Boekgegevens
Titel: Nieuw handboek der aardrijkskunde, met geschiedkundige aanteekeningen
Auteur: Frijlink, H.
Uitgave: Amsterdam: Hendrik Frijlink, 1858
Auteursrechten: Zie auteursrechten
Citeerinstructie: Bijzondere Collecties van de Universiteit van Amsterdam, UBM: IWO 680 D 2
URL: https://schoolmuseum.uba.uva.nl/bookid/LCSM_203765
Onderwerp: (Sociale) geografie, cartografie, planologie, demografie: geografie van de aarde
Trefwoord: Geografie, Leermiddelen (vorm)
Bekijk als:      
Scan: Afbeeldinggrootte:
   Nieuw handboek der aardrijkskunde, met geschiedkundige aanteekeningen
Vorige scan Volgende scanScanned page
94 EUROPA.
Bex, fraai dorp, met het eenige zoutwerk in Zwitserland en 2000 inw., ligt in de
nabijheid van het vlek Aelen [Ai g Ie), dat 3000 inw. telt.
20. Wallis, 78J- v. m., met 82,500 bew., Katholiek.
Sitlen (Sion), aan do rivier van dezen naam, welke hier in de Rhone vloeit, is
de hoofdstad van dit kanton en heeft 3000 inw. Leuk, vlek aan de Rhône, met
600 inw., heeft beroemde zwavelbaden. MarHnacli of Martigny, aan de Dranse,
met 1100 inw., is een depot van de waren, die langs den weg over den St. Ber-
nard vervoerd worden. St. Moritz, stad aan de Rhone, is beroemd wegens de
door twee bergen gevormJe kloof, en door den waterval Fissevache, veroorzaakt
door de Salenche, dio loodregt naar beneden stort.
21. Neufchatel (Neuenburg), v.m., met 71,000bew.,
grootendeels Hervormd.
De vorstendommen Neuenbürg en Vallendis werden in 1707 een erfvorstendora
van het Pruissische koningrijk. Bij het verdrag te Schönbrunn CISOS) stond Pruissen
het aan Napoleon af, die het aan zijnen maarschalk Berthibr in leen gaf. Door
den eersten vrede te Parijs kwam het weder aan Pruissen terug. Sedert 1815 was
de koning van Pruissen, als vorst van Neuenburg, lid geworden van het Zwit-
sersch bondgenootschap. Op 1 Maart 1848 verklaarde Neuenburg zich vrij van
Pruissen, en sloot zich bij het Zwitsersch bondgenootschap aan. De koning van
Pruissen vergenoegde zich met het indienen van een protest hiertegen. Zijn regt
op Neuenburg werd door de groote mogendheden erkend, en de bemiddeling der
zaak aan deze overgelaten. De opstand in Sept. 1856 verhaastte de beslissing, die
bij verdrag van 26 Mei 1857 tot stand kwam, en hierop neêrkomt: De koning
van Pruissen ziet af van zijne regten op Neuenburg, weU kanton, nu op zichzelf
staande, lid wordt van het Zwitsersch bondgenootschap, met gelijke regten als de
overige kantons. Zwitserland geeft volkomene amnestie aan alle opstandelingen,
neemt alle kosten op zich, en betaalt den koning van Pruissen een millioen
francs, als schavergoeding. Deze behoudt den titel van vorst van Neuenbürg, als
historische herinnering; ook blijft hem het regt van jaarlijksche inzage van de
rekeningen der door zijne voorzaten gestichte kerkgoederen.
Neufchatel, de hoofdstad, is fraai gelegen aan den voet van eenen heuvel,
waar de bergstroom Scyon in het meer van Neufchâtel valt, heeft leven dijen han-
del en 10,000 inw. De vlekken Locle met 6500 inw. en Chaux de Fonds met
8000 inw., benevens het dal Val de Travers, met 8000 inw., zijn bekend wegens
hunne fabrieken van kant, horologiën en metaalwaren." Boudry, nabij het meer
van Ncnfcliatel, heeft wijnbouw en 1400, Landeron 1000 inw, ïlet heerlijke diil
Val de Ruz telt 17 gemeenten en 7000 inw.
22. Genève (Genf), ^ v.m., met 64,909 bew., de groot-
ste helft Hervormd, de kleinste Katholiek.
Geneve, weleer versterkte hoofdstad, in een fraai oord bij de uitstrooming van
de Khone uit het meer van Genève, die tevens in de stad de Arve opneemt,
heeft eene hoogeschool, een doofstommen-instituut, vele fabrieken, inzonderheid
van uurwerken en bijouteriewaren, aanzienlijken handel en 35,000 inw. De stad
Carovge heeft fabrieken en 4500, het dorp Chène. 2500 en het vlek Versoix, beide
aan het meer van Genève, 1000 inw.
xnrAJjTit:.
Dit schiereiland, dat zich ten zuiden der Alpen in de Middel-
landsche zee uitstrekt, en waartoe ook nog verscheidene eilanden
behooren, wordt aan de landzijde door dit gebergte van Frank-
rijk, Zwitserland en Duitschland gescheiden; namelijk van het
eerstgenoemde land in het noordwesten, en van de beide andere lan-
den in het noorden. Aan de westkust van Midden-Italië draagt de
Middellandsche zee den naam van Toscaansche, Tyrheensche of He-
trui ische, aan den oostkant dien van Adriatische, en aan den zuid-
oostkant dien van Ionische zee. Italië heeft, buiten het aan Frank-