Boekgegevens
Titel: Leerboek voor de beginselen der kosmographie
Auteur: Steynis, J.
Uitgave: Rotterdam: W.L. Stoeller, 1866
Auteursrechten: Zie auteursrechten
Citeerinstructie: Bijzondere Collecties van de Universiteit van Amsterdam, UBM: IWO 200 G 9
URL: https://schoolmuseum.uba.uva.nl/bookid/LCSM_203641
Onderwerp: Astronomie: astronomie: algemeen
Trefwoord: Kosmografie, Leermiddelen (vorm)
Bekijk als:      
Scan: Afbeeldinggrootte:
   Leerboek voor de beginselen der kosmographie
Vorige scan Volgende scanScanned page
-91
Nu is blijkbaar hoek ZMH' = hoek ZCH en
hoek ZCH = hoek ZAH + hoek AZM of
hoek ZMH' =hoek ZAH + hoek AZM.
De hoek AZM, waarmede de schijnbare hoogte ZAH van eenig
hemelligchaam moet vermeerderd worden om de ware hoogte ZMH'
te verkrijgen wordt haar parallatcü of verschilzigt genoemd.
De ware hoogte h' van een hemelligchaam is dus gelijk aan de
schijnbare hoogte h vermeerderd met de parallaxis p of
h' = h-fp,
kent men dus de parallaxis van eenig hemelligchaam, dan kan men
uit de schijnbare hoogte de ware hoogte berekenen.
De parallaxis wordt, zooals ligt uit fig. 28 is na tc gaan, kleiner
naarmate de hoogte toeneemt. Zij is gelijk nul als het hemellig-
chaam in het toppunt is. Is het hemelligchaam iu den schijnbaren
horizon AH, fig. 28, dan is de parallaxis het grootst. Zij is dan
gelijk aau den hoek AHM, onder welken men vau dat hemelligchaam
den straal AM van de Aarde ziet. Deze hoek wordt de horizontale
parallaxis genoemd, in tegenstelling van de parallaxis boven den
schijnbaren horizon die hoogie-parallaxis genoemd wordt.
Kent men den afstand a van eenig hemelligchaam en den straal
r van de Aarde, dan is blijkbaar in driehoek AMH, fig. 28,
AM r
sin. AHM = of sin. P = ~ >
zoodat de siuus van de horizontale parallaxis voor eenig hemellig-
chaam gelijk is aan den straal der Aarde gedeeld door den afstand
yan dat hemelligchaam.
Kent men de horizontale parallaxis p, en de schijnbare hoogte
h van eenig hemelligchaam, dan kan men de parallaxis p' voor die
hoogte gemakkelijk berekenen: want in den driehoek AMZ is:
MZ : AM = sin. MAZ : sin. MZA, of
a : r = sin. (90 + h): sin. p', waarvoor
sin. p'= - COS. h, en daar-= sin. p is, zoo is
a a
sin. p' = sin. p cos. h.
Daar echter p en p' altijd zeer klein zijn, zoo is ook
p' = p cos. h, of
de hoogte-parallaxis is gelijk aan dc horizontale parallaxis vermenig-
vuldigd met den cosinus van de schijnbare hoogte.