Boekgegevens
Titel: Leerboek voor de beginselen der kosmographie
Auteur: Steynis, J.
Uitgave: Rotterdam: W.L. Stoeller, 1866
Auteursrechten: Zie auteursrechten
Citeerinstructie: Bijzondere Collecties van de Universiteit van Amsterdam, UBM: IWO 200 G 9
URL: https://schoolmuseum.uba.uva.nl/bookid/LCSM_203641
Onderwerp: Astronomie: astronomie: algemeen
Trefwoord: Kosmografie, Leermiddelen (vorm)
Bekijk als:      
Scan: Afbeeldinggrootte:
   Leerboek voor de beginselen der kosmographie
Vorige scan Volgende scanScanned page
IB"
-186
dewijl het veelal in Zwitserland voorkomt, dat naast den gletseher
een welige plantengroei wordt aangetroffen.
12]. Isothermen, isotheren, isochimenen. — Wij hebben ge-
zien dat de temperatuur mede van de hoogte boven het oppervlak
der zee afhankelijk is. Weet men voor eenige plaats welk gemid-
deld verschil in hoogte een graad verschil in temperatuur zal doen
ontstaan, dan kan men, als men de gemiddelde temperatuur van
eenige plaats boven het oppervlak der zee kent, ten naastenbij be-
rekenen hoeveel graden aan het oppervlak der zee de temperatuur
hooger zal zijn.
De waarnemingen hebben geleerd dat dc gemiddelde temperatuur,
hetzij dan de jaarlijksche, maandelijksche of dagelijksche voor alle
plaatsen, die dezelfde breedte hebben, geenszins gelijk is.
Om een gemakkelijk overzigt te hebben van de plaatsen, die aan
het oppervlak der zee gelijke gemiddelde jaarwarmte hebben, vindt
men op de landkaarten in goede atlassen lijnen getrokken, welke
deze plaatsen verbinden. Die lijnen heeten isothermen, van het
grieksche iso gelijk en thermon warmte.
Beschouwt men den loop der isothermen, dat ziet men onmiddel-
lijk dat zij geenszins evenwijdig loopen met • de parallelen. Terwijl
de noordelijke isotherme van 20° 0. ongeveer op 30° Noorder breedte
bijna evenwijdig aan den parallelcirkel loopt, zoo liggen de noor-
delijke isothermen van 15, 10, 5, O, — 5 en —10 graden Cel-
sius op de westkust van Europa veel noordelijker dan op de oost-
kust van Amerika, en in het binnenland van Azië hebben zij weer
ongeveer dezelfde breedte als in het binnenland van Noord-Amerika,
terwijl zij aan de oostzijde van Azië meer noordelijker liggen. Zoo
loopt bijv. de isotherme van 5° C. over Montreal, Newfoundland,
Drontheim, Riga en Sachalien, en de isotherme van 10° C. over
New-York, Dublin, Weenen, Odessa en Hakodade. De isotherme
van 15° C. loopt over St. Francisco, de Azoren, kaap Ortegal,
Rome, Konstantinopel en midden over Nipon. De isotherme van
20° C. loopt ten Noorden langs de Sandwichseilanden, noordelijk
langs Nieuw-Orleans, langs Algiers en Bokhara en over de Lioe
Xhioe-eilanden. De noordelijke isotherme van 25° C. loopt daaren-
tegen zuidelijk langs de Sandwichs-eilanden, door straat Florida,
buigt zich zuidelijk langs de Kaap-Verdische eilanden, wijkt noor-
delijk tot in het noorden van de Perzische golf, en gaat weder