Boekgegevens
Titel: Eerste grondbeginselen der natuurkunde: strekkende tot leesboek voor alle standen hoofdzakelijk tot zelfonderrigt voor jonge lieden, en tot handleiding voor onderwijzers
Auteur: Burg, P. van der
Uitgave: Gouda: G.B. van Goor, 1854
3de, geheel omgewerkte dr.; Oorspr. dr. : 1846
Opmerking: Bevat ook: 'Fondslijst. van den uitgever G.B. van Goor ...' (36 p.)
Auteursrechten: Zie auteursrechten
Citeerinstructie: Bijzondere Collecties van de Universiteit van Amsterdam, UBM: IWO 738 F 19
URL: https://schoolmuseum.uba.uva.nl/bookid/LCSM_203607
Onderwerp: Natuurkunde: klassieke fysica: algemeen
Trefwoord: Natuurkunde, Gidsen (vorm)
Bekijk als:      
Scan: Afbeeldinggrootte:
   Eerste grondbeginselen der natuurkunde: strekkende tot leesboek voor alle standen hoofdzakelijk tot zelfonderrigt voor jonge lieden, en tot handleiding voor onderwijzers
Vorige scan Volgende scanScanned page
66o
hetwelk verdund zwavelzuur of eene oplossing van keukenzout of van zink-
vitriool bevat. Aan eiken cilinder is een sterk koperdraad n en p gesoldeerd,
van welke de eene de positieve, de andere de negatieve pool der elementen
voorstelt; zijn deze beide draden door geleiders verbonden, dan treedt ook aan-
stonds de omloop van den electrischen stroom in.
De standvastige toestel van Daniël is bijna op dezelfde wijze ingerigt als die
van Becquerel. Daniël gebruikt echter massieve zinkcilinders, en zet die in eene
blaas, met verdund zwavelzuur gevuld, terwijl de kopercilinder zich bij hem bui-
ten om deblaas bevindt. Voor het overige is alles bijna hetzelfde. Somtijds gebruikt
men, wat ook veelal in de batterij van Daniël geschiedt, in plaats van de blaas,
cilindervormige potjes, gebakken van eene zeer poreuse klei of aarde, b v. pijp-
aarde. Een vereischte van deze potjes is, dat zij zeer fijn, dun en sterk poreus
zijn, want dit tusschen- of middelschot moet toestaan, dat de beide vloeistoffen,
door de poriën der klei heen, met elkander in aanraking komen; het moet al-
zoo den electrischen stroom niet belemmeren, maar slechts beletten, dat de
vloeistoffen zich spoedig met elkander vermengen. Wij zullen daarop later te-
rugkomen .
De batterij vanBunsen is naar evenredigheid veel krachtiger en meer blijvend.
Hierin wordt het koper door de nog sterker negatief-electrische kool vervangen.
De kool wordt in holle blikken cilinders bereid van coke en steenkolen, en daarin
aan eene hevige gloeihitte onderworpen; de daardoor verkregene cilinder van
aan elkander gebakkene steenkolen wordt vervolgens in eene sterke oplossing
van slechte suiker gedompeld en nog eens aan eene sterke gloeihitte blootgesteld.
Zulk een holle, van onderen open cilinder van omtrent 11 duim (centimeters)
hoogte, 64 streep doorsnede en 5 streep dikte, ziet men in fig. 4^4 afgebeeld;
hij is in een glas gedompeld, dat van boven naauwer is dan van onderen, en in
welks naauwen hals de koolcilinder juist past. Het glas is verder gedeeltelijk
met sterk salpeterzuur gevuld, en deze vloeistof wordt tot aan den naauwen hals
opgevoerd, door binnen in den koolcilinder, als tusschenschot, een poreus aar-
den potje te plaatsen, dat eene hoogte van ruim 10 duim heeft en met verdund
zwavelzuur is gevuld; gemeld potje bevat een cilindertjec van zink in zich, dat
omtrent 8,7 duim hoog is en 4 duim middellijn heeft; de koolcilinder, het tus-
schenschot en zink bevinden zich zoo digt mogelijk bij elkander. Op den rand
van den koolcilinder, die eenigzins boven het glas uitsteekt, is een ring a van
zink vastgeklemd, die door middel van een' zinken beugel b aan den ge-
noemden hollen zinkcilinder c verbonden is, en welke laatste men zich moet ver-
beelden te staan in het bekende poreuse potje van het volgende glas. Hoedanig
de onderscheidene zinkkolenparen met elkander verbonden zijn, kan fig. 415
duidelijk maken. Hierin zijn 4 paren, zooals zij van boven gezien voorkomen, af-
gebeeld. Inde teekening is de dikke koolcilinder door horizontale dwarsstrepen
voorgesteld. Binnen dezen koolcilinder ziet men twee witte ringen; de buitenste
stelt het cilindervormige poreuse potje voor en de binnenste den zinkcilinder.