Boekgegevens
Titel: Nieuw handboek der aardrijkskunde, met geschiedkundige aanteekeningen
Auteur: Frijlink, H.
Uitgave: Amsterdam: Hendrik Frijlink, 1858
Auteursrechten: Zie auteursrechten
Citeerinstructie: Bijzondere Collecties van de Universiteit van Amsterdam, UBM: IWO 680 D 2
URL: https://schoolmuseum.uba.uva.nl/bookid/LCSM_203765
Onderwerp: (Sociale) geografie, cartografie, planologie, demografie: geografie van de aarde
Trefwoord: Geografie, Leermiddelen (vorm)
Bekijk als:      
Scan: Afbeeldinggrootte:
   Nieuw handboek der aardrijkskunde, met geschiedkundige aanteekeningen
Vorige scan Volgende scanScanned page
114 eullopa.
cliat, liceft beroemde cn zeer bezochte warme baden cn 4000 inw. Indo nabijheid
is het schoone IJelena-dal. Gloggnitz, vlek aan de Schwarza, met de groote kei-
zerlijke fabriek van gegoten spiegels, die vroeger te Neuhaus bestond, heeft 1800
inw. Van hier begint de met groote kosten gebouwde spoorweg over den Sem-
mering, die naar Murz-zu-Schlag loopt.
3. SU Pölten, fraaije stad aan de ïrasen, heeft 6000 inw. Waidltoven, stad aan
dc Ips, heeft belangrijke metaalfabrieken cn 3600 inw. Mölk, vlek aan den mond
vandcMölkin den Donau, met eene prachtige Benedictijner abdij, heeft 1200 inw.
4. Krems, stad aan den voet van den Manhartsberg, nabij de plaats, waar dc
Krems zich in den Donau ontlast, heeft fabrieken en 7000 inw. Verdere kleine
steden zijn : Mantern, Egenburg, Weitra, Dürrenstein, Boheemscli Waidhofen, Horn,
Hotz, liardegg, Litschau, Gmünd en Zwettel.
2, Opper-Oostcnrijk of Oostenrijk boven de Ens.
Dit bestaat uit 4 kreisen: Muhllcreis (/. Linz), Innkreis (/. Eied)^_
11 aiisruckhreis (/. Wels) en Traunkreis (L Steijer).
1. Linz, de welgebouwde hoofdstad, met nieuw aangelegde vestingwerken, in
eene fraaije landstreek, aan den Donau, heeft eene groote keizerlijke tapijtfabriek,
belangrijken handel en 27,000 inw. Kleine steden en vlekken zijn: Urfahr ja^t 2600,
Grein met 1500 en Freystadt met 3000 inw. v
2. Ilied, aan dc Anti'ss, heeft 2600 inw. Andere steden zijn: Braunau, Schär-
ding, Ottensheim f Steyeregg, Matthausen, Aschach, Vöcklahrück, Schicanenstadt en
Grieskirc}\en,
3. Wels, aan de Traun, heeft 4500 inw. Voorts heeft men: Lambach, Eng els zeil,
Efferding cn Mondsee.
4. Steyer, welgebouwde stad aan de zamenvloeijing van den Steyer in de Ens,
in eene fraaije vlakte, heeft 11,000 inw. Er worden vele ijzerwaren vervaardigd.
Ens, welgebouwde stad, aan de zamenvloeijing van den Donau met de bevaarbare
Ens, op eenen berg, heeft 3500 inw. Kremsmunster, vlek op eenen heuvel en aan
iie Krems, bij welke eene prachtige en rijke Benedictijner abdij ligt, heeft 900
cn Gmünden 3400 inw. liet Salzkammergut, een der schilderachtigste oorden van
Oostenrijk, heeft rijke zoutbergen in de nabijheid van twee vlekken, Ischl Qn
IIollstadL, het eerste met 2000 inw. en wereldberoemde baden, het laatste met
looo- inw. en een fraaijen waterval in de nabijheid.
3. Salzburg.
Bisdom door Kuprecht gesticht in 682. Aartsbisdom 798—1802. Keurvorstend
om tot het groothertogd. van Toscane 1803—1805. Oostenrijksch 1805—1810. Bei-
jcrsch 1810—1815. Weder Oostenrijksch sedert 1815.
Salzburg, stad in eene zeer romantische streek aan de beide oevers der Salz-
ach, heeft 18,000 inw. en in de nabijheid de hoog liggende vesting//ü/ießsa/^iwr^,
Merkwaardig zijn de domkerk en de Nieuwe- of Sigismundus-poort, een gewelf,
in eene rots uitgehouwen. (Geb. Mozart.) Leopoldskrone^ Kiesheim en Ilellbrunn
zijn drie lustpaleizen in den omtrek van Salzburg. Hallein, stad aan de Salzach en
den voet van den Durrenberg, heeft een belangrijk zoutwerk cn 6000 inw. Bad-
Gastein, een klein dorp aan den voet van den 3000voet hoog, in eene
zeer woeste en ruwe landstreek, is beroemd wegens zijn sterk bezocht warm bad.
Bij het dorp Krimml heeft men den schoonsten waterval van den Oostenrijkschen
staat. In de omstreken, aan den 8000 voet hoogen Bathhaiisberg, zijn goudmijnen.
4. Stiermark.
Otto I stelde hier den Beijerschen graaf Ottokar I, uit het geslacht der
Traungauers, als markgraaf aan. Daar deze in de stad Steyer of Stier geboren
was, en hy, alsmede zijne opvolgers, daar zijn verblijf hield, werd het land dc
mark van Steyer of Stier genoemd. In 1186 erfde de Babenbergsche hertog Leo-
pold V Stiermark van Ottokar VI, den laatsten Traungauer. In 1282 beleende
Küdolp van Habsburg zijne beide zonen, Rudolf en Albrecht, er mede, en
sedert dien tijd bleef het aan het Ilabsburgsche huis.
Deze provincie wordt doorstroomd van de Mnr, de Drati en de San;
in liet noorden en westen is zij gelieel met bergen bezet; bet zuid-
oostelijk gedeelte is vruchtbaardei'. Stiermark wordt verdeeld in 3
kreisen: Gralz, Marburg en Bruck.
1. Gratz, welgebouwde hoofdstad in een bevallig oord aan de Mm, heeft fa-
brieken , eene hoogeschool, eene groote bibliotheek , levendigen handel, en 56,000