Boekgegevens
Titel: Nieuw handboek der aardrijkskunde, met geschiedkundige aanteekeningen
Auteur: Frijlink, H.
Uitgave: Amsterdam: Hendrik Frijlink, 1858
Auteursrechten: Zie auteursrechten
Citeerinstructie: Bijzondere Collecties van de Universiteit van Amsterdam, UBM: IWO 680 D 2
URL: https://schoolmuseum.uba.uva.nl/bookid/LCSM_203765
Onderwerp: (Sociale) geografie, cartografie, planologie, demografie: geografie van de aarde
Trefwoord: Geografie, Leermiddelen (vorm)
Bekijk als:      
Scan: Afbeeldinggrootte:
   Nieuw handboek der aardrijkskunde, met geschiedkundige aanteekeningen
Vorige scan Volgende scanScanned page
120 EUROPA.
Voorts scharen zich langs de kust aanzienlijke eilanden, die rijk zijn aan olie,
zuidvruchten en visch. De belangrijkste zijn: Arbe,Pago, Isola gros8a,Bua,
Brazza (7 v. in. en 16,000 bew.), Lesina, Lissa en Curzola en Meleda.
Van het Lombardijsch-Veiietiaansch konwgrijlc is de grond grooten-
deels. vlak; slechts aan den noordkant raken takken der Alpen
het land, en zuidwestelijk van Padua strekken zich de Enganesche
hergen uit. De Po en de Etsch zijn de hoofdrivieren, die in de
Adriatische zee uitloopen, aan welker kust zich de Lagunen van Ve-
netië, eene reeks van ondiepe binnenwateren, uitstrekken (*). Dit ko-
ningrijk is voortreifelijk bebouwd (vele streken gelijken aan tuinen),
en wordt in twee gouvernementen en deze weder in provinciën
verdeeld.
15. Lo ni ba r d ij e.
Bestanddeeleu:
a. Het hertogdom Milaan. Keizer Karkl VI ontving het bij den vrede te Ra-
stadt (1714) als een gedcehe van de Spaansche heerschappij. Het westelijk gedeelte
tusschen Tessino en Sessia werd in 1703, 1736 en 1743 aan Sardinië afgestaan.
Bestanddeel van de Cisalpynsche republiek van 1797—1805. Bestandd. van het
koningrijk Italië van 1803—1814. Sedert 1814 weder Oostenrijksch.
b. Het hertogdom Mantua. In 170S als opengevallen rijksleen ingetrokken. Het
zelfde lot met Milaan van 1797—1814, cn vervolgens Oostenrijksch.
c. Het vorstendom Castiglione. In 1773 van den regcrenden vorst afgekocht. Het
zelfde lot als Milaan van 1797—1814; daarna Oostenrijksch.
d. De voormalige Graauwbundersche landschappen VeUliti, Worrns (Bormio) en
Cleven (Chiavenna). Bij Graauwbunderland van 1512—1797. Het zelfde lot als Mi-
laan, van 1797—1814. Sedert Oostenrijksch.
e. Een gedeelte van het gebied der republiek Venetië. Oostenrijksch van 1797—
1805. Bestanddeel van het koningrijk Italië, van 1805—1814. Sedert 1814 weder
Oostenrijksch.
Lombardije is verdeeld in 9 provinciën of delegatiën: , JfeTaw-
tuüy Brescia, Cremona , Bergamo, Como, Sondrio, Favia Lodi-Crenia.
1. Milaan, de hoofdstad van dit gouvernement, residentie van den onderkoning
cn eene der aanzienlijkste steden van Italië, ligt in eene groote, heerlijke vlakte,
aan de Olona. Zij is over het geheel niet fraai gebouwd, maar heeft niettemin
vele uitstekende gebouwen, waaronder vooral behooren de prachtige domkerk, de
groote schouwburg, het voormalige Jezuïten-collegie Brera en het groote hospi-
taal; verder aanzienlijke inrigtingen voor het onderwijs, belangrijke fabrieken en
185,000 inw., die grooten handel drijven. Een uur van Milaan is het landhuis Casa
Cimonetta, merkwaardig door zijne sterke echo's. Monza heeft 19,000 inw.
2. Mantua, welbebouwde en zeer versterkte stad in een meer, dat door de ri-
vier Mincio gevormd wordt, en waarover slechts twee toegangen tot de stad ge-
leiden, welke 27,000 inw. heefï. (Belegerd 1796; ingenomen 1797.) Het vlek
glione fspr. Kastieljone), met 6000 inw.. is door tuinen omringd.
3. Brescia, op eene hoogte en aan de rivieren Mella en Garza gelegen, heeft
beroemde geweer-, staal- en ijzerfabrieken, en 42,000 inw. Verdere steden en
vlekken zijn: Chiari (spr. Kjari) met 9000Solo met 5700, Desenzano met 5000
en Montechiaro (spr. Montekjaro) met 6000 inw.
4. Cremona, welbebouwde stad aan de Po, welke niet verre van hier de Adda
ontvangt, heeft goede fabrieken voor violen en vioolsnaren, en 30,000 inw. Pizzi-
ghetone heeft 4000 en Casal 16,000 inw.
5. Bergamo, tusschen de rivieren de Serio en de Brembo op eenen heuvel ge-
bouwd, drijft aanzienlijken handel in zijde en ijzer, houdt jaarlijks eene slerk be-
zochte markt, en heeft 39,000 inw. Treviglio (spr. Trevieljo), Caravaggio (spr.
Karavadzjo) (geb. Miciiel Angelo) en Lovere zijn vlekken met 4 a 60oo inw.
6. Como, aan den zuidelijken oever van het bevallige meer van dien unam, in
oen oord, dat vruchtbaar is aan wijn en olie, heeft 20,000 inw. Farese heeft 11,000
inw. Het vlek Cantu, met 5000 inw., ligt in de Brianza, een met villa's getooid
(*) Lagunen {van het Lat. lacuna, d. i. huil, laagte ot verdieping) heeten in 't algemeen alle
moerassige laagten aan de kusten vari Italië, waar de binnendtiogeude zee eiiandeii en kanalen
vormt; inzonderheid noemt men aldns die, in wier midden Venetië gebouwd is.