Boekgegevens
Titel: Eerste grondbeginselen der natuurkunde: strekkende tot leesboek voor alle standen hoofdzakelijk tot zelfonderrigt voor jonge lieden, en tot handleiding voor onderwijzers
Auteur: Burg, P. van der
Uitgave: Gouda: G.B. van Goor, 1854
3de, geheel omgewerkte dr.; Oorspr. dr. : 1846
Opmerking: Bevat ook: 'Fondslijst. van den uitgever G.B. van Goor ...' (36 p.)
Auteursrechten: Zie auteursrechten
Citeerinstructie: Bijzondere Collecties van de Universiteit van Amsterdam, UBM: IWO 738 F 19
URL: https://schoolmuseum.uba.uva.nl/bookid/LCSM_203607
Onderwerp: Natuurkunde: klassieke fysica: algemeen
Trefwoord: Natuurkunde, Gidsen (vorm)
Bekijk als:      
Scan: Afbeeldinggrootte:
   Eerste grondbeginselen der natuurkunde: strekkende tot leesboek voor alle standen hoofdzakelijk tot zelfonderrigt voor jonge lieden, en tot handleiding voor onderwijzers
Vorige scan Volgende scanScanned page
.552
hoekig of rond, nu eens aan de beide einden vierkant afgesneden, en dan weder
spits toeloopend; dikwijls ook zijn zij hoefijzervormig omgebogen. Om sterke
magneten te verkrijgen worden de magnetische staalstaveu, hetzij deze regt of
g^ogen zijn, iu ge tal en met elkander vereenigd.
Te dien einde legt men de staven met de gelijknamige polen op elkander, zooda-
nig dat, daar de middelste slaaf de langste is, de uiteinden van deze eenigzins vóór
die der andere uitsteken, en de aan de middelste grenzende ook op hare beurt
weder verder met hare einden vooruit steken dan de op haar volgende, zoodat
zij de polen vau het geheel een trapvoroiig aanzien geven; vervolgens wordeu
deze staven met koperen banden of schroeven aan de beide einden en iu het
midden stevig omvat, waardoor zij niet kunnen verschuiven. Ook omklemt
men wel de gezamenthjke polen der verschillende enkele staven met een stuk
week ijzer, dat er ook weder stevig door banden aan bevestigd wordt. Zulk eene
vereeniging van magnetische staven noemt men wel magneüsch magazijn.
Gebruikt men hoefijzervormig gebogene en vooraf magnetisch gemaakte staal-
staven, zoo legt meu ze ook weder (zie fig. 324) met de gelijknamige polen
op elkander en sluit ze vervolgens met twee koperen
schroeven n en z vast; gemeenlijk zijn ook de omgebogene
platen niet even lang, zoodat zij de beide polen van den
hoef insgelyks eene trapvormige gedaante geven. Tegen
de eindeu der langste en meest vooruitstekende plaat wordt
een stuk week ijzer p p\ anker genaamd, gelegd, dat uu
ten gevolge van de verdeeling, die de magnetische vloeistof
er iu ondergaat, door beide de polen gehjk wordt aange-
trokken, hetgeen bij regte staven het geval uiet zijn kan,
waardoor dan ook de hoefmagneteu meer aantrekkings-
kracht bezitten dan de staven; de haak a dient, om door
eene daaraan geplaatste, roet gewigten voorziene schaal
het draagvermogen van den hoef tc kunnen bepalen, en
de ring nn om er het werktuig aan op te hangen. Dat zulk eene verzameling
van op elkander liggende hoefvormige staven, tot verkrijging van eene groote
draagkracht niet noodzakelijk is, bewijzen de hoeven van Logeman.
Die eenen krachtigen magneet bezit, hetzij natuurlijk of niet, staaf of hoef,
kan op de volgende wijze zich andere verschaffen.
Fig. 325. Men neemt daartoe de bereids gebogene
^ te magnetiseren staalstaaf n az (zie fig.
325), legt haar op eene effenc vlakte,
teekent de einden met de letters n cn r tot
aanwijzing der noord- en zuidpool, cn
sluit door middel vau een paar spijkertjes
digt tegen deze eindeu het stuk week ijzer
b c. Nu legt men den magnetischen hoef, van ziju anker voorzien, op de staaf