Boekgegevens
Titel: Nieuw handboek der aardrijkskunde, met geschiedkundige aanteekeningen
Auteur: Frijlink, H.
Uitgave: Amsterdam: Hendrik Frijlink, 1858
Auteursrechten: Zie auteursrechten
Citeerinstructie: Bijzondere Collecties van de Universiteit van Amsterdam, UBM: IWO 680 D 2
URL: https://schoolmuseum.uba.uva.nl/bookid/LCSM_203765
Onderwerp: (Sociale) geografie, cartografie, planologie, demografie: geografie van de aarde
Trefwoord: Geografie, Leermiddelen (vorm)
Bekijk als:      
Scan: Afbeeldinggrootte:
   Nieuw handboek der aardrijkskunde, met geschiedkundige aanteekeningen
Vorige scan Volgende scanScanned page
104 EUROPA.
aan de staatsregering onmiddelijk onderworpen is, en in 4 legatiën n
namelijk de legatie der Eomagna (met de 4 delegatiën Bologna ^ Fev"
rara^ Forli en Ravenna)^ de legatie der Marken (met de 6 delegatiën
Ancona^ Urhino en Fesaro ^ Macerata, Fermo^ AscoH en Camerino), de
legatie van TJmhriè (met de 3 delegatiën Pervgia, Spoleto en Rieiï) en
de legatie der Campagna en Maritima (met de 3 delegatiën Velletri^
Frosinone en Beneveyito). Aan het hoofd van de eerste dezer 5 afdee-
lingen staat, voor het burgerlijk bestuur, een kardinaal-president;
aan elk der 4 anderen een kardinaal-legaat, aan wien een buitenge-
wone pauselijke commissaris, of, gelijk in de legatie Campagna, een
vice-legaat, is toegevoegd; zij verkeeren slechts met den staatssecre-
taris. Aan het hoofd der provinciën of delegatiën staan delegaten,
die ook leeken kunnen zijn. De provinciën worden wederom verdeeld
in governi., welker hoofden (governatori), even als de legaten en dele-
gaten, door de regering gekozen worden,
1. Comarca Rome. Rome, eene van de merkwaardigste steden der wereld, is
aan de beide oevers van den Tiber op 12 heuvels gebouwd, heeft bijna 3 uren in
omtrek, schoone opene pleinen, talrijke waterleidingen, vele prachtige paleizen,
eene hoogeschool, 328 kerken, 186 kloosters en 178,000 inw., onder welke vele
groote kunstenaars. Vooral zijn merkwaardig: de St. Pieterskerk, de grootste en
fraaiste kerk des aardbodems; de kerk van St. Johannes van Lateraan, waarin de
paus de dienst verrigt; de Rotonda of het Pantheon, met de graftomben van be*
roemde mannen; het Vatikaan, het paleis Quirinaal, waarin de paus zijn verblijf
houdt; de paleizen van Barberini en Farnese, het Kapiiool en de Engelenburg of
citadel der stad. Onder de aanzienlijke menigte van oudheden behooren vooral de
zuil van Trajanus en het Coliseum, èen oude Romeinsche schouwburg van zeer
grooten omvang. In den omtrek der stad zijn vele bezienswaardige villa's of land-
huizen , waaronder de villa Borghese het meest bekend is. Be omstreek van Rome,
Campagna di Roma, welke het grootste gedeelte van het oude Latium omvat, is
woest, ongezond, en grootendeels onbebouwd. Ostia, stadje in eene ongezonde
streek aan den Tiber, is bijna geheel verlaten. Albano, met prachtige landhuizen
in de omstreek, heeft 5000 inw. Het vlek Castel Gandolfo, aan het Albanische
meer, heeft een fraai paleis, waar de paus een gedeelte van den zomer vertoeft.
Frascati (voorheen Tusculum) heeft 4000 inw. en mede fraaije landhuizen in de
omstreek. TivoH (voorh. Tibur), aan de Teverone (voorh. Anio), die hier eenen
val van 60 voet heeft, ligt op eenen berg, is van vele olijfboomen omringd, en
heeft 7000 inw. Merkwaardig is het zwavelmoeras, de Solfatara. Palestrina (voorb.
Praeneste) heeft 3000 en Svhiaco 2000 inw.
2. Del. Viterbo. Viterbo heeft warme minerale baden en 13,000 inw. Monte-
Jiascone 3000 inw. en beroemden wijn.
3. Del. Civita vecchia. Civita vecchia (spr. Tsjirita vekja), versterkte koop-
stad aan de Middellandsche zee, heeft eene haven en 8000 inw. iTo^ heeft aluin-
mijnen en 3000 inw.
4. Del. Orvieto. Orvieto heeft 9000 inw.
5. Del. Bologna. Bologna, tusschen de rivieren Reno en Savena, aan den
voet van wijnbergen, heeft vele paleizen, eene hoogeschool, fabrieken en 80,000
inw., die vrij aanzienlijken handel drijven. De Bologneser fiesschen, worsten en
hondjes zijn bekend. Cento heeft 4000 inw.
6. Del. Ferrara. Ferrara, welgebouwde stad in eene moerassige streek, aan
eenen arm van de Po, heeft eene fraaije, groote citadel, en 30,000 inw., univer-
siteit, kerk met zesvoudige echo; alsmede het Anna-hospitaal, waar Tasso we-
gens vermeende krankzinnigheid zeven jaren gevangen zat. (Geb. Ariosto.) Co-
macchio (spr. Komakjo), in eene ongezonde streek, heeft 5500 en Ponto di Lago
Scuroy aan den Po, transitohandel en 5000 inw.
7. Del. Forli. Forli zouikeeten en 16,000, Ce^ena 15,000 en Rimini 20,000
inw.
8. Del. Ra venn a. Ravennna, in een moerassig oord, nabij den mond der Montone
in de Adriatische zee, heeft 24,000 inw. Faenza heefl beroemde aardewerkfabrieken
(majoliek) en 18,000, Imola 4000 inw.
_ 9. Del. Ancona. Ancona, versterkte koopstad op eene landtong aan dc Adria-
tische zee, heeft eene goede haven en 30,000 inw., waaronder 5000 Joden.
10. Del. Ürbino-Pesaro. Urbino, aan de bron van den Foglio, heeft 12,000
iuw, (Geb. de beroemde schilder Raphacl.) Pesaro, heeft eene haven cn 12,000