Boekgegevens
Titel: Eerste grondbeginselen der natuurkunde: strekkende tot leesboek voor alle standen hoofdzakelijk tot zelfonderrigt voor jonge lieden, en tot handleiding voor onderwijzers
Auteur: Burg, P. van der
Uitgave: Gouda: G.B. van Goor, 1854
3de, geheel omgewerkte dr.; Oorspr. dr. : 1846
Opmerking: Bevat ook: 'Fondslijst. van den uitgever G.B. van Goor ...' (36 p.)
Auteursrechten: Zie auteursrechten
Citeerinstructie: Bijzondere Collecties van de Universiteit van Amsterdam, UBM: IWO 738 F 19
URL: https://schoolmuseum.uba.uva.nl/bookid/LCSM_203607
Onderwerp: Natuurkunde: klassieke fysica: algemeen
Trefwoord: Natuurkunde, Gidsen (vorm)
Bekijk als:      
Scan: Afbeeldinggrootte:
   Eerste grondbeginselen der natuurkunde: strekkende tot leesboek voor alle standen hoofdzakelijk tot zelfonderrigt voor jonge lieden, en tot handleiding voor onderwijzers
Vorige scan Volgende scanScanned page
.742
is, om de proef van Faraday te bewerkstelligen. Het wordt hier voorgesteld
in den vorm , zooals het alweder voor Teyler's stichting door Logeman ver-
vaardigd is.
ß is een holle houten klos of cilinder, om welke verscheidene lagen met
zijde omsponnen rood koperdraad zijn gewonden, en waarvan de uiteinden ge-
plaatst zijn in de verbindingsknopjes c' en c, die op den rand des cilinders
bevestigd zijn. In de holte van den houten klos ß zijn geplaatst: 1' eene
ijzeren huis, en daarin 2' eene glazen buis, aan beide zijden door eene gla-
zen plaat gesloten, welke laatste gebruikt wordt, om er het vocht in te gie-
ten, welks werking op de gepolariseerde lichtstralen men onderzoeken wil.
Men bemerkt dus, dat men den gepolariseerden straal door het inwendige
holle gedeelte van den cilinder voert. Bij D en D' bevinden zich nicolsche
prisma's {zie fig. 270), waarvan het eene D als polarisatie spiegel het andere
D' als analyseur dient (zie bladz. lichtstralen, die van het licht E
door D gaan, worden gepolariseerd. Het prisma D' kan met de koperen buis,
waarin het sluit, worden rondgedraaid, terwijl een in graden, en onderdee-
len van deze, verdeelden boog in D' aangeeft, in welke betrekkelijke stelling
de assen der beide kristallen D' en D zich bevinden, In de ter regterzijde van
den standaard G staande figuur, wordt deze iu graden verdeelde hoog op
eene eenigzins grootere schaal afgebeeld; men verbeelde zich hier den cilinder
in D' vlak van voren te zien. De geheele klos A ß, met al wat hij omvat,
rust op eeu' standaard G, op welken hem, door middel van eeue as II, ver-
schillende rigtingen kunnen gegeven worden.
Nemen wij nu de glazen buis uit A B en draaijen wij het kristal in D' zoo-
danig om, dat het wijzerstreepje a, hetwelk op het beweegbare vlak is aan-
gegeven, op het nulpunt staat der verdeeling, welke op den vastliggenden
rand is aangebragt, (zie de vergroote figuur, waarin men echter de letter o
met het streepje moet verbeelden te staan ter regier en niet Ier linkerzijde
van D'), zoo zal het oog, iu D' geplaatst, door de huis naar de lichtvlam
E ziende, dat licht duidelijk en helder waarnemen; de assen der kristallen
D en D' liggen nu evenwijdig. Draaijen wij het kristal /)' 90' om, zoodat de
assen loodregt op elkander staan, dan is hellicht voor den waarnemer schijn-
baar uitgedoofd, zoo ook wanneer het maatstreepje of de index a op 270' staal
(zie bladz. 449).
Thans plaatsen wij de glazen buis, met water gevuld en door glazeu plaat-
jes gesloten, weder binnen den klos A B. Die tusschenplaatsing maakt vol-
strekt geene verandering in het waargenomen verschijnsel : wij zien het licht
helder door de heide kristallen en het water heeu, indien a op O graden staat,
eu in hel geheel niet meer, wanneer a op 90' wordt gedraaid. Neem aan, dat
a zich op 90' bevindt eu het licht dus onzigtbaar is, laten de uiteinden c en c
van den omwondenen draad, door middel vau de twee gaatjes der verbin-
dingsknoi)jes, met de heide pooldraden eener zeer krachtige batterij, in ver-