Boekgegevens
Titel: Eerste grondbeginselen der natuurkunde: strekkende tot leesboek voor alle standen hoofdzakelijk tot zelfonderrigt voor jonge lieden, en tot handleiding voor onderwijzers
Auteur: Burg, P. van der
Uitgave: Gouda: G.B. van Goor, 1854
3de, geheel omgewerkte dr.; Oorspr. dr. : 1846
Opmerking: Bevat ook: 'Fondslijst. van den uitgever G.B. van Goor ...' (36 p.)
Auteursrechten: Zie auteursrechten
Citeerinstructie: Bijzondere Collecties van de Universiteit van Amsterdam, UBM: IWO 738 F 19
URL: https://schoolmuseum.uba.uva.nl/bookid/LCSM_203607
Onderwerp: Natuurkunde: klassieke fysica: algemeen
Trefwoord: Natuurkunde, Gidsen (vorm)
Bekijk als:      
Scan: Afbeeldinggrootte:
   Eerste grondbeginselen der natuurkunde: strekkende tot leesboek voor alle standen hoofdzakelijk tot zelfonderrigt voor jonge lieden, en tot handleiding voor onderwijzers
Vorige scan Volgende scanScanned page
.431
mentaire van de eerst waargenomene: het teruggekaatste licht maakt de kleur,
die vroeger het doorgelatene deed zien, en omgekeerd: Bij het ronddraaijen van
den ring E E\\\C hehhen wij nog moeten opmerken, dat de kleuren van het gips-
plaatje geheel zijn verdwenen, toen het punt r tegenover 45', 135', 225'eu 315*
stond. Dat de kleur afhangt vau de dikte van het plaatje is duidelijk, want eene
plaat, die niet juist overal even dik is, toont verschillende kleuren over de ge-
heele oppervlakte, en eene wigvormige gipsplaat laat eene regelmatige opvolging
van de kleuren van het spectrum waarnemen.
Omdat de aard der kleuren van de dikte der gipsplaat afhangt, verkrijgt
men in gepolariseerd licht, door in eene zekere orde de gipshlaadjes vau
verschillende dikte naast elkander te leggen, de fraaiste en regelmatigste figu-
ren, zooals kapellen, bloemen enz., eu wel alleu in hare natuurlijke kleuren-
pracht.
Wy willen van dit fraaije lichtverschijnsel eene verklaring trachten te geven,
en zullen daarbij alleen van gips spreken; hoewel, wat de hoofdzaak, het ontstaan
der kleuren, betreft, ook vele andere een- en twee-assige kristallen gelijksoortige
verschijnselen opleveren.
Indien men een gips-kristal door splijting, volgens een vlak, dat de optische
assen bevat, in zeer dunne plaatjes verdeelt, en vervolgens zulk een plaatje in de
twee andere rigtingen, waarin het kristal deelbaar is, splijt, verkrijgt men een
blaadje A B, zie fig. 271, in de gedaante van een scheefhoekig parallelogram;
^^ zulk een blaadje nu, is het, dat
meu op de bovengezegde wijze door
canada-balsem voor breken bevei-
ligt. Wij zeiden dat, wanneer het
tafeltje x x bij den paralellen stand
der spiegels F en A fig. 259 werd
rondgedraaid, er vier stellingen,
of eigentlijk slechts twee 90° vau
elkander verschillende rigtingen,
waren, waarin het kristal A B
moest geplaatst worden, om het
niet te zieu: in deze rigtingen laat dus het blaadje het gepolariseerde licht onver-
anderd door, daar de analyseur het eveneens terugkaatst, alsof het blaadje er
niet lage. Deze rigtingen worden bepaald door eene lijn cd, fig. 271, die ongeveer
onder een' hoek van 20' de hjn a b snijdt, welke laatste eenen der scherpe hoeken
a midden door deelt. Deze lijn cd zullen wij de hoofdsnede van het gipsblaadje
noemen. Indien deze hoofdsnede c rf met het vlak van polarisatie CD (zie fig. 272)
zameu valt, of iu de rigting c (f er loodregt op staat, wordt de polarisatie-toestand
vau den teruggekaatsten gepolariseerden straal p q doorliet gips niet verandert.
De gipsplaat heeft derhalve de eigenschap, om zoowel etherslingeringen voort te
planten, die loodregt op c d gerigt zijn als die, welke er evenwijdig mede loopen.