Boekgegevens
Titel: Eerste grondbeginselen der natuurkunde: strekkende tot leesboek voor alle standen hoofdzakelijk tot zelfonderrigt voor jonge lieden, en tot handleiding voor onderwijzers
Auteur: Burg, P. van der
Uitgave: Gouda: G.B. van Goor, 1854
3de, geheel omgewerkte dr.; Oorspr. dr. : 1846
Opmerking: Bevat ook: 'Fondslijst. van den uitgever G.B. van Goor ...' (36 p.)
Auteursrechten: Zie auteursrechten
Citeerinstructie: Bijzondere Collecties van de Universiteit van Amsterdam, UBM: IWO 738 F 19
URL: https://schoolmuseum.uba.uva.nl/bookid/LCSM_203607
Onderwerp: Natuurkunde: klassieke fysica: algemeen
Trefwoord: Natuurkunde, Gidsen (vorm)
Bekijk als:      
Scan: Afbeeldinggrootte:
   Eerste grondbeginselen der natuurkunde: strekkende tot leesboek voor alle standen hoofdzakelijk tot zelfonderrigt voor jonge lieden, en tot handleiding voor onderwijzers
Vorige scan Volgende scanScanned page
798
Rinden van elk metaal over, die niet vast gesoldeerd, maar vrij zijn, en waar-
mede dus de keten eindigt. Het eene dier einden is met het kolommetje j:, het
andere met y verhonden, en deze kolommetjes stellen alzoo de heide polen der
hatterij voor. De polen x en y worden aan de einden van den draad des gal-
\auometers gesloten, en wanneer nu de soldeerplaatsen aau eene zijde slechts
zeer zwak verwarmd worden, is dit aanstonds aan de afwijking der mag-
neetnaald kenbaar. Men ziet deze inrigting in fig. 305 op bladz. 518 in zijn
geheel. Hierin is Tile thermo-electnsche batterij of thermo-multiplicator. D D zijn
de draden, die met de staafjes x en ^ van fig. 518 of dergelijke geleiders ver-
bonden zijn, en vervolgens met de draadeinden des multiplicators G in aanraking
zijn gebragt Dit fraaije werktuig wordt alzoo een thermoskoop, en in verband
met den galvanometer een hoogst gevoelige thermometer, zoo gevoelig zelfs, dat
wanneer de thermoskoop van Nobili en Meloni naar behooren is zamengesteld,
deze reeds, door eene vrij ruime afwijking der naald van den galvanometer, de
warmte aantoont van een dun waskaarsvlammetje, dat op een' afstand vau een
tot twee ellen van het werktuig is geplaatst. De warmte der hand doet op vrij
grooten afstand de naald reeds afwijken. Vele gewigtige ontdekkingen, betrekke-
lijk de stralende warmte, heeft men aan dit werktuig te danken (zie bladz. 519 en
vervolgens). Ten einde men beter in slaat zoude zijn, om de geheele zamenstelling
des thermo-multiplicators te overzien , hebben wij hier bijgevoegd eene vergroole
afbeelding (zie fig, 520) der bismuth antimonium elementen, zooals zij in fig.
Fig. 520.
518 vereenigd zijn. A
stelt de gedaante der
bismuth en antimo-
nium staven afzonder-
lijk voor. Het bis-
muth is donker voor-
gesteld , het antimo-
nium is wit gelaten.
Men ziet bij B, op
welke wijzede staafjes
aan elkander ziju ge-
soldeerd tot rijen I,
II, III, en hoe deze
rijen lol eene geheele
batterij vereenigd zijn.
De reeks I is met de reeks II alleen onderaan, bij m door aan elkander soldering
verbonden, en de vereeniging van II met III daardoor tot stand gebragt, dat
de staafjes 1 en 2 onderaan op gelijke wijze ziju vereenigd, als dit bij m is voor-
gesteld. In fig. 518 hebben deze staafjes eene lengte van omtrent 3 duimen
eene breedte van ongeveer 2 streep, bij eene dikte van slechts 1 streep. Do
isolering der afzonderlijke slaafjes en ook der rijen onderling, is door dunne, in