Boekgegevens
Titel: Nieuw handboek der aardrijkskunde, met geschiedkundige aanteekeningen
Auteur: Frijlink, H.
Uitgave: Amsterdam: Hendrik Frijlink, 1858
Auteursrechten: Zie auteursrechten
Citeerinstructie: Bijzondere Collecties van de Universiteit van Amsterdam, UBM: IWO 680 D 2
URL: https://schoolmuseum.uba.uva.nl/bookid/LCSM_203765
Onderwerp: (Sociale) geografie, cartografie, planologie, demografie: geografie van de aarde
Trefwoord: Geografie, Leermiddelen (vorm)
Bekijk als:      
Scan: Afbeeldinggrootte:
   Nieuw handboek der aardrijkskunde, met geschiedkundige aanteekeningen
Vorige scan Volgende scanScanned page
130 EUROPA.
zienlijke stail met 23,000 inw., aan de rivier van den zelfden naam, heeft belang-
rijken handel. Marimhunj, stad in een vruchtbaar oord aan de Nogat, drijft le-
vendigen handel, en heeft 6500 inw., benevens een slot, dat voorheen de zetel
was van de grootmeesters der Duitsche orde. Tusschen de Nogat en de AVeichsel
ligt de vruchtbare Marienburg sehe Werder, met het stadje Neutekh, dat 1700 inw.
heeft. Het vlek Tiegenbach heeft 2200 en het stadje Toikemit 2200 inw., die in-
zonderheid van lijstervangst bestaan.
4. Regerings-district Marien-werder.
Marienxcerder, welgebouwde hoofdstad aan de kleine Nogat, heeft eene groote
domkerk en 6000 inw. Christburg heeft 2700, Mewe 2800, Stuhm 1300, Riesenhurg
3500, Vuitsch Eilau 2500, Bischofsiverder 1700, Rosenberg 2500, Freistadt 1900,
Strasshurg 2900, Gollup 2300, Lautenburg 2100 en Gurzno 1200 inw. Graudenz,
aan de vereeniging van de Tbrienke met de Weichsel, heeft 8700 inw. en eene
vesting op eenen daarbij gelegen berg. Lessen heeft 1700, Schivetz 2100, Neuenbürg
3100, Könitz 4000, Tuchel 1900 inw. Ten noordoosten van dit laatste stadje begint
de Tnchelsche heide, een boschstreek, die zich van de bron der Brahe tot aan den
Weichsel uitstrekt, met zand- en moerasgrond doormengd is, en die men nu
tracht te ontginnen. Flatoio, Krojanke, Zempelburg, Duitsch-Krone, Marksch
Friedland, Schloppe, Pruissisch Friedland, Schochau, Hammer stein (Czarne) en
Jastroiv zijn alle steden met veel industrie en van 2 h 4000 inw. Culm, nabij de
Weichsel, heeft eene kadettenschool en 7000 inw. Thorn, versterkte en levendige
stad aan de Weichsel (geb. de sterrekundige Copernicus), drijft handel, cn heeft
12,-000 inw. Culmsee heeft 1700, Löbau 3300 en Neumark 1500 inw.
Posen, 536 v. m., met 1,400,000 bew.
1. Regerings-district Posen.
Posen, versterkte en vrij regelmatig gebouwde hoofdstad, aan de Warthe, met
een slot, fabrieken, handel en aanzienlijke markten, heeft 46,000 inw. Kosten
iiecft 3000, Sch-miegel, met weverijen, 3000, Schroda mede 3000, iStenzceivo [spr.
Stentsjewo) 1300, Schiuersenz weverijen en 3200 inw., die voor de helft Joden
zijn. Santomiscliel of Zaniemysl (spr. Zaanjemissel) heeft 1500, Pieschen oï Pleszew
fabrieken en 5200, Jarotschin 1800, Bentschen mede 1800, Tirschtiegel fabrieken
en 3000, Brötz 1500 en Wreschen 1800 inw. Rogasen, aan een meer en aan de
Weina, heeft 5000 inw., waaronder veel Joden en lakenwevers. Krotoschin,
levendige stad met 8000 inw., is de hoofdplaats van het vorstendom van dien
naam. Obornik heeft 1700, Meseritz, aan de Obra, lakenweverijen en 5000 inw.
Schwerin, aan de Obra, heeft 6000, Birnbaum, aan de Wartha, 3200, Z/rA:e 2.500,
Domst 2300 inw., alle met lakenweverijen, andere fabrieken en handel. Rauivitz,
met handel in bloedzuigers, heeft 1800, Gratz, met brouwerijen, 2400, Neustadt,
met korenhandcl, 2700, Kargaioo, met veehandel, 2100, Wolstein 2700, en Frau-
Stadt, aan de Silesischc grenzen, 6000 inw., beide met lakenweverijen. Reisen nutt
1400, Schvetzhau met 1600, Storchnest met 1400 en Zaboroivo met 9000 inw., zijn
alle steden met weverijen. Lissa of Poolsch-Lissa, eene der voornaamste fabriek-
steden van dit oord, heeft 10,000 inw. (bijna de helft Joden), een slot van den
vorst van Sulkowsky en levendigen handel. Raivicz, welgebouwde stad, nabij de
Silezische grenzen, waar vele Duitschers wonen, heeft mede belangrijke laken-
weverijen, aanzienlijken handel en 10,000 inw. Gostin met 2500, Punitz met 1800,
Intr oschin met 1900, Schrimm of Szrem (spr. Sjrem) met 4000, Kurnick met 3000,
Kobylin met 2500, Kozmin met 3500, Krotoszyn met 7500 cn Boreck met 1850
inw., zijn alle steden met weverijen en andere fabrieken. Ostroivo, met lakenwe-
verijen, heeft 6000, Adelnau 1850, ISulmirschütz 2500, Pinne^lOO, Obersitzko 1800,
Wronke 2400, Samter 2700, Schildberg 2100 en Kempen 6500 inw., die in weve-
rijen en andere fabrieken hun bestaan vinden.
2. Regerings-district Bromberg.
Bromberg, de hoofdstad, in eene zandige landstreek aan de Brahe en aan den
ingang van het Bromberger of Netze-dal, heeft fabrieken, scheepvaart, handel en
10,000 inw. Fordon, Koronowo, Exin, Schubin, Labischin en Znin zijn stadjes van
omstreeks 2000 inw., met veel industrie. Ino-W^-aclaio (spr. Ino-Wratslav, d.i.
Jong-Breslau) heeft 5800 inw., waaronder | Joden. Schneidemühl, aan de bevaar-
bare Kuddow, waar vele lakens en kanten gemaakt en tuingewassen aangekweek
worden, heeft 4300 inw. Nakel heeft 2800, Lobsens 900, FHehne, mede met la-
kenweverijen en kantwerken, 3600, Schönlanke weverijen en 4000, Trzemesno (spr.
Terzjemesno) 3200 inw. Gnesen, gedeeltelijk nieuw herbouwde stad, in eeno vlakte .
tusschen meren cn heuvels, heeft eene domkerk, groote paardenmarkt en 7200 inw.,