaire school
(thans tot een lyceum voor alle standen ingerigt) en 17,000 inw. Spandau, ves-
ting aan de vereeniging van de Spree met de Havel, met 10,000 inw., heeft eene
geschutgieterij cn eene geweerfabrick. Rathenau, aan de Have!, heeft eene be-
roemde fabriek van gezigtkundige werktuigen en 6000 inw. Fnesack heeft 2500,
Nauen 4500, Fehrbellin 1700 en Kremmen 2500 inw. Plaue, vlek met 800 inw., ligt
aan een meer, waar het Plauesche kanaal begint. Treuenbriezen, levendige stad
aan de Nieplitz, heeft 5000 inw. heeft 2600, Werder , Luckenivaide mm,
Zinna 1800 inw. Köpenick, op een eiland in de Spree, met een voormalig konink-
lijk slot, heeft3000 inw. Mittenwalde heeft 2000, Zossen 2000, Storkoio \mO,Bees'
koio 4500, Teltow 1400 inw. Het dorp Groot-Beeren is bekend wegens den slag in
1813. Wriezen heeft fabrieken en 6000, Biebenthal 1500 en Straussberg 4000 inw.
Neu Stadt'Ebers wal de, aan de Finow, heeft metaalfabrieken, eene houtvesters-aka-
demie, een mineraalbad en 6000 inw. Freiemvakle, aan de Oder, heeft eene ge-
zondheidsbron, in do nabijheid een groot aluinwerk en 3S00 inw. Neu-Ruppin,
fraaije stad aan het Euppiner-meer, heeft lakenweverijen, een krankzinnigen-ge-
sticht en 10,000 inw. Niet ver van daar ligt het stadje Alt-Ruppin met 1800 inw.
Wusterhause aan de Bosse heeft 3000 inw. Neustadt aan de Bosse, met eene ko-
ninklijke stoeterij, en in de nabijheid eene koninklijke spiegelfabriek, heeft lOOO
inw. Rheinsberg, aan een meer en aan de llijn, heeft ccn koninklijk slot met eenen
fraaijen tuin én 2500 inw. Berleberg heeft 6000, Lenzen 3000, Wittenberge 2800,
Pritzivalk 4600, Wittstock 6400, Kyritz 3600 en Meyenburg 1700 inw. Havleberg,
op een eiland in de Havel, met handel en scheepvaart, heeft 3200, Willsnack 1900
inw. Prenzlau, aan het Locker-meer, heeft veel tabaksbouw en 12,0(10 inw. Tem-
plin heeft 3400, Lychen 2000, Strassburg 4400, Zehdenik 2900 en Augerjnünde 4300
inw. Schicedt, aan de Oder, meteen fraai slot, heeft 7500 inw. OJerie?*^ heeft 2500,
Joachimsthal 1700, Vierraden 1650, Greiffenberg 1300, Belzig 2600 en Baruth 1600
inw. Jiiterbock, aan de Angerbach, heeft 6000 inw.; | mijl van daar ligt bet dorp
Bennewitz, bekend door de overwinning der Pruisen op dc Franschen in 1813.
Het stadje Bahnt heeft 3800 inw.
2, Regerings-district Frankfort.
Frankfort aan de Oder, de welgebouwde hoofdstad, met 39,000 inwoners, heeft
fabrieken, jaarlijks 3 missen, in de nabijheid eene minerale bron met eene bad-
inrigting, cn aanzienlijken handel. In de nabijheid ligt het dorp Kunnersdorf,
bekend door den veldslag in 1759. Göritz heeft 2000, Müncheherg 2800, Seelom
2400, Miillrose 2000 en FUrsietiwalde 5000 inw. Kottbvs, aan de Spree, levert veel
laken cn lijnwaad, en heeft 9000 inw. Peitz heeft 3000 cn Swiebus 5000 iiiw. Kras-
sen, aan de Oder, heeft lakenfabrieken, scheepvaart cn handel, cn 9000 inw.
Bohcrsherg heeft 1500, Sommerfeld 5500 inw. Zullichau, in eene vlakte, 1 uur van
dc Oder, heeft een koninklijk pedagogium , aanzienlijke lakenweverijen, levendigen
handel en 6000 inw. Brossen heeft 4500, Zielenzig 4600, Reppen 3200, Königsualdr.
1500 en Sonnenburg 3200 inw. Kiistrin, versterkte stad aan dc vereeniging van dc
Warthe met de Oder, heeft 8500 inw. NeMdamm heeft 3200 en Friedcberg 5000 inw.
Landsberg, aan de Warthe, in een aangenaam en vruchtbaar oord, heeft weve-
rijen, sterken handel in koren en wol en 12,000 inw. Briesen heeft 4000, Wolden-
berg 3400, Soldin 5800, Berlinchen AOOO, Bernstein WO, Lippehne ^000 q\\ Schönßics
25t)0 inw. Königsberg, levendige stad aan de liorike, heeft 6000 inw. Zehden heeft
1500, Bcirivalde 3200, Arnsiualde ^200, Neuvedel 3200 inw. Guben, aan de Neisse,
in welke hier de Lubst valt, in eene aangename en vruchtbare landstreek, heeft
fabrieken, sterken oofÉ- en wijnbouw en scheepvaart, en 12,000 inw. Faistenberg heeft
2000, Forste 3800, Pforten 900 inw. /So/öu, in eene vruchtbare vlakte, heeft fabrieken