Boekgegevens
Titel: Eerste grondbeginselen der natuurkunde: strekkende tot leesboek voor alle standen hoofdzakelijk tot zelfonderrigt voor jonge lieden, en tot handleiding voor onderwijzers
Auteur: Burg, P. van der
Uitgave: Gouda: G.B. van Goor, 1854
3de, geheel omgewerkte dr.; Oorspr. dr. : 1846
Opmerking: Bevat ook: 'Fondslijst. van den uitgever G.B. van Goor ...' (36 p.)
Auteursrechten: Zie auteursrechten
Citeerinstructie: Bijzondere Collecties van de Universiteit van Amsterdam, UBM: IWO 738 F 19
URL: https://schoolmuseum.uba.uva.nl/bookid/LCSM_203607
Onderwerp: Natuurkunde: klassieke fysica: algemeen
Trefwoord: Natuurkunde, Gidsen (vorm)
Bekijk als:      
Scan: Afbeeldinggrootte:
   Eerste grondbeginselen der natuurkunde: strekkende tot leesboek voor alle standen hoofdzakelijk tot zelfonderrigt voor jonge lieden, en tot handleiding voor onderwijzers
Vorige scan Volgende scanScanned page
6^32
er dus eeu toon voortgebragt, en bet zal derhalve gemakkelijk vallen deze toonen
door wijziging in de grootte der klokjes te doen harmoniëren.
8°. De electrische pistool, die fig. 384 aanschouwelijk maakt, bestaat uit eene soort
glazen of metalen flesch, die door eene kurk gesloten is.
Onderaan bevindt zich eene opening, waardoor een glazen
buisje tt' is heeu gestoken, dat met lak erin is vastgemaakt,
en een metalen draad b b' in zich sluit; deze draad eindigt
in twee bolletjes b en b' en is met lak in het buisje 11' be-
vestigd. Wanneer men nu het vat met waterstofgas en
dampkringslucht vult, en eene vonk van den geladenen
conductor op den knop b laat overspringen, zoo wordt
deze vonk door den draad b b' geleid en springt op den
tegenoverliggenden wand n van het metalen vat of op een
knopje n, dat in den glazen wand van het vat is bevestigd,
over, bewerkt daardoor de ontvlamming en uitzetting der
beslotene lucht, en een sterke knal, benevens het wegvliegen der stop, is hiervan
het gevolg.
9°. Om een willekeurig getal menschen den electrischen schok toe te brengen,
stelt men hen in een' kring hand aan hand, laadt eene flesch, doet ze eenen der
jKirsonen bij het buitenbekleedsel aanvatten, en laat vervolgens dengenen, welke
naast hem staat, met de thans vrije hand den knop der flesch aanvatten. Oogen-
blikkelijk gevoelen allen den schok in de armen. Staan de personen op een'
vochtigen grond, zoo is de slag zwakker.
10'. Er is reeds hier en daar aangewezen op welke wijze men vonken uit den
geladenen conductor, de leidsche flesch of de batterij kan trekken; wij willen te
dezen aanzien hier nog iets bij voegen.
De vonken ontstaan 1'. door het verbroken evenwigt der E, die op een' ge-
leider is opgehoopt, en 2* door de groote spanning, waarin de E verkeert. Uit
hoeken en spitsen stroomt de E van zelf, uit een' op den conductor geplaat-
sten knop niet zoo gemakkelijk; wanneer meu bij eeue gunstige weersgesteld-
heid met de machine, in fig. 349 afgebeeld, werkt, stroomt er uit den knop s,
zoo men er de volle hand eenigzins nabij houdt, eene lichtpluim van 8 a 10
duim lengte; digt bij den knop is het licht tot eenen enkelen bundel vereenigd;
verder af verdeelt het zich in stralen, die een franjevorniig aanzien hebben.
Brengt men bij den knop van den geladenen conductor een' metalen bol, die
ongeveer 4 malen de middellijn van s heeft en geleidend met den grond is ver-
bonden, betzij door, zooals F in fig. 351, den. bol met een' geleider G te ver-
binden, of hem in de hand te houden, dau is het ons meermalen gelukt, om
op 22 a 23 duim afstands vonken uit den conductor te trekken. Bij Teyler's
reuzenmachine is de slagwijdte dikwijls 58 duim. Is de ring E fig. 349 op den
conductor geplaatst, zoo wordt de slagwijdte wel niet veel grooter, maar de
vonken zijn veel krachtiger en veroorzaken schier niet te verdragene stooten