Boekgegevens
Titel: Beknopte Nederlandsche spraakkunst: een leerboekje voor de hoogste klassen der scholen voor gewoon en meer uitgebreid lager onderwijs
Auteur: Dale, ... van
Uitgave: Schoonhoven: S.E. van Nooten, 1864
2de, verb. dr
Auteursrechten: Zie auteursrechten
Citeerinstructie: Bijzondere Collecties van de Universiteit van Amsterdam, UBM: Obr. 3038
URL: https://schoolmuseum.uba.uva.nl/bookid/LCSM_203733
Onderwerp: Taal- en letterkunde naar afzonderlijke talen: Nederlandse taalkunde
Trefwoord: Nederlands, Grammatica's (vorm)
Bekijk als:      
Scan: Afbeeldinggrootte:
   Beknopte Nederlandsche spraakkunst: een leerboekje voor de hoogste klassen der scholen voor gewoon en meer uitgebreid lager onderwijs
Vorige scan Volgende scanScanned page
36
twee bet. zij gaan bij vieren. Deze onderscheiding wordt niet altijd
in acht genomen; b. v.: 'Een^ vierhoek, waaroan de zijden twee aan
twee evemoijdig loopen, noemt men een parallelogram,
63. Be andere beteekent de tw^.ede. Nog zegt men ten andere
voor ten tweede, en schrijft men anderhalf voor tweedehal f, dat is :
het eene geheel en het d^ndeie geheel half, Zbo'ook schrijft men
derdehalf, em. vooï tweegeheelen en het derde geheel half. Derde*
halve week, vierdehalve dag bet. dus: twee en een halve week, drie
en een* halven dag, dat is : twee weken en eene halve week, drie da-
gen i?;? dag. Men zegt zoowel twee en een halve cent,
d, i. twee centen en een halve cent, als twee cent en half, d. i. twee
cent geheel en een cent half Zoo ook drie en eene halve maand
of drie maanden en half, enz.
64. Spreekt men van personen, zoo schrijft men: allen,
velen, weinigen, heiden, eenigen, sommigen, (twz.-, spreekt men
van andere voorwerpen, zoo schrijft men: alle, vele, wei-
nige, beide, eenige, sommige, enz. B. v.: de kinderen zijn
allen ziek; de pennen zijn alle vermaakt; enz.
Beiden en allen yvoïden vaak dooreen voornaamwoord voorafge-
gaan: wij leiden, die alten, zij allcn\ ons heider vrienden (voor: onzer
beider vrienden) ; li beider ouders (voor: uwer beider ouders)-, hun aller
vrienden (voor: hunner aller vrienden) ; u aller moeder; enz.
Al blijft voor een lidwoord of voornaamwoord liefst onverbogen:
al de zorg, al mijne vreugd-, enz. l^d. menig staat het zelfst. naamv.,
steeds in het enkelvoud : menig man, menige vrouw; menigmaal.
Geen wordt verbogen als het telwoord een. Soms komt het voor
als een ontkennend onbepaald lidwoord, als een ontkennend tel-
woord, of als een ontkennend voornaamwoord; b. v.: Bat is gee j
vogel, het is een zoogdier-, hij heeft geerC cent op zak; hij steekt geen
hand 'uit; enz.
Vele tcijn beteekent vele soorten van wijn, velerlei wijn; veel wij..
beteekent eene groote hoeveelheid wijn. Een gelijk ouderscheid is er
tusschen: weinige boter en weinig boter, enz.
"Worden de eersteen de laatste zelfstandig gebruikt, dan ontvar.-