Boekgegevens
Titel: Leerboek voor de beginselen der kosmographie
Auteur: Steynis, J.
Uitgave: Rotterdam: W.L. Stoeller, 1866
Auteursrechten: Zie auteursrechten
Citeerinstructie: Bijzondere Collecties van de Universiteit van Amsterdam, UBM: IWO 200 G 9
URL: https://schoolmuseum.uba.uva.nl/bookid/LCSM_203641
Onderwerp: Astronomie: astronomie: algemeen
Trefwoord: Kosmografie, Leermiddelen (vorm)
Bekijk als:      
Scan: Afbeeldinggrootte:
   Leerboek voor de beginselen der kosmographie
Vorige scan Volgende scanScanned page
-200
129. De d.bitkkixg en zijne dedkkisg. Het gasvormig omhulsel,
dat de Aard? vau alle kanten omringt, wordt dampkring genoemd,
en het gasmengsel, waaruit het bestaat, noemt meu dampkringslucht
of kortaf lucht. De bestanddeelen van de dampkringslucht zijn zuur-
stofgas en stikstofgas, terwijl in de lucht veelal eenige andere gassen,
maar vooral waterdamp, in eene belangrijke hoeveelheid voorkomen.
Onder de eigenschappen van dc lucht, die dc Natuurkunde leert
kennen, behoort ook haar gewigt, en daar het gewigt vau eeuig
ligchaam niet kau bestaan zonder dat de zwaartekracht daarop werkt,
zoo is het duidelijk dat de luchtdeeltjes door de Aarde aangetrokken
worden, en de dampkring, aldus aan do Aarde geboeid, maakt een
deel van haar uit cn deelt in hare dagelijksche en jaarlijksche beweging.
De lucht is zeer veerkrachtig cn dus zamendrukbaar. Hoe sterker
de drukking is, die zij te verduren heeft, des te meer wordt zij te
zamengedrukt, des te grooter is hare digtheid en dus ook haar soortelijk
gewigt. Dewijl nu de onderste lageu gedrukt wordeu door het gewigt
der hooger gelegene, zoo is het duidelijk dat de kchtlagen iu digt-
heid moeten afnemen met toenemende hoogte, en dat dus ook de
drukking van den dampkring des te geringer zal worden naarmate
men zich hooger boven het oppervlak der Aarfle verheft.
De oppervlakte van dc zee wordt door den geheelen dampkring
gedrukt, en die drukking, die men de drukking vau één atmospheer
of kortaf één atmospheer noemt, is, zooals in de Natuurkunde aan-
getoond wordt, gemiddeld gelijk aan de drukking van eene kwikkolom
van 760 streep hoogte of gelijk aan de drukking van eene waterko-
lom van 103,3 palm hoogte, zoodat de drukking van één atmospheer
of van den dampkring op 1 vierk. palm 103,3 pond bedraagt. ■
Verheft men zich 10,5 el boven het oppervlak der zee, dan zal
die kwikkolom gemiddeld 1 streep minder hoog zijn. De drukking
van de atmospheer is daar dan slechts van die aau het oppervlak
der zee. En daar dc digtheid van de lucht en dus ook haar soor-
telijk gewigt regtstrceks evenredig is met de drukking, zoo zullen de
digtheid en het gewigt der lucht op eene hoogte van 10,5 el boven
de oppervlakte der zee slechts bedragen van die aan het
oppervlak der zee.
Nemen wij nu aan dat de luchtlagen van 10,5 tot 10,5 el hoogte
gelijkmatige digtheid hebben, dan zal de drukking vau de lucht
evenwigt maken met eene kwikkolom