Boekgegevens
Titel: Eerste grondbeginselen der natuurkunde: strekkende tot leesboek voor alle standen hoofdzakelijk tot zelfonderrigt voor jonge lieden, en tot handleiding voor onderwijzers
Auteur: Burg, P. van der
Uitgave: Gouda: G.B. van Goor, 1854
3de, geheel omgewerkte dr.; Oorspr. dr. : 1846
Opmerking: Bevat ook: 'Fondslijst. van den uitgever G.B. van Goor ...' (36 p.)
Auteursrechten: Zie auteursrechten
Citeerinstructie: Bijzondere Collecties van de Universiteit van Amsterdam, UBM: IWO 738 F 19
URL: https://schoolmuseum.uba.uva.nl/bookid/LCSM_203607
Onderwerp: Natuurkunde: klassieke fysica: algemeen
Trefwoord: Natuurkunde, Gidsen (vorm)
Bekijk als:      
Scan: Afbeeldinggrootte:
   Eerste grondbeginselen der natuurkunde: strekkende tot leesboek voor alle standen hoofdzakelijk tot zelfonderrigt voor jonge lieden, en tot handleiding voor onderwijzers
Vorige scan Volgende scanScanned page
.677
of het is van glas, dat wel iets kostbaarder, maar toch verreweg boven porse-
lein of hout te verkiezen is. Dit vierkante bakje wordt gevuld met water, dat
een zesde van zijne uitgebreidheid zwavelzuur bevat, zoodat dus het zink en
het poreuse potje in dit verdunde zwavelzuur staan. Zulk eene inrigting komt
tlus met die van Buusen vrij wel overeen. Beide verschillen slechts hierin, dat
bij een Bunsen's element het zink, als positief metaal, binnen de negatieve kool
ligt, terwijl bij een Grove's element het positieve zink buiten het negatieve pla-
tina gevonden wordt. Het vooruitstekende deel nd van het zink reikt over de
glazen, houten of porseleinen potjes heen, tot aan het platina van het volgende
paar, dat er naast staat, en het opstaande deel d wordt daar met een paar ko-
peren klemschroeQesaan het platina-blaadje vastgeklemd. De porseleinen pot-
jes worden naast elkander in een houten bakje gezet. Voor het overige is de
wijze van strooming der E gelijksoortig aan die van Bunsen's batterij.
Grove's batterij werkt uitmuntend, en is bovendien veel zindelijker en ge-
makkelijker in het gebruik dan die van Bunsen; want V beslaan de bunsensche
elementen veel meer plaats; 2" klimt het zuur door de capillariteit in de kool
open tast den zinkring, die er om ligt, aan, dat eene gedurige vernieuwing
van dien ring noodzakelijk maakt: en 3' is het poetsen der elementen van Bun-
sen veel lastiger dan van de plaatjes van Grove. Het is waar, in aanleg is eene
grovesche batterij duurder dan eene van Bunsen van gelijke kracht, en staan,
volgens de opgave van den heer Logeman, de prijzen, in dat geval, als 3 tot 2;
maar die meerdere kostbaarheid vervalt door de mindere kosten, die de eerste
in het gebruik vordert; want, om een element van Bunsen en een van Grove van
gelijke kracht te vullen, heeft men in het eerste geval zeker viermaal zooveel
zuur noodig als in het laatste. De grovesche batterijen geraken daarom ook
hoe langer hoe meer in gebruik. Eene batterij van 5 paren, waarin het platina-
plaatje ongeveer eene halve vierkante palm groot is, en die door den heer Lo-
geman voor ongeveer 40 gulden wordt zamengesteld, bewijst uitmuntende dien-
sten. Wij zullen bieren daar van de aanzienlijke kracht, die het ontwikkelt,
proeven geven.
In Teylers museum bevindt zich eene grovesche reuzenbattenj van 60 elemen-
ten, elk van ongeveer 4 vierkante palmen werkende oppervlakte. Ook hiervan
zal nu en dan de verbazende werking vermeld worden.
In plaats van het platina, gebruikt men ook wel zilveren plaatjes, die met
eene dunne laag platina-oxyde bedekt zijn. Deze worden dau met het zink in
verdund zwavelzuur, geplaatst. Eene aaneenschakeling dezer elementen is be-
kend onder den naam van de batterij van Smee.
Callan verving het platina door plaatjes lood, die met eene dunne platina
laag overtrokken zijn. Wij kunnen, hoewel zulk eene batterij veel goedkooper
is dan die van Grove, haar niet aanbevelen, daar men zeer veel last heeft van
de oxydatie van het lood; het is ons niet mogelijk geweest, om bij de meeste
zorg de loodplaten goed rein te houden, en de platina bedekking ongeschonden
■Bi