Boekgegevens
Titel: Eerste grondbeginselen der natuurkunde: strekkende tot leesboek voor alle standen hoofdzakelijk tot zelfonderrigt voor jonge lieden, en tot handleiding voor onderwijzers
Auteur: Burg, P. van der
Uitgave: Gouda: G.B. van Goor, 1854
3de, geheel omgewerkte dr.; Oorspr. dr. : 1846
Opmerking: Bevat ook: 'Fondslijst. van den uitgever G.B. van Goor ...' (36 p.)
Auteursrechten: Zie auteursrechten
Citeerinstructie: Bijzondere Collecties van de Universiteit van Amsterdam, UBM: IWO 738 F 19
URL: https://schoolmuseum.uba.uva.nl/bookid/LCSM_203607
Onderwerp: Natuurkunde: klassieke fysica: algemeen
Trefwoord: Natuurkunde, Gidsen (vorm)
Bekijk als:      
Scan: Afbeeldinggrootte:
   Eerste grondbeginselen der natuurkunde: strekkende tot leesboek voor alle standen hoofdzakelijk tot zelfonderrigt voor jonge lieden, en tot handleiding voor onderwijzers
Vorige scan Volgende scanScanned page
.659
aanraking te brengen, van welke het eene aan de zenuwen, het andere aau de
spieren verbonden is.
Ziehier op welke wijze men volgens Volta in deze kan handelen, ten einde
krachtige werkingen te verkrijgen.
Den kikvorsch gedood en doorgesneden hebbende, trekt men van het achterste
deel de huid af; na de punt eener schaar onder de beide zenuwen der pooten,
welke aan iedere zijde van de ruggegraat als witte draden zigtbaar zijn, gebragt
te hebben, neemt men de twee of drie achterste ruggewervels weg, waardoor de
beide genoemde zenuwdraden bloot liggen, en de pooten slechts door éénen
ruggewervel aan elkander verbonden zijn. Fig. 399 maakt duidelijk, op welke
wijze m^n nu verder moet te werk gaan.
Een der geleidingsdraden z is een reepje
zink, dat bij a met de zenuwdraden is
verbonden ; het andere metaal bestaat in
een strook koper A;, dat met de spieren of het
vleesch in aanraking wordt gebragt. Beide
metalen worden bij c op elkander gelegd,
en ter plaatse, waar dit geschiedt, zoowel
als daar, waar het koper en zink de zenu-
wen eu het vleesch aanraken, moeten de
metalen zuiver zijn, hetwelk men, door ze
met een mesje een weinig af te schrappen,
gemakkelijk kan tot stand brengen. Telkenreizeals nu de metalen bij cmet elkan-
der in aanraking komen, ondergaan de pooten trekkingen, dat is zij geraken her-
haaldelijk in den stand, die door tittels is aangewezen.
Volta leidde uit deze merkwaardige proef af, dat de pooten niet als eene ge-
ladene leidsche flesch zijn te beschouwen, maar dat het verschijnsel zijn bestaan
was verschuldigd aan de gewone electriciteit, die door aanraking der beide
metalen wordt ontwikkeld. Hoewel nu nog eenigen tijd de meening van Volta
door Galvani en zijne aanhangers werd bestreden, werd echter ten laatste het
gevoelen van Volta als juist aangenomen.
Wij hebben gezien, op welke wijze Volta, door middel van den door hem
uitgevondenen condensator, een onwederlegbaar bewijs leverde, dat werkelijk,
door eenvoudige aanraking van twee verschillende metalen, electriciteit wordt
ontwikkeld (zie de eerste en tweede proefneming); of die nu door scheikundige
werking, dan wel op eene andere wijze ontstaat, dit is nog niet juist bekend, en
die onl)ekendheid zal ons ook in onze redenering niet belemmeren.
Wrijving of drukking kan van die opwekking evenwel de oorzaak niet zijn,
want indien men, volgens de zeer vernuftig uitgedachte handelwijze van Volta,
eene plaat maakt (zie fig. 400), wier eene helft z vau zink en wier andere helft
k van koper is, zijnde het zink en koper bij a b aan elkander gesoldeerd, en men
neemt nu het zinkeinde in de hand, houdt het kopereinde tegen de onderste