Boekgegevens
Titel: Nieuw handboek der aardrijkskunde, met geschiedkundige aanteekeningen
Auteur: Frijlink, H.
Uitgave: Amsterdam: Hendrik Frijlink, 1858
Auteursrechten: Zie auteursrechten
Citeerinstructie: Bijzondere Collecties van de Universiteit van Amsterdam, UBM: IWO 680 D 2
URL: https://schoolmuseum.uba.uva.nl/bookid/LCSM_203765
Onderwerp: (Sociale) geografie, cartografie, planologie, demografie: geografie van de aarde
Trefwoord: Geografie, Leermiddelen (vorm)
Bekijk als:      
Scan: Afbeeldinggrootte:
   Nieuw handboek der aardrijkskunde, met geschiedkundige aanteekeningen
Vorige scan Volgende scanScanned page
0Ü3TENRUK. 121
landschap, tevens een der rijkste en meest bevolkte oorden van Kuropa, beroemd
door zijne voorbeeldelooze zijde-kultmir. Op 12 v. m. wonen 170,000 zielen.
7. Sondrio, in een fraai oord , nabij de zamenvloeijing van de Maller met de Adda,
heeft 4500 inw. J)e vlekken Tirano, Worms (Bormio), Cleven {Chiavenna) QXi Plurs
tellen ieder omstreeks 2000 zielen.
8. pavia, de voormalige hoofdstad van Lombardije, op eene aangename hoogte
aan de Tessino, heeft eene beroemde hoogeschool en 26,000 inw. In den omtrek
alhier, in de voormalige diergaarde, bij het dorp Certosa, werd in 1525 Fuans I,
koning van Frankrijk, gevangen genomen.
9. ïjodiy aan de Adda, drijft sterken handel met de Tarmezaansche kaas, die
hier gemaakt wordt, en heeft 19,000 inw. (Slag 1796.) Crema, in een vruchtbaar
oord aan den Serio, heeft 9300 en het vlek Codorjno 8400 inw.
16.- Venetië.
Het kroonland Venetië, in ouden tijd door de Illyrische Véneters bewoond;
vormde tot 1797 het grootste gedeelte van het hoofdgebied der republiek Venetic.
Oostenrijksch, van 1797—1805. Bestanddeel van het koningrijk Italië, van 1805—1814.
Sedert 1814 Oostenrijksch.
Venetië is verdeeld in 8 provinciën: Veneiiè, Padua, Vkenza, Vc-
rona, Rovigo, Treviso, Bellutio en Udiae oï FriauL
1. Venetië, de hoofdstad van dit gouvernement, eene der oudste, beroemdste
en aanzienlijkste steden, ligt in de lagunen van de Adriatische zee, op 60 groo-
tere en kleinere eilanden, die door 450 bruggen aan elkander zijn verbonden.
Daar de straten zeer smal zijn, geschiedt de passage door middel van kleine over-
dekte booten, gondels geheeten, op de kanalen, die de eilanden van elkander
scheiden. De stad heeft 72 kerken , vele fabrieken, aanzienlijk en handel en 125,000
inw. Onder de openbare gebouwen munten inzonderheid uit: de St. Marcuskerk,
op het fraaije plein vau dien naam, het voormalige paleis der doges (hertogen),
het fraaije gebouw der nieuwe procuratie, en het beroemde arsenaal, dat een af-
zonderlijk eiland beslaat. Murano, stad op een eiland, heeft glasfabrieken en 4000
inw. Chiozza (spr. Kjodza), koopstad op een eiland, niet verre van den uitloop
der Brenta in de Lagunen, met eene haven en scheepsbouw, heeft 27,000 inw.
2. Padua, aan de Bacchiglione (spr. Bakkieljone), in een schoon en vruchtbaar
oord, heeft eene hoogeschool, beroemde jaarmarkt, fabrieken en 52,000 inw. (Geb.
Liviüs.) Battaglia heeft 3000, Este 9000, Montagnana 9000, Momelici 6000 en
Arqua 1500 inw.^ benevens een grafteeken voor den dichter Petharca. Abano is
eene badplaats met 3000 inw.
3. Vicenza, in eene aangename vlakte aan de rivieren Bacchiglione en Recone,
heeft zijdefabrieken, vele voortreffelijke paleizen, en 35,000 inw., Basseno, aan de
Brenta, heeft fabrieken en 12,000 inw. Cittadella en Schio hebben ieder 6000 inw.
Be zeven Gemeenten is eene afzonderlijke streek in het gebergte van het noorden,
bewoond door 40,000 menschen, die eene soort van Oud-Friesch spreken en groo-
tendeels herders en akkerlieden zijn. De hoofdstad is het vlek Asiago, beroemd
door het maken van stroohoeden.
4. Verona, versterkte en ouderwets gebouwde stad, in eene fraaije, door bergen
omringde vlakte, aan de beide oevers van den Etsch, heeft belangrijke zijde- en
wollenfabrieken, en 60,000 inw. Merkwaardig is het oude Romeinsche ampbi-
theater. (Geb. Nepos en Plinids de oude.) Het vlek Villa franca heeft 60(H), het
dorp Caldiera 2500, de stad Cologna 6000 inw. De dertien gemeenten, aan de
grenzen van Tirol, bevat eene bevolking van 50,000 zielen, die'Oud-, genoegzaam
onverstaanbaar Duitsch spreken en grootendeels van veeteelt leven.
5. Rovigo, aan den Adigetto, een arm van de Etsch, heeft 13,000 inw. Adria
heeft 11,400 en Lendiana 5500 inw.
6. Treviso, aan de bevaarbare Silc, heeft velerlei fabrieken en 22,000 inw.
Ceneda, Asolo, Possagno, Conegliano, Serravalle en Castelfranco zijn steden van
5 a 6000 inw.
7. Belluno, op eenen heuvel tusschen de Ardo cn den Piave, heeft 14,000 inw.
In de omstreken, bij Agordo, zijn kopermijnen. Agordo heeft 2500 en TeltrebbQO
inw. Het vlek Fieve di Cadore, met 1600 inw., is de gebooitcpl. van den schilder
Tizian.
8. Udine, welgebouwde stad, in eene vlakte aan het kanaal la Roja, heeft 25,000
inw. In de nabijheid ligt het dorp Campo Formto, met een kasteel, waar in 1797
do vrede tusschen Frankrijk en Oostenrijk gesloten werd. Palmanova, stad cn
vesting aan het kanaal Ia Roja, heeft 2800, Tolmezzo 3300, Sace7e 4600, Pordenone
4700 en Cividale 62öO inw.