Boekgegevens
Titel: Nieuw handboek der aardrijkskunde, met geschiedkundige aanteekeningen
Auteur: Frijlink, H.
Uitgave: Amsterdam: Hendrik Frijlink, 1858
Auteursrechten: Zie auteursrechten
Citeerinstructie: Bijzondere Collecties van de Universiteit van Amsterdam, UBM: IWO 680 D 2
URL: https://schoolmuseum.uba.uva.nl/bookid/LCSM_203765
Onderwerp: (Sociale) geografie, cartografie, planologie, demografie: geografie van de aarde
Trefwoord: Geografie, Leermiddelen (vorm)
Bekijk als:      
Scan: Afbeeldinggrootte:
   Nieuw handboek der aardrijkskunde, met geschiedkundige aanteekeningen
Vorige scan Volgende scanScanned page
PRUISSEN'.
133
140n en Freisladt met 3500 inw. Neusalz, stad aan dc Oder, met ruim 3000 inw.,
hceft eene kolonie van Hernhutters en veel industrie. Beuthen, aan de Oder, met
scheepvaart, behoort, even als het fraaije residentieslot Carolath, aan den vorst
van Carolath-Beuthen, Neustadtel met 14UÜ cn Schlaiva met 800 inw. zijn stadjes
met weverijen. Grünherg, met 10,000 inw., geheel door wijnbergen omringd, heeft
wijnbouw cn belangrijke lakenfabrieken. Duitsch Wartenherg en Rothenburg hebben
ieder 900 inw. Sagan, in een aangenaam dal, aan den Bober, heeft een hertoge-
lijk Koerlandsch slot, veel nijverheid en 7500 inw. Priebus hQQÏt VIOO qxx Raumburg
900 inw. Landshut, aan den voet van het Reuzengebergte, heeft 4000 inw. Grüssau^
voormalige vorstelijke Cistercienser abdij, heeft aanzienlijke gebouwen, die thans
tot een koninklijk liefdadigheidsgesticht zijn ingerigt. Tot deze abdij behoorden de
steden Libau en Schömberg, ieder met 2000 inw. en lijn waad weverijen. Volkenhain
heeft 1800 en Hohenfnedberg 800 inw. (Slag 1745.) Jauer, levendige stad aan den
voet van het Reuzengebergte, heeft 7000 inw. en is bekend door hare braadworst,
die heinde en verre verzonden wordt, llirschberg, belangrijke bergkoopstad, aan
dc vereeniging van de Zacken met den Bober, drijft veel handel in linnen cn
sluijers, en heeft 7500 inw. Schmiedeberg, aan den voet van het Reuzengebergte,
heeft fabrieken, linnenbleekerijen en 3ü00 inw. Brückenberg is het hoogste dorp
in Pruissen (2436 v.). Kupferberg heelt 700 en Schönau 1200 inw. Warmbrunn,
aan de Zacken cn aan het Reuzengebergte, heeft 25(J0 inw., een slot, en 2 zeer
bezochte warme baden; daarbij liggen de bergdorpen Schreibershau met 2800 en
Steinseifen met 1200 inw. en veel industrie. Het dorp liermsdorf, met 1700 inw.,
heeft een bezienswaardig slot van den graaf Schafgotsch, aan den voet van den
Kynast. Het dorp Krummhubel, aan den voet van den Sneeuwkop, heeft 800 inw. ,
die geneesmiddelen uit bergkruiden bereiilen en buiten 'slands verzenden. Görlitz,
in een fraai oord aan de Neisse, is eeno welgebouwde stad, met belangrijke laken-
en linnenweverijen, handel, eene opmerkenswaardige hoofdkerk en 21,000 inw. Ken
uur van daar ligt de 1304 voet hooge Landeskrone, van welken berg men een uit-
gestrekt uitzigt hceft. Reichenbach met 1200, Lauban met 60U0 en Marklissa met 2000
inw. zijn steden aan de Queis, met veel industrie. Hennersdorf en Laugenöls zijn
groote fabrickdorpen, ieder met 3000 inw. In de nabijheid van Meffersdorf
de Tafelßchte. een hooge berg, 3379 voet boven de zee. Halbau hceft 900 inw.
Niesky, met 790 inw., is eene kolonie der Hernhutters, met een opvoedingsgesticht.
Schönberg hceft 1300, Seidenberg 1300 inw. Geilsdorf met 2300, Friedersdorf in^i
1700, Schicerta met 1700 en Waldau met 2400 inw., zijn groote fabriekdorpen. Bij
het stadje Muskau, aan de Nei^sse, met 2200 inw., ligt een fraai slot en park,
benevens het nieuw aangelegde Ilermensbad. Een cn ander behoorde vroeger aan
vorst PiicKLER, thans aan prins Fredkrik der Nederlanden. Hoyerswerda heeft
2100, Wittichenau 2l(»0 en Ruhland 1400 inw.
3. llegerings-district Oppeln.
Oppeln, hoofistad aan de Oder, beeft een slot cn 8000, Krappitz 2000 inw. Het
vlek Proskau heeft eene porseleinfabriek en 1200 inw. Karlsruhe, vlek met 1800
inw., beeft een fraai lustslot en park van den hertog Eüoenius van VVurtemberg.
Malapane heeft 3000, Gleiwitz 8000 en 40i»0 inw., alle drie met ijzergieterijen.
Groot-Strclitz\ït(tïi2A00, Ujestl^öOi), Le^chnitz 1300, Peiskretscham , 7o5M600,
Kosel 3600 inw. Neustadt, aan dc Prudnika cn Braune, hceft 6600 inw. Gnaden-
feld, kolonie der Hernhutters, heeft 400 inw. Falkenberg heeft 1730, Lublinitz 2200,
Ujutendag 2300, Opper-Glogau 3800, Zülz of lUaly 3000 inw. Rutibor, fabriekstad-
aan de Oder, die hier bevaarbaar wordt, heeft 8000 inw. Rosenberg heeft 2700,
Landsberg 1100, Kreuzbwg 4000, Konstadt 1600, Pit^chen 2000 inwi Neisse, ver-
sterkte stad, aan de vereeniging van de Biela met de Neisse, heeft eene geweer-
fabriek, handel en 16,000 iuw. Patschkau heeft 4000, Ziegenhals 3600, Grottkan
2800, Ottmachan 3100, Katscker 2700, Bauenvttz 2500 inw. Leobschutz, bedrijviL-e
stad, met belangrijke koren- en vlasmarkten, heeft 6700 inw, Hulltschin heeft
2600, Pless een fraai slot cn 3500, Nicolai S3i)0, Loslau.2\0i), Rijbnick 2700 ,
Sohrau 4100, Beuthen 5000 en Tarnowitz 4000 inw.
Brandenburg:, ruim 731: v. m., met 2,100,000 bew.
1. Regerings-district Potsdam,
Berlijn, de hoofdstad van den geheelen staat, de eerste residentie van den ko-
ning cn eeno der schoonste steden van Europa, ligt in eeno vlakke, zandige land-
streek , aan de beide zijden van de Spree. Zij bestaat uit 5 steden, waarbij nog
het nieuwe, prachtige stadskwartier, de Fredcrik-Wtllemstad komt, en uit even
zoo vele voorstcden. Zij heeft 2^ mijl in omtrek, zeer belangrijke fabrieken