Boekgegevens
Titel: Nieuw handboek der aardrijkskunde, met geschiedkundige aanteekeningen
Auteur: Frijlink, H.
Uitgave: Amsterdam: Hendrik Frijlink, 1858
Auteursrechten: Zie auteursrechten
Citeerinstructie: Bijzondere Collecties van de Universiteit van Amsterdam, UBM: IWO 680 D 2
URL: https://schoolmuseum.uba.uva.nl/bookid/LCSM_203765
Onderwerp: (Sociale) geografie, cartografie, planologie, demografie: geografie van de aarde
Trefwoord: Geografie, Leermiddelen (vorm)
Bekijk als:      
Scan: Afbeeldinggrootte:
   Nieuw handboek der aardrijkskunde, met geschiedkundige aanteekeningen
Vorige scan Volgende scanScanned page
ZWITSERLAND. 89
lict kanton "Wallis uit de Furlca ontspringt, door liet meer van
Genève stroomt, daaina de uit Savoye komende Arve met zich ver-
eenigt, en kort daarna Zwitserland verlaat. De Tessino of Ticino en
de Jnn ontspringen insgelijks in Zwitserland en loopen naar Italië,
pjr zijn een aantal meren, waarvan sommige vrij groot van omvang,
liet meer van Constans, het meer van Genève en het Lar/o Maggiore,
waarmede het Luganer-meer verbonden is, behooren slechts voor een
gedeelte tot Zwitserland. Binnen's lands heeft men, als de merk-
waardigste meren, dat van oï Nen fchatd, dat van Zurich,
het Miirlner-, het Bieler-, het Vierwaldstadter-, het Zuger-, het
Thnner-, het Briemer-meer, enz.
Zwitserland is het hoogste land van Europa, en over het geheel
een ruw bei-gland, vooral in de zuidelijke deelen, waar de Alpen
zijn, het hoofdgebergte van Europa, die zich van de Middellandsche
zee, tusschen Frankrijk en Italië, tot aan Turkije uitstrekken, en
de grens tusschen Zwitserland en Italië uitmaken. Het gedeelte,
dat tot Zwitserland behoort, wordt in verschillende afdeelingen on-
derscheiden, zoo als de Pennijnsche, de Lepontische, de Berner en de
Jihoetiiche Alpen, en heeft eene rigting van het zuidwesten naar het
noordoosten. De sneeuwgrens heeft in de noordelijke Alpen eene hoogte
van 8200, de boomgrens van 5600 en de grens van graanbouw van
3400 voet; in de zuidelijke Alpen zijn deze cijfers 8G00, 6200 en 4500.
De zuidelijke afdeeling der Zwitsersche Alpen vormen de 1'eiinijnsche
Alpen, van den Col de Bonhomme over den Montblanc, den Grooten
St, Bernard tot aan den Mont-rosa, die tot de hoogste Alpen behoo-
ren, Piemont van Wallis scheiden en bijna geheel uit ijsbergen (j/e^-
scher, glaciers) bestaan. Hier zijn vooral merkwaardig: 1. De Grooie
St. Bernard, over welken een weg loopt, die eene hoogte van 7548 v.
bereikt, met een hospitium of klooster van de orde der Augustijnen,
ter hoogte van 7800 v., de hoogst gelegene woonplaats in Zwitser-
land. De oostelijkste bergtop, met name Velan, is 10,327, de wes-
telijke, Dronaz, 9000 v. hoog; 2. De Mont-rosa, welks hoogste punt
14,222 voet boven de zee bereikt, weshalve hij de hoogste berg in
Zwitserland is. Deze berg splitst zich in 2 hoofddeelen: de eerste, de
zuidelijke Mont-rosa, loopt van het w. naar het o., is 1J m, lang, en
de zuidelijkste spits hiervan, de Mont carvin, is 13,854 v. hoog; de
noordelijke Mont-rosa vormt 9 grootere en kleinere spitsen, die van
het zuiden naar het noorden loopen, en van welke de hoogste 14,222 v.
bereikt. Van den Mont-rosa strekken zich de Lepontische Alpen uit
over den St. Gotthard en den Lukmaniër, tot aan den Muschelhorn
en den Bernhardin. Daartoe behooren de Simplon en de Griesberg. Over
den eersten loopt een 8 uur lange weg, gedeeltelijk over 264 brug-
gen en door verscheidene in rotsen gehouwene gangen. Over den
Griesberg loopt ter hoogte van 7330 voet een wel onderhouden Al-
penpad uit Opper-Wallis naar Italië. Ten noorden van de Pennijn-
sche en Lepontische Alpen strekken zich de Berner Alpen uit, die
in het zuiden van het kanton Bern en in het noorden van Wallis
een aanvang nemen, zich weldra tot groote hoogten verheffen, in
het westen tot aan het meer van Genève afdalen, en in het oosten
tot aan den St. Gotthard loopen, waar zij zich met de twee eerste
afdalingen vereenigen. Tot dit gebergte behooren de Juvgfrau, 12,872
v., de Finster-aarhorn, 13,234 v., Aq Schreckhorn, 12,502 v., AoEiger,
12,2G8 v., de Mönch, 12,66G v., de Grimsel, 9104 v., de Viescher-