Boekgegevens
Titel: Nieuw handboek der aardrijkskunde, met geschiedkundige aanteekeningen
Auteur: Frijlink, H.
Uitgave: Amsterdam: Hendrik Frijlink, 1858
Auteursrechten: Zie auteursrechten
Citeerinstructie: Bijzondere Collecties van de Universiteit van Amsterdam, UBM: IWO 680 D 2
URL: https://schoolmuseum.uba.uva.nl/bookid/LCSM_203765
Onderwerp: (Sociale) geografie, cartografie, planologie, demografie: geografie van de aarde
Trefwoord: Geografie, Leermiddelen (vorm)
Bekijk als:      
Scan: Afbeeldinggrootte:
   Nieuw handboek der aardrijkskunde, met geschiedkundige aanteekeningen
Vorige scan Volgende scanScanned page
PRUISSEN'. 131
waaronder 1400 Joden. Verdere steden met veel industrie zijn: Witkoioomti^ldO,
Wongroiüitz of Wayroiviec met 2700, CUodziesen met 3300, Margonin met 2000,
Uszez (spr. Oesjets) met 1800 en Czarnikoio (spr. Tsjarnikov) met 4000 inw.
De opgemelde provinciën behooren niet, de volgende wel tot het
Duitsche bondgenootschap.
ï- « 111 m e r e n, 574| V. m., met 1,300,000 bew.
Deze provincie is gevormd uit het Oud-Pruissische Voor- en Achter-Pomme-
ren, het voorheen Zweedsche, in 1815 Pruissisch geworden Pommeren, benevens
liet eiland Kugen en den Dramburgschen en Schielelbeinschen kreis, het noorde-
lijke gedeelte vau den Arnswaldschen kreis en eenige plaatsen van West-Pruissen.
^ ]. Regerings-district Stettin.
Stettin, versterkte en fraaije hoofdstad aan de Oder, die haar in vier armen
voorbijvloeit, heeft vele fabrieken, een standbeeld van Frederik den Groote, een
koninklijk paleis en 50,000 inw., eene belangrijke wolmarkt en aanzienlijken zeehan-
del. Pasewalk heeft 7000, Berkum 1700, Uolnoio 5800, Garz 4500, Damm 3100,
Pölitzinw. Anclam, aan de Peene, heeft levendigen zeehandel en 8500 inw.
ückermünde, nabij den uitloop der Ucker in het Friesche hafF, heeft scheepsbouw en
scheepvaart en 3600, Neuwarp 1900 inw. Demmin, levendige stad aan de Peene, die
hier dc Trebel en de Tolleiise ontvangt, heeft 7000 en Treptow 4000 inw. Swine-
mxxnde, stad met ecu zeebad en eene zeehaven, aan den uitloop van de Swine in de
Oostzee, ligt op het oostpunt van het eiland Usedom; zij heeft aanzienlijke vis-
scherij en zeehandel en 5000 inw. Kene andere stad op dit eil. is Usedom met 1500
inw. Wollm, stad aan de Divenow, op het eiland Wollin, dat door drie brug-
gen aan het vaste land verbonden is, heeft scheepsbouw en scheepvaart en 5000
inw. Starcjard, in een vruchtbaar oord aan de Ihna, heeft fabrieken en 13,000 inw.
Freienwaide heeft 1800, Nörenberg 2000, Jakobshagen 1700, Massoiv 2400 iuw. Py-
ritz, met weverijen, voortrefïelijken graanbouw en in de nabijheid de Heilige
of Olto-bron, GOOO inw. heeft. Greiffenhagen, stad aan de Heglitz, een arm van
den Oiler, heeft 5500 inw. Verdere steden zijn: Fiddichoiu, Bahn, Naugard, Cam-
min. Daher, Greijffenherg, Treptow, Regenwalde en Platte, alle met industrie en
2 h 4000 inw.
2. Regerings-district S traals und.
Straalsund, de hoofdstad, aan de zeeëngte Geilen, die het eiland Rügen vau
het vaste land scheidt, heeft eene haven, een zeebad, zeehandel cn 19,000 inw.
Greifsicalde, met eene hoogeschool en 13,000 inw., ligt aan de voor kleine schepen
bevaarbare Ryck, die bij haren uitloop in de Oostzee eene haven der stad is, met
zeehandel. In de nabijgelegen hofstede Eldena is eene slaat- en landbouwkundige
akademie, die met de hoogeschool in verband staat. Wolgast, aan dc Peene, die
hier eene haven vormt en in de Oostzee vloeit, heeft zeehandel cn scheepsbouw
cn 5500 inw. Barth, aan eene kleine golf, heeft eene haven en zeehandel en 5000
inw. Dammgarten heeft 1500, Richtenberg 1700, Franzburg 1200, Grimme 3000,
Tribsees 2800 en GHzkow 1400 inw. — Het eiland Rügen in de Oostzee, | uur
van het vaste land, heeft eenen vruchtbaren grond, is rijk aan natuurschoonhe-
den, beslaat met de kleinere eilanden, die ertoe behooren, 20 v. m., cn telt 40,000
bew. Men vindt er de Stubbeukamer, een naar den zeekant loodregt afgesneden
krijtgebergte, en het voorgebergte Arkona (met eenen vuurtoren), het noordelijk-
ste punt van Duitschland. Hoofdst. Bergen, met 3500 inw. Het vlek Puttbus heeft
600 inw., een fraai slot en een zeebad in de nabijheid.
3. Regerings-district Köslin.
K'óslln, de welgebouwde hoofdstad nabij den Gollenberg, waarop zich een
ijzeren kruis als nationaal gedenkteeken verheft, heeft eenige fabrieken, een fraai
marktplein, met een standbeeld voor koning Fkederik Willem I, en 9000 inw.
Kolberg, versterkte stad, nabij den uitloop der Persante inde Oostzee, heeft eene
zoutkeet, badinrigtingen, eene haven, zeehandel en 10,000 inw. Bublitz met 3000,
Körlin met 2400, Be'gard met 3600, Polzin met 3000, Schiefelbein met 3600, Pal-
kenburg met 3100, Meuw-Stettin met 4200, Tempelburg met 3500, Ratzebur met
1600, B'dricalde met 1500, Rummelsburg met 3300 inw., zijn steden met weverijen
en andere industrie. Rügenwalde, aan de Wipper, heeft fabrieken, eene haven,
zeehandel en 10,000 inw. Bekend zijn de daar gerookte ganzebouten. PoUnow
heeft 1500, Schlaive 3800 en Zanow 1600 inw. Stolpe, aan de Stolpe, met eene
haven aan den mond dezer rivier, heeft 10,000 inw. Men vervaardigt er voorwer-
pen uit barnsteen. Lauenhurn heeft 4000, Leha 1000 en Butow 2900 inw.
9*