Boekgegevens
Titel: Eerste grondbeginselen der natuurkunde: strekkende tot leesboek voor alle standen hoofdzakelijk tot zelfonderrigt voor jonge lieden, en tot handleiding voor onderwijzers
Auteur: Burg, P. van der
Uitgave: Gouda: G.B. van Goor, 1854
3de, geheel omgewerkte dr.; Oorspr. dr. : 1846
Opmerking: Bevat ook: 'Fondslijst. van den uitgever G.B. van Goor ...' (36 p.)
Auteursrechten: Zie auteursrechten
Citeerinstructie: Bijzondere Collecties van de Universiteit van Amsterdam, UBM: IWO 738 F 19
URL: https://schoolmuseum.uba.uva.nl/bookid/LCSM_203607
Onderwerp: Natuurkunde: klassieke fysica: algemeen
Trefwoord: Natuurkunde, Gidsen (vorm)
Bekijk als:      
Scan: Afbeeldinggrootte:
   Eerste grondbeginselen der natuurkunde: strekkende tot leesboek voor alle standen hoofdzakelijk tot zelfonderrigt voor jonge lieden, en tot handleiding voor onderwijzers
Vorige scan Volgende scanScanned page
.596
Fïg. 356.
71' n^ n'' 7i' Jt' 71 '
water in a b worden geleid, dewijl dat water dan
binnen weinige minuten kookt, maar doet ze boven
het water heen strijken, en hangt er vervolgens los
in elkander gevlochten, dikke draden katoen over
heen, die met de einden in het water hangen; door
de capillariteit worden alzoo de buizen met het
koude water bevochtigd. Deze bijzonderheid laat
men in alle leerboeken onvermeld, en men had dus
ook altijd last van de spoedige verhitting des waters
in a b.
Wordt nu de buis ƒ ^ met de opening/>, die in de figuur aan de onderzyde ver-
beeldt te liggen, boven den hoed op de opening d (zie fig. 354) vastgeschroefd,
waardoor dan natuurlijk de buizen nn' en de bak ab horizontaal liggen, en wordt
vervolgens, wanneer de stoom de vereischte spanning heeft, door eene kwart-
omdraaijing der handgreep t, de kraan c geopend, zoo stroomt de damp met geweld
uit de openingen «' n', en de ketel vvordt onmiddellijk electrisch. De ontwijkende
damp bezit, zooals gezegd is, de tegenovergestelde electriciteit van den ketel, en om
nu eene sterke werking voort te brengen, leidt men de positieve electriciteit van
den stoom af door middel van eene ry scherpe metalen punten, die op eenen
afstand van 5 tot 7 palm in den stoomsprong reiken, en welke punten aan eene
staaf van geel koper zijn bevestigd, die weder met den grond in geleidende ver-
binding wordt gebragt. Gezegde staaf stelt men gewoonlijk op één' glazen voet,
ten einde haar te kunnen isoleren en zoo doende le kunnen aantoonen, dat de
damp inderdaad positief-electrisch is. In dat geval moet men den ketel met den
grond in geleidende vereeniging stellen. Ten einde dan deu glazen voet des con-
ductors goed te doen isoleren is het voordeelig, dezen o]) den ketel te bevestigen,
opdat hij door de aan hem medegedeelde warmte het vermogen misse, om de
dampen op zijne oppervlakte te verdikken.
De opening k (fig. 356), die zich in het deksel van den koelbak a bevindt,
dient om er eene buis van geel koper op te zetten, wier andere einde doorde
opening n (fig. 354) in den schoorsteen reikt, en welke buis is bestemd, om de
dampen weg te leiden, die in den bak a b uit het daarin begrepene water
ontstaan, als dit warm wordt. Nog vindt men by de meeste stoomelectriseer-
machines in den hoed C eene tweede kraan even als t ingerigt, waarvoor men
eene buis kan vastschroeven, die ook eene uitstroomingsoi>ening bevat, zooals
zij vroeger is beschreven. Deze kraan en buis dient om aan te toonen, dat het
werkelijk de wrijving van stroom en metaal is, die de E opwekt. De volgende
proeven bevestigen zulks. 1*. \Vanneer men de pijp, door welke de stoom ont-
snapt, sterk verhit, zoodat er zich geen stoom kan verdikken, verkrijgt men
geene E, 2*. Alle zelfstandigheden, die het water meer geleidend maken, zooals
zouten, zuren, alkaliën, verzwakken de werking. 3'. Heeft men de houten
cilrudertjes vtiw (fig. 334) "iet olie verzadigd, zoo verkrijgt men geene E Maar