Boekgegevens
Titel: Beknopte Nederlandsche spraakkunst: een leerboekje voor de hoogste klassen der scholen voor gewoon en meer uitgebreid lager onderwijs
Auteur: Dale, ... van
Uitgave: Schoonhoven: S.E. van Nooten, 1864
2de, verb. dr
Auteursrechten: Zie auteursrechten
Citeerinstructie: Bijzondere Collecties van de Universiteit van Amsterdam, UBM: Obr. 3038
URL: https://schoolmuseum.uba.uva.nl/bookid/LCSM_203733
Onderwerp: Taal- en letterkunde naar afzonderlijke talen: Nederlandse taalkunde
Trefwoord: Nederlands, Grammatica's (vorm)
Bekijk als:      
Scan: Afbeeldinggrootte:
   Beknopte Nederlandsche spraakkunst: een leerboekje voor de hoogste klassen der scholen voor gewoon en meer uitgebreid lager onderwijs
Vorige scan Volgende scanScanned page
17
In andere beteekenissen zijn de woorden op schap onz.
13°. De namen van heesters, bloemgewassen, kleinere planten
en vruchten, als: bloem, boon, druif, lelie, noot, peer,pruim, vijg, tulp, enz.
Citroen, limoen, meloen, anjelier en egelantier zijn mannelijk.
14°. De woorden, welke uit den wortel eens werkwoords ge-
Tormd zijn, met achtervoeging van st, als: kunst, gunst, vangst,
dienst, winst, enz.
Dienst werd vroeger manu, gebruikt. Men zegt nog ten dienste.
23. Tot het onzijdige geslacht behooren :
1°. De [namen van werelddeelen, landen en plaatsen,
als: het waterrijke Europa, het bergachtige Zwitserland, het
trotsche Venetië.
De Betuwe, de Veliiwe, de Pallz, de Levant, de Oost, de
W^esi en de Krim zijn vrouwelijk.
Den Helder, den Haag, den Bosch, de Willemstad, enz.
zijn slechts schijnbaar mannelijk of vrouwelijk. Men zegt:
het fraaije den Haag.
2'. Al die woorden; welke 't lidwoord het voor zich
dulden, als: boek, huis, onderscheid, voorval, bankje, het
Latijn, het ja, enz.
Voor het stijfsel hoort men algemeen de stijfsel, niet zelden met
weglating der ƒ.
In plaats van big, bigge (v.) zegt men in sommige streken het
viggen ; en voor de beschuit (v.) zegt men het beschuit. '
24. ;De zamengestelde zelfst. naamw. volgen het geslacht
van het laatste lid der zamenstelling. Dus zijn veldheer, koren-
kooper mannelijk; hoofdverdeeling, legerplaats vrouwelijk;
vaderland, staatsbelang onzijdig.
Misdruk, huisraad en kwik zijn onzijdig als verkortingen van
misdruksel, huisgcraad (d. i, huisgereedschap) en kwikzilver.
Spin en baker zijn eigenlijk vrouwelijk als verkortingen van
spinnekobbe of spinnekoppe, en bakermoe,da^ZsiQLi^o^ best of bes (eene