Boekgegevens
Titel: Leerboek voor de beginselen der kosmographie
Auteur: Steynis, J.
Uitgave: Rotterdam: W.L. Stoeller, 1866
Auteursrechten: Zie auteursrechten
Citeerinstructie: Bijzondere Collecties van de Universiteit van Amsterdam, UBM: IWO 200 G 9
URL: https://schoolmuseum.uba.uva.nl/bookid/LCSM_203641
Onderwerp: Astronomie: astronomie: algemeen
Trefwoord: Kosmografie, Leermiddelen (vorm)
Bekijk als:      
Scan: Afbeeldinggrootte:
   Leerboek voor de beginselen der kosmographie
Vorige scan Volgende scanScanned page
de algemeene aantrekking, liet licht, de warmte, do elektriciteiten
het magnetisme in verband staan, zoodat de Kosmographie, indien
zin opgevat, zich ook uitstrekt op het gebied der astronomische
en physische Geographie, ja zelfs op dat der Meteorologie, daar
deze wetenschappen, doorgaons meer afzonderlijk behandeld, on-
miskenbaar onderdeden van de Kosmographie zijn. Maar evenmin
als hier een volledige cursus over Astronomie kan gegeven worden,
evenmin zullen genoemde onderdeelen van de Kosmographie hier in
alle bijzonderhedeu worden behandeld.
De Kosmogenie of de leer van het ontstaan van de wereldbollen,
evenals de Geogenie of de leer van het ontstaan van de Aarde
blijven hier geheel en al bulten behandeling. De Geologie is eene
op aanschouwing en gedeeltelijk op onderstellingen gegronde ge-
schiedenis van de vorming der Aardkorst; de Geognosie leert de
bestanddeelen van die korst kennen, maar hoe waarschijnlijk de
eerste, en hoe nuttig de andere dezer wetenschappen ook zij, tot
de Kosmographie rekenen wij ze niet, — en de Kosmologie of de
geschiedenis van de vorming der wereldbollen en veel meer nog de
Kosmognosie of de kennis van hunne inwendige zamenstelling mogen
als gesloten boeken beschouwd worden, waarin voor de Kosmogra-
phie geen enkele bladzijde te lezen valt.
De Kosmographie beschrijft wat zij op grond van waarneming en
uitwendige aanschouwing weet, en wat ten opzigte van het groote
geheel buiten het gebied van onze waarneming ligt, blijft bij haar
buiten behandeling. Maar wat wij in het heelal waarnemen zoekt
de Kosmographie te verklaren, en daartoe mag zij zich beroepen
op de wetten, die de proefondervindelijke Natuurkunde leert ken-
nen, of die, in zooverre het bewegingsverschijnselen betreft, in de
Mechanica meer uitvoerig behandeld worden. — Bij de behandeling
van ons onderwerp hebben wij ons echter tot eene elementaire be-
schouwing bepaald.
-)