Boekgegevens
Titel: Nieuw handboek der aardrijkskunde, met geschiedkundige aanteekeningen
Auteur: Frijlink, H.
Uitgave: Amsterdam: Hendrik Frijlink, 1858
Auteursrechten: Zie auteursrechten
Citeerinstructie: Bijzondere Collecties van de Universiteit van Amsterdam, UBM: IWO 680 D 2
URL: https://schoolmuseum.uba.uva.nl/bookid/LCSM_203765
Onderwerp: (Sociale) geografie, cartografie, planologie, demografie: geografie van de aarde
Trefwoord: Geografie, Leermiddelen (vorm)
Bekijk als:      
Scan: Afbeeldinggrootte:
   Nieuw handboek der aardrijkskunde, met geschiedkundige aanteekeningen
Vorige scan Volgende scanScanned page
oostenrijk. 131
Oppervl. in Getal
vierk. m. bewoners.
Karinthië..................... 188i 350,000
Krain of Carniola................ 181f 550,000
Kustlanden..................... 145 630,000
Tirol en Vorarlberg............... 522| 940,000
Boheme....................... 944 5,000,000
Moravië....................bijna 404 2,000,000
8ilezië........................ 93^ 490,000
Galicië,....................... 1422i 5,500,000
Bukowina..................... 189i 440,000
Dalmatië...................... 232^ 440,000
'Xombardije..................... 392 3,200,000
Venetië....................... 434 2,500,000
Hongarije......................32 GG 8,900,000
Woj wodschap van 8erbië en Ternes-Ba-
naat.......................... 545 1,600,000
Kroatië en Slavonié".............. 332^^: 990,000
Transsylvanië of Zevenb ergen.......1102J 2,300,000
Militaire Grenzen................ G09§ 1,100,000
Het aartshertogdom Oostenrijk en het hertogdom Salzburg, te zamen
in de drie volgende kroonlanden verdeeld, liggen in een voor het
grootste gedeelte voortreffelijk bebouwd dal. door den Donau be-
sproeid , en aan de noord- en westzijde door bergen ingesloten. Hier
heeft men den Sneeuwberg en den grooten Glockner,
1. Neder-Oostenrijk of Oostenrijk beneden de Ens.
Dit wordt verdeeld in 4 kreisen: Beneden-Wienerwald {landgeregt
Wien of Weeneu), Boven-Wienerioald (/. Wiener-N eustadt) ^ Beneden-
Manhartsherg {L iSt, Foiten) en Boven^Monhartsberg (l. Krems).
1. Weenen, de hoofdstad van bet keizerrijk, de residentie des keizers en de eerste
ßtad van Duitscbland, ligt in een aangenaam oord aan den Donau, die hier de
IVien en de Alseróaclt opneemt. Zij bestaat uit de stad zelve en 34 voorsteden,
die te zamen grooter dan de eigenlijke stad zijn, heeft 3^ mijl in omtrek, en
(buiten de militairen) 472,000 inwoners. De eigenlijke stad heeft zeer hooge hui-
zen, maar naauwe, kromme stralen; in de voorsteden zijn zij breeder. Merk-
waardig zijn: de keizerlijke Burg met den nieuw aangelegden volkstuin, de
Paradeplaats, het grootste plein der stad, de groote keizerlijke Bibliotheek, de
Stepbanuskerk, de Ivarelskerk, het paleis Belvedere, voortreffelijke inrigtingen
voor kranken, armen en het onderwijs, vooral, wat het laatste aangaat, de hooge-
school. De fabrieken zijn van aanbelang, en houden 70,000 personen bezig. Ook
is Weenen bet middelpunt van den Oostenrijkschen handel. Onder de openbare
plaatsen van vermaak zijn dc Augarten en de Prater voornamelijk bekend. (Weener
congres 1815. Opstand en bombardement 1848.J — Sch'ónhrunn is een prachtig
keizerlijk lustpaleis, met eenen Botanischen tuin. Betzendorf qw Laxenburg zijn
twee keizerlijke lustpaleizen. Dörnbach is een fraai dovp, met het vorstelijk
Schwarzenbergsche lustslot JS^uicaldegg en een fraai park. De stad Kloster-
Neuburg heeft 4000 inw. llaimburg, stad aan den Donau, heeft de grootste kei-
zerlijke tabaksfabrieken des lands. Petronell, Bruck aan de Leitha, Schioachat,
Fisdiainent, Uertlwldsdorf, Mödling, llohraii (geh. Haydn), Tidn, Korn-Neuhurg,
Stockerau, Feldsberg, Laa, Marcheck, Zistei'sdorf an Meissau zijn kleine steden of
vlekken. Het dorp Aspern, met 7000 iuw., is bekend door den veldslag in 1809.
Enzendorf, stad nabij den Donau, is mede door eenen veldslag van 1809 be-
kend, dien men gewoonlijk den slag bij Duitsch-Wagram heet.
2, Wiener-Neustadt, met 13,000 inw., welgebouwde stad aan de Fischa, nabij den
Schceuwberg, heeft eene militaire akademie. Ebcrgassing, dorp aan de Fischa,
heeft eene groote papierfabriek. De vroeger aldaar bestaan hebbende geschut-
boorderij ig naar Weenen verplaatst. Baden, welgebouwde stad aan de Schwü-
8