Boekgegevens
Titel: Nieuw handboek der aardrijkskunde, met geschiedkundige aanteekeningen
Auteur: Frijlink, H.
Uitgave: Amsterdam: Hendrik Frijlink, 1858
Auteursrechten: Zie auteursrechten
Citeerinstructie: Bijzondere Collecties van de Universiteit van Amsterdam, UBM: IWO 680 D 2
URL: https://schoolmuseum.uba.uva.nl/bookid/LCSM_203765
Onderwerp: (Sociale) geografie, cartografie, planologie, demografie: geografie van de aarde
Trefwoord: Geografie, Leermiddelen (vorm)
Bekijk als:      
Scan: Afbeeldinggrootte:
   Nieuw handboek der aardrijkskunde, met geschiedkundige aanteekeningen
Vorige scan Volgende scanScanned page
OOSTENRIJK. 115
inwoners. Kleine steden cn vlekken zijn: Voitsherg, lurstenfeld, Radkeicshurg,
Feistritz cn Jlïeggershurg.
2. Mtwhurg, stad aan dc Drau in eene fraaije landstreek, heeft 5000 inw. Andere
kleine plaatsen zijn: Pettau, Luüenberg, Gonowilz, Windiscji-Freistritz, Rohitz,
Rann en Toffer. Twee uren van het laatste vlek heeft men het bad Tüffer-Töplitz.
3. Briick, stad aan de vereeniging van de Murz eïi de Mur, heeft 1600 inw.
Te Leoben, stad aan de Mur, met 3000 inw., werden in 1797 de preliminairen
van den vrede van Campo-Formio ouderteekend. Tusschen de vlekken Vordernherg
cn Ehenhrtz ligt de sinds 1000 jaren bewerkte Erzherg, nog altoos eene der rijkste
ijzermijnen van Kuropa. Mariazell, welgebouwd vlek tusschen hooge bergen, heeft
een Mariabeeld, dat ecn grooten toevloed van bedevaartgangers tot zich ti-ekt.
Van het vlek Murz-zu-Schlag, met 1000 inw., begint de onlangs voltooide spoor-
weg over den Semmering naar Gloggnitz. Atisse.e, vlek aan dc zamenvloeijing
van drie riviertjes, welke de Traun vormen, heeft zoutkeeten, voor welke men
het zout uit deii sedert 1000 jaar bewerkten zoutberg Sandling haalt.
Het koningrijk Illyriö, thans in Karinthië^ Krain en de Kustlan-
den verdeeld, is grootendeels bergachtig, wordende van dQ Norische.^
Karnische en Julisdie Alpen, met den hoogen Terglou, doorsneden, en
<loor de Drau cn de Sau besproeid. De hoogste streken bevinden
zich in het westelijk gedeelte.
5. Karinthië.
Dit hertogdom kwam, als opengevallen rijksleen, na het uitsterven der graven
vnn Tirol (1335), aan den hertog van Oostenrijk. Het zuidelijk gedeelte voimde
van 1809—1814 de Fransche provincie Illyrië.
Klagenfart, hoofdst. aan de Glau, heeft 14,000 inw. Villach, aan dc Drau. heeft
3000 i'nw. De naburige Bhibcrq is do rijkste loodmijn in Europa. Nog heeft men
de steden: Völkcrmarkl mai 1200, St. Leonard met 700, Wolfsberg met 1500,
Freisach met 1200, St. Vtit met 1700, Strassburg met 800 inw. Het dorp Bleiberg,
uan den berg van dezen naam, met loodmijnen, is 2 uren lang, en telt 6000 inw.
6. Krain of C a r n i o 1 a.
Bij het uitsterven der graven van Tirol (1335'), ontvingen de Oostenrijksche her-
togen Krain als rijksleen. Het westelijk gedeelte maakte van 1S09—1814 een ge-
deelte uit van de Fransche provincie Illyrië.
Laibach, aan de Laihach, de hoofdstad, is welgebouwd, cn heeft 19,000 inw.,
<lie belangrijken handel drijven. (Congres 1821.) Cirknitz, vlek met 1300 inw.,
ligt aau het Cirknitzcr-meer, dat merkwaardig is, omdat het water nu eens weg-
vloeit en dan w>cder terugkomt. Het vlek Adelsbcrg, met 1400 inw., is beroemd door
«ijne dropsteengrot. Idrïa, met 4500 inw., verstrooid op heuvels gebouwd, heeft
de belangrijkste kwikzilvermijnen in Europa. Andere steden zijn: Sfein met 1400,
Krainburg met 1700, Laak met 1900, Neustlidt met 1400, Weichselburg met 400,
(Joltschee met 750, Gurkfeld met 800, Tschernenibl en Tl/ö/^/«?.«; ieder met 1000 iuw.
7. Do Kustlanden.
Deze bestaan tiit 3 kreisen; Triest, Görz en Tstria.
1. Triesty do belangrijkste zee- en koopstad der geheele monarchie, aan het
einde der golf van Triest en den voet van eenen berg, heeft eene vrijhaven, aan-
zienlijke fabrieken, belangrijken zeehandel cn 86,000 inw.
2. 'Görtz, welge))ouwde stad aan den Isonzo, heoft 11,000 inw. Aquileja, ^ uur
van de Adriatische zee, in een ongezond oord, heeft merkwaardige llomeinschc
oudheden en 1400 inw.
3. Capo d Istria, levendige zeestad, opeen eiland in do Adriatische zee, dat
door eeno brug met het vaste land verbonden is, heeft 7000 inw. Rovigno, vrij
aanzienlijke zeestad op een schiereiland, met twee havens, telt 11,000 inw. Pola,
stad op eenen berg aan de Adriatische zee, heeft vclc lionieinscho oudheden, eu
1100 inw. Dc overige steden zijn: Moggia {^YiV. Modzja) met 1500, Pisino of
^^itferbHrg met ^ Parenzo met 2500, 'Pirano met 9000, Isola met 4050, Biben
of Pedena met 1600, GalUqnana met 1200, Fianona met 800, Caslna met 600,
Gradisca met 1200, Flitsch of Fles met 2200 en Monfalcone met 1400 inw. — De
eilanden Chcrso cn Oscro, die door cenc brug vereenigd zijn, liggen in de
golf van Quainaro. Zij beslaan te zamen 8 v. m. en lellen 14.000 bew. Op het
teistc heeft men de stad (terso met 3600 cn op het laatste'dc steden Üssea^o
8*