Boekgegevens
Titel: Beknopte Nederlandsche spraakkunst: een leerboekje voor de hoogste klassen der scholen voor gewoon en meer uitgebreid lager onderwijs
Auteur: Dale, ... van
Uitgave: Schoonhoven: S.E. van Nooten, 1864
2de, verb. dr
Auteursrechten: Zie auteursrechten
Citeerinstructie: Bijzondere Collecties van de Universiteit van Amsterdam, UBM: Obr. 3038
URL: https://schoolmuseum.uba.uva.nl/bookid/LCSM_203733
Onderwerp: Taal- en letterkunde naar afzonderlijke talen: Nederlandse taalkunde
Trefwoord: Nederlands, Grammatica's (vorm)
Bekijk als:      
Scan: Afbeeldinggrootte:
   Beknopte Nederlandsche spraakkunst: een leerboekje voor de hoogste klassen der scholen voor gewoon en meer uitgebreid lager onderwijs
Vorige scan Volgende scanScanned page
47
a. Komen staat in de plaats van kwemen: daarom heeft de onvol-
maakte verl. tijd kwam,
b. Zweren, etteren, heeft zwcor, gezworen. Zweren, een* eed
doen, heeft zwoer, gezworen.
e. Schrikken heeft schrikte, schrok; geschrikt, geschrokken.
d. Verschrikken, zelf verschrikken, heeft verschrikte, verschrok-
ken, Verschrikken, verschrikken, \\Qfiii verschrikte, verschrikt.
e. Delven heeffc delfde, dolf; gedolven. Melken heeft melkte,
molk ; gemolken.
f. Wenken heeft wenkte, gewenkt. Erven heeft erfde, geërfd.
g. Helpen heeft holp, hielp; geholpen. Zwerven heeft zworf,
zwierf; gezworven,
h. Vangerennen (zamenvloeijen), geron, geronnen, wordt alleen
geronnen nog gebruikt, als in 't versje:
Zoo gewonnen,
Zoo geronnen,
en in de uitdrukking geronnen bloed. Van rennen, dat vroeger
sterk was, is geronnen afkomstig in de uitdrukkingen: Nimmer
moe geronnen tijd en af geronnen tijd. Men vindt ook: Nimmer moé
gerende tijd,
i. Bersten \i^tiikerüte, horst; geborsten. Barsten heeft barstte;
gebarsten, geborsten. Borsten heeft borstte, geborsten (spreektaal).
j. Men heeft at, gegeten *).
k. Lagchen heeft lachte, oudtijds loech; gelagchen. Laden\^tii
laadde, oudtijds locd; geladen. Loed komt nog enkele malen, loech
komt nog vaak in verzen voor.
l. Waaijen heeft waaide, woei ; gewaaid.
m. Jagen heeft jaagde (of joeg); gejaagd. Vragen heeft vraagde
(of vroeg); gevraagd. De zwakke vorm is de oorspronkelijke en
verdient daarom volgens sommigen de voorkeur.
n. Schéppen, met een' lepel, emmer, enz., heeft schepte, geschept.
♦) Men schrijft gij at of gij aat. Iq sommige streken zegt mca ik
heb al geten voor geëten, gegeten. Men zegt ook glooven voor gelooven;
gegloofd voor geloofd. Glijden is ontstaan uit getijden.